sobota, 21 stycznia 2023

Kwas z Opaki – kuchnia podkarpacka

Kwas z Opaki – kuchnia podkarpacka
Kwas z Opaki – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Opaka, gmina Lubaczów, powiat lubaczowski

Kwas z Opaki to bogata w składniki zupa, która ma wiele wspólnego z barszczem ukraińskim. Gotowana jest na mięsie drobiowym, ale jej główne składniki to warzywa: buraczki ćwikłowe, ziemniaki, marchewka, pietruszka i fasola. Suszone grzyby dodane do zupy wzbogacają nie tylko jej smak, ale i kolor. Kiszona kapusta, mimo że gotowana osobno, lekko zakwasza zupę – stąd też nazwa dania, kwas. Dodatkowo zupę można dokwasić octem. Aby jednak smaki były zrównoważone, kwas zabiela się na koniec śmietaną.

Ta syta, pełna smaków zupa to danie z Opaki. Przepis Koła Gospodyń Wiejskich z tej miejscowości opublikowano w zbiorze regionalnych przepisów pt. „Dziedzictwo kulturowe sztuki ludowej i kulinarnej Ziemi Lubaczowskiej”.


Kwas z Opaki – kuchnia podkarpacka
Kwas z Opaki – kuchnia podkarpacka

Składniki:

  • 3 buraki ćwikłowe
  • 2 marchewki
  • 1 pietruszka
  • 4 ziemniaki
  • 1 podudzie kurczaka
  • kilka suszonych grzybów (namoczonych wcześniej i pokrojonych w paseczki)
  • pół szklanki fasoli Jaś
  • 300 g kapusty kiszonej
  • 3 ziela angielskie
  • 2 liście laurowe
  • 4 łyżki śmietany
  • 1 łyżka octu
  • 1 łyżeczka majeranku
  • sól, pieprz, pieprz ziołowy
  • natka pietruszki

Fasolę Jaś dzień wcześniej zalewamy wodą. Następnego dnia gotujemy do miękkości. Nie odcedzamy.

Do garnka wlewamy 2 litry wody, wkładamy mięso, lekko solimy i gotujemy. W osobnym garnku pokrojoną kapustę kiszoną zalewamy wodą i gotujemy do miękkości. W tym czasie obieramy warzywa. Buraki kroimy w paseczki lub ścieramy na tarce o grubych oczkach. Ziemniaki kroimy w grubą kostkę. Marchewkę i pietruszkę kroimy w plasterki. Pokrojone warzywa i grzyby dodajemy do gotującego się mięsa. Dodajemy również ziele angielskie, liście laurowe i majeranek. Kiedy warzywa będą półmiękkie do zupy dodajemy ugotowaną kapustę oraz fasolę razem z wywarem (może być tylko część wywaru). Mięso obieramy od kości i z powrotem dodajemy do zupy. Zagotowujemy. Na koniec zupę zabielamy śmietaną zahartowaną kilkoma łyżkami gorącego wywaru. Doprawiamy do smaku solą, pieprzem i pieprzem ziołowym. Kwas podajemy posypany posiekaną natką pietruszki.

 

Kwas z Opaki – kuchnia podkarpacka
Kwas z Opaki – kuchnia podkarpacka

Przepisy na inne regionalne zupy znajdziecie w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)

 

 

 

niedziela, 15 stycznia 2023

Ciasto drożdżowe – kuchnia podkarpacka

Ciasto drożdżowe – kuchnia podkarpacka
Ciasto drożdżowe – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Stare Sioło, gmina Oleszyce, powiat lubaczowski

Ciasta drożdżowe pieczone w prostokątnych lub podłużnych blaszkach zwykle nazywane są drożdżówkami lub bułkami drożdżowymi. Niektóre z nich pełnią rolę ciasta do popołudniowej kawy, a inne kroi się na kromki, które posmarowane masłem lub dżemem podawane są na śniadanie albo kolację. Zależy to od konsystencji ciasta, która z kolei zależy od proporcji składników. Drożdżówki z małą ilością tłuszczu mają strukturę przypominającą bułkę – są bardziej rwące i mają większe pęcherzyki powietrza. Drożdżówki, do których dodano więcej tłuszczu, przypominają raczej babkę piaskową. Są bardziej kruche i wilgotne, co sprawia, że dłużej zachowują świeżość. Ciasto drożdżowe ze Starego Sioła to ta druga opcja. Na dodatek panie z tamtejszego Koła Gospodyń Wiejskich proponują przed upieczeniem posypać ciasto kruszonką i owocami, dzięki czemu drożdżówka po upieczeniu nie potrzebuje żadnych innych dodatków. Ponieważ piekłam to ciasto zimą, zdecydowałam się na wersję bez owoców. Jednak ciasto jest tak smaczne, że nie odczułam, żeby czegokolwiek mu brakowało. Traktujcie więc owoce jako opcjonalny dodatek, a nie składnik obowiązkowy.

Przepis Koła Gospodyń Wiejskich ze Starego Sioła opublikowano w książce „Dziedzictwo kulturowe sztuki ludowej i kulinarnej Ziemi Lubaczowskiej” wydanej przez Powiat Lubaczowski.


Ciasto drożdżowe – kuchnia podkarpacka
Ciasto drożdżowe – kuchnia podkarpacka

Składniki na keksówkę 11x35 cm:

  • 500 g mąki pszennej
  • 75 g świeżych drożdży
  • 1/2 szklanki mleka
  • 1/2 szklanki cukru
  • 125 g masła
  • 2 jajka
  • 1 żółtko
  • 3 łyżki oleju

Kruszonka:

  • 70 g mąki pszennej
  • 50 g cukru
  • 50 g zimnego masła

Opcjonalnie:

  • owoce: jagody, maliny, wiśnie lub inne

Składniki na kruszonkę rozcieramy w palcach i w przykrytej miseczce odstawiamy do lodówki.

Przygotowujemy ciasto drożdżowe. Drożdże rozcieramy z łyżeczką cukru i łyżką ciepłego mleka. Odstawiamy w ciepłe miejsce na 10 minut – do wyrośnięcia. Masło roztapiamy w garnuszku i odstawiamy. Mleko podgrzewamy, dodajemy cukier i mieszamy aż cukier się rozpuści. Mleko łączymy z masłem i odstawiamy. Jajka i żółtko miksujemy lub ubijamy trzepaczką w osobnej misce. Do średniej miski przesiewamy mąkę, do której dodajemy jajka, wyrośnięte drożdże i lekko ciepłe mleko z masłem. Wyrabiamy ciasto przez około 10 minut, po czym przykrywamy je i odstawiamy w ciepłe miejsce na 15 minut. Po tym czasie do ciasta dodajemy olej i ponownie wyrabiamy przez 10 minut. Ciasto przekładamy do keksówki wyłożonej papierem do pieczenia i posypujemy kruszonką (ewentualnie owocami i kruszonką). Drożdżówkę odstawiamy w ciepłe miejsce do wyrośnięcia (zwykle na około 30 minut). Wstawiamy do piekarnika nagrzanego 180 stopni C, po czym podwyższamy temperaturę do 200 stopni C. Pieczemy około 30 minut.


Ciasto drożdżowe – kuchnia podkarpacka
Ciasto drożdżowe – kuchnia podkarpacka


Więcej przepisów na lokalne słodkości znajdziecie w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)

 

 

sobota, 7 stycznia 2023

Forszmak wieprzowy – kuchnia podkarpacka

Forszmak wieprzowy – kuchnia podkarpacka
Forszmak wieprzowy – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Skolin, gmina Wielkie Oczy, powiat lubaczowski

Forszmak to regionalne danie typowe dla wschodnich rejonów Polski. Znane jest głównie na Lubelszczyźnie, ale też w północno-wschodniej części Podkarpacia. Jest to danie mięsno-warzywne gotowane na gęsto – coś pomiędzy bardzo gęstą zupą a gulaszem. W zależności od regionalnych zwyczajów forszmak gotuje się na mięsie drobiowym, albo wieprzowym. Często dodaje się do niego również boczek lub inne wędliny. Swój charakterystyczny lekko kwaskowy smak forszmak zawdzięcza przecierowi pomidorowemu oraz kiszonym ogórkom. To jednogarnkowe danie podaje się z chlebem jako obiad lub kolację.

Przepis Koła Gospodyń wiejskich Skolin opublikowano w książce „Dziedzictwo kulturowe sztuki ludowej i kulinarnej Ziemi Lubaczowskiej” wydanej przez Powiat Lubaczowski.

PS. Czyż nazwa gminy Wielkie Oczy nie jest najładniejszą w Polsce? :)


Forszmak wieprzowy – kuchnia podkarpacka
Forszmak wieprzowy – kuchnia podkarpacka

Składniki:

  • 300 g polędwicy wieprzowej (surowe mięso)
  • 200 g szynki wędzonej (wędlina)
  • 200 g boczku wędzonego
  • 7-8 ziemniaków
  • 2-3 ogórki kiszona
  • 1 duża cebula
  • 2 ząbki czosnku
  • 500 ml bulionu
  • 1 mały koncentrat pomidorowy
  • 3 łyżki śmietany
  • 2 łyżki mąki pszennej
  • olej
  • sól
  • pieprz
  • natka pietruszki

Polędwicę kroimy w paseczki, oprószamy solą i pieprzem. Obtaczamy ją w mące pszennej i  krótko obsmażamy z każdej strony na gorącym oleju.

Ziemniaki obieramy, kroimy w grubą kostkę, wrzucamy do garnka z wodą, solimy i podgotowujemy na pół-miękko.

Boczek i szynkę kroimy w paski. Cebulę kroimy w piórka, a ogórki w paseczki. Czosnek siekamy drobno. Na oleju podsmażamy cebulę, którą lekko solimy i dodajemy do niej posiekany czosnek. Po kilku minutach do cebuli dodajemy obsmażoną polędwicę oraz boczek i szynkę. Na koniec dodajemy ogórki i chwilkę smażymy. Do mięsa dodajemy przecier pomidorowy, bulion oraz podgotowane ziemniaki. Gotujemy razem do miękkości ziemniaków. Doprawiamy do smaku solą i pieprzem. Na koniec dodajemy śmietanę i posypujemy natką pietruszki. Podajemy z chlebem.

Więcej regionalnych przepisów w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)

 

 

wtorek, 20 grudnia