poniedziałek, 10 kwietnia 2017

Makowiec warstwowy – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Makowiec warstwowy - kuchnia podkarpacka

Makowce to wyjątkowe świąteczne ciasta. Kojarzą nam się i z Wielkanocą i z Bożym Narodzeniem. Ale przede wszystkim kojarzą się z domem. Bo właśnie tam, nie w kawiarni, nie na przyjęciu, jemy najlepsze makowce. Najczęściej pieczemy makowce zawijane i makowce na kruchym spodzie. Na Podkarpaciu od pokoleń piecze się też makowce z ciastem drożdżowym, gdzie masa makowa kładziona jest na przemian z warstwami ciasta drożdżowego. Czasem jedna z warstw makowych zastępowana jest masą orzechową. Charakterystyczną cechą tego ciasta jest długi czas wyrastania. Żeby surowe ciasto obciążone warstwami maku mogło wyrosnąć i upiec się prawidłowo, potrzebuje aż 12 godzin. Dopiero po takim czasie pieczone jest w piekarniku w wysokiej temperaturze. Za tak długi okres wyczekiwania czeka jednak nagroda – pyszne, wilgotne i mięciutkie ciasto, złożone z 4 warstw ciasta drożdżowego i 3 warstw masy makowej. Można je polukrować lub posypać cukrem pudrem, albo pozostawić takie, jakie jest.
Makowiec warstwowy to proste ciasto, z prostych składników, które wymaga nieco starań, ale jest kwintesencją pysznych, tradycyjnych wypieków naszych babek i prababek.
Przepis pochodzi z Ziemi Przeworskiej, od pań z zespołu „Grzęszczanie”. Można go znaleźć w „Wielkiej księdze tradycji kulinarnych województwa podkarpackiego”. Dokonałam w nim niewielkich zmian proporcji, by dopasować przepis do wielkości mojej blaszki.

Makowiec warstwowy - kuchnia podkarpacka

Składniki na blaszkę 25x35 cm:
Masa makowa:
  • 370 g maku (najlepiej suchego maku mielonego, ale może być zwykły)
  • 450 ml mleka do sparzenia
  • 230 g cukru
  • 1 łyżka mąki ziemniaczanej
  • 1/2 łyżeczki cynamonu
  • 40 g miękkiego masła
  • 2 całe jajka
  • 1 cukier waniliowy
Ciasto:
  • 550 g mąki pszennej
  • 3 żółtka
  • 1 jajko
  • 150 g masła
  • 6 łyżek cukru pudru
  • 3 łyżki śmietany
  • 1 cukier waniliowy
  • Skórka otarta z cytryny
  • 60 g drożdży
 
Makowiec warstwowy - kuchnia podkarpacka
Suchy mak, niezależnie od tego, czy cały, czy mielony, zalewamy gorącym mlekiem, studzimy i odcedzamy. Mak mielony gotowy jest to dodania pozostałych składników. Mak cały mielimy dwukrotnie. Do maku dodajemy pozostały cukier, cukier waniliowy, cynamon, mąkę ziemniaczaną, masło i jajka. Całość dokładnie mieszamy i dzielimy na 3 równe części (użyłam do tego celu wagi).
Przygotowujemy ciasto. Mąkę siekamy z tłuszczem. Drożdże rozcieramy z łyżką cukru pudru aż zamienią się w płyn. Dodajemy je do mąki razem z pozostałym cukrem pudrem, cukrem waniliowym, żółtkami, jajkiem, śmietaną i skórką otartą z cytryny. Wyrabiamy miękkie elastyczne ciasto. Jeśli nie mamy doświadczenia i nie wiemy, jak je ocenić, trzeba liczyć. Ciasto będzie gotowe jeśli ugnieciemy je tyle razy, ile jest dni w roku :) To metoda dawnych Lasowianek, która dziesiątki lat później nadal się sprawdza. Wyrobione ciasto dzielimy na 4 części. Każdą cześć rozwałkowujemy na wielkość brytfanki. Ja rozwałkowuję ciasto w brytfance i wyciągam na papier, z którego łatwo potem ciasto wyłożyć na mak.
Foremkę wykładamy papierem do pieczenia, układamy na niej pierwszą warstwę ciasta, na nią wykładamy jedną część maku, następnie ciasto, mak, ciasto, mak i ostatnią warstwę ciasta. Przykrywamy ściereczką i odstawiamy w ciepłe miejsce na 12 godzin.
Po tym czasie piekarnik nagrzewamy do 190 stopni C (grzałka góra-dół) i pieczemy ciasto około 40 minut. Jeśli wierzch będzie się nadmiernie rumienił, kładziemy na wierzchu luźno arkusz folii aluminiowej.


A oto niecierpliwa rączka, która nie chciała czekać do końca zdjęć. Magia zapachu makowca... :)

Makowiec warstwowy - kuchnia podkarpacka





50 komentarzy:

  1. Rewelacyjne.makowiec idealny:-)

    OdpowiedzUsuń
  2. Uwielbiam makowce 😊 A ten wygląda pysznie i chętnie bym zjadła kawałeczek albo dwa 😉

    OdpowiedzUsuń
  3. Uwielbiam makowce 😊 A ten wygląda pysznie i chętnie bym zjadła kawałeczek albo dwa 😉

    OdpowiedzUsuń
  4. Robimy z mamą bardzo podobny makowiec, ale o jedną warstwę mniejszy :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Aniu, bardzo mnie cieszy kiedy ktoś potwierdza, że zna ciasto z maminej kuchni :) Pozdrawiam Ciebie i mamę :)

      Usuń
  5. Taki makowiec to chętnie bym zjadła :) Wygląda bardzo apetycznie :)

    OdpowiedzUsuń
  6. Wspaniały i bardzo smakowity mazurek! Idealny! Wygląda cudownie <3

    OdpowiedzUsuń
  7. Fantastyczne ciasto, warstwowy makowiec to dla mnie nowość :) wygląda pięknie :)

    OdpowiedzUsuń
  8. Mam pytanie o to ugniatanie - tyle ile jest dni w roku... 365? czy liczę dni do 12 kwietnia?

    OdpowiedzUsuń
  9. U nas zawsze robi się struclę makową ale taka wersja też prezentuje się genialnie i pysznie :)

    OdpowiedzUsuń
  10. Witam, czy do ciasta wystarczy jedynie trzy łyżki śmietany?
    Pozdrawiam

    OdpowiedzUsuń
  11. Ten komentarz został usunięty przez autora.

    OdpowiedzUsuń
  12. mnie nie wyszedł :(
    robiłam wszystko według przepisu!
    Następnym razem zrobię ze swojego przepisu na ciasto drożdżowe i masę.

    OdpowiedzUsuń
  13. Pysznie wygląda 😊do tego szklanka kakao i jestem w niebie 😊

    OdpowiedzUsuń
  14. Ten makowiec wygląda rewelacyjnie. Nie sposób przejść obojętnie obok tego przepisu:)

    OdpowiedzUsuń
  15. Bardzo dobry,polecam wszystkim.

    OdpowiedzUsuń
  16. witam .a dlaczego tak długo do wyrosniecia zostawić?12 godzin ,sfermentuje chyba?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Nie wiem, jak odpowiedziec na to pytanie :) To tradycyjna receptura i ciasto jest doskonałe w smaku. Piekę też inne drozdżówki warstwowe, które wyrastaja w ciągu godziny, przy tej jednak zawsze trzymam się zaleceń. Nic nie fermentuje :)

      Usuń
  17. Upiekłam, wyszedł jak na zdjęciu, dziękuję za podzielenie się przepisem pozdrawiam

    OdpowiedzUsuń
  18. Właśnie skończyłam i wyłożyłam na blachę.... czekam do jutra.... dam znać...

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Zosiu, daj znać koniecznie. Wierzę że się uda i będzie smacznie :) Pozdrawiam!

      Usuń
  19. zostalo mi jeszcze 2 godziny i bede juz piec , juz sie niemoge doczekac robilam wszystko tak jak w przepisie . bardzo ale to bardzo ten przepis mnie zaciekawil , duzo pieke i robie torty na zamowienia ale z takim przepisem spotkalam sie pierwszy raz i dlatego postanowilam go upiec , mysle ze bedzie obledny , dziekuje bardzo , sle pozdrowienia z Herne ( Niemcy ) , potem wstawie zdjecie , acha dodam ze zrobilam 3-warstwowy bo mialam duza blaszke :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Bardzo mocno trzymam kciuki za pyszny wypiek :-) Koniecznie daj znać, jak poszło. Niestety na blogspot nie ma technicznej możliwości, żeby w komentarzu dodać zdjęcie, ale jeśli prześlesz je na maila, z przyjemnością umieszczę je w poście :-) Pozdrawiam serdecznie z Podkarpacia!

      Usuń
  20. Czy uda sir z gotowa masa Helios????ile jej dac?czy fodac do niej cos dodatkowo?czy lepeij robic z orawdziwego maku?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Uda się, ale trzeba masę odsączyć i oczywiście już nie sparzać mlekiem. Dałabym co najmniej o połowę mniej cukru. Pozostałe procedury bez zmian. Pozdrawiam :-)

      Usuń
  21. Dziękuje za odpowiedź, na mam zagwozdkę, bo nie wiem który makowiec robić wg Twojego przepisu czy ten, czy może tradycyjny zawijany?
    Tu więcej pracy, w sensie wyrastania czy garowania ciasta, ale kusi oj kusi, proszę doradź szczerze, który będzie lepszy, postoi dłużej (i ile postoi hi,hi) wilgotniejszy...

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Wybrałabym warstwowy, bo jest większy ;) Zresztą ja też będę go piekła na święta :-)

      Usuń
  22. Też tak zrobię, w tym roku będzie inny, mam takie wrażenie patrząc na niego,że jest bardziej wilgotniejszy, pewnie te warstwy maku to robią.Ty pewnie robisz masę makową swoją prawda?
    I chcę robić jeszcze piernik na drożdżach również od Ciebie:)
    Czy zamiast masy grysikowej(zbytnio nie przepadamy) może być jakaś inna równie dobrze pasjonująca do tego ciasta???

    OdpowiedzUsuń
  23. Dla upewnienia się, jeśli mam masę gotową to do niej dodaję:
    230 g cukru
    1 łyżka mąki ziemniaczanej
    1/2 łyżeczki cynamonu
    40 g miękkiego masła
    2 całe jajka
    1 cukier waniliowy
    Sama gotowa masa makowa ile powinna ważyć, cała puszka???

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. A czy Ty próbowałaś tę gotowa masę i czytałąś skład? Przecież ona juz jest strasznie słodka. Ja bym w ogóle tej masy nie dawała, bo tam jest maku bardzo mało i mnóstwo innych zapychaczy i z tego dobry makowiec nie wyjdzie. Ten jeden raz w roku warto spróbować zrobić makowiec ze zwykłego maku. Zwłaszcza, że mak można zaparzyć i zemleć dużo wcześniej a potem zamrozić i rozmrozić tuz przed użyciem do dalszego przyprawienia. Zamrażam sam mak, bez przypraw (jajek, cukru, bakalii itp).

      Usuń
  24. Trochę pracy jest, ale mam nadzieję że jest tego wart ;) pierwszy raz robiłam ciasto drożdżowe. Pierwszy raz robiłam makowca. Czekam z niecierpliwością :)

    OdpowiedzUsuń
  25. Mam ten przepis od dawna, w oryginalnej wersji, od jednej z pań z dawnego KGW. Placek piecze się z ciasta kruchodrożdżowego, ale ja piekłam także z normalnego drożdżowego ciasta i było OK. Dodam, że w moich notatkach nie ma zalecenia 12-godzinnego wyrastania, pani zalecała zostawić na godzinę do wyrośnięcia i ja tak robiłam. Dodatkowo jest sugestia, żeby każdy placek, przed nałożeniem maku posmarować cienko marmoladą lub powidłem. Ten dodatek przełamuje trochę słodycz maku i ciasta. Ciasto to bywa pieczone także w wersji takiej: 1-szy placek posmarowany marmoladą, 2-gi posmarowany masą orzechową, 3-ci - makiem, ewentualnie 1 raz pokrojone bakalie zamiast marmolady i wtedy robi się coś w rodzaju "pakowańca". Dawniej w Grzęsce i ogólnie - okolicach Przeworska uprawiano dużo maku (dopóki nie zainteresowali sie nim mocno narkomani i uprawy te zostały zakazane), istnieje tu zatem wiele przepisów na ciasta makowe. Szczególnie godny polecenia jest tzw. "makowiec królewski" oraz ciasto makowo-serowo-orzechowe. Mnóstwo "sadów" orzechowych powoduje, że ciasta orzechowe są tu też bardzo popularne. Mi szczególnie przypadło do gustu ciasto wykonane z cieniutkich placków kruchego ciasta orzechowego przełożonych bitą śmietaną zmieszaną z mielonymi orzechami, z polewą czekoladowa na wierzchu - coś wspaniałego! (W razie czego służę przepisem)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Poproszę o przepis na to ciasto orzechowe z bita śmietana i czekoladą jfilipkowska@jgf.com.pl ,pozdrawiam cieplutko

      Usuń
  26. Smak nadzienia makowego bardzo podnosi niewielki dodatek miodu i chałwy. U mnie w domu masę makowa przygotowywało się w ten sposób, że zmielony mak dawało się na patelnię na roztopione masło. CHWILE PODGRZEWAŁO CIĄGLE MIESZAJĄC. nASTĘPNIE DODAWAŁO SIĘ KOGEL-MOGEL UBITY Z ŻÓŁTEK, nadal podgrzewało mieszając, by masa makowa nie przywarła do patelni. Potem dodawało się pokrojone bakalie i pozostałe dodatki, a na sam koniec pianę ubitą z białek i jeszcze chwile podgrzewało. Nie dodawało się żadnej mąki do tej masy. Proponuję wypróbować ten sposób.

    OdpowiedzUsuń
  27. Witam, czy mogłabym prosić o przepis na maila na to ciasto z kruchych placków z bitą śmietaną z orzechami, będę bardzo wdzięczna, mój adres: tyszkowska@poczta.onet.pl

    OdpowiedzUsuń
  28. która półka w piekarniku ?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Zawsze piekę na dolnej, żeby spód był upieczony, choć pewnie rózne piekarniki różnie mają :)

      Usuń
  29. Wspaniale wygląda. Zrobię je na święta. Dziękuję za przepis. Pozdrawiam.

    OdpowiedzUsuń
  30. Jaka ma być śmietana Do ciasta słodka czy kwaśna?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Używam gęstej 18% która jest z reguły kwaśna, ale nie ma to większego znaczenia. W zimie w ciepłym miejscu ciasto wyrasta dużo szybciej, więc polecam odstawić je w chłodne miejsce lub w ciepłe na 3-4h.

      Usuń
  31. A co gdy po godzinie ciasto już uroslo na tyle że wychodzi z blaszki? Piec wcześniej niż 12h? Wszystko robione zgodnie z przepisem. Pozdrawiam i Wesołych Świąt.

    OdpowiedzUsuń
  32. Wyśmienity! Obawiałam się początkowo, czy te dolne blaty udźwigną taką ilość maku (niechcący dałam go też chyba odrobinę za dużo), ale udało się, będę powtarzać też z innymi nadzieniami. Dziękuję!

    OdpowiedzUsuń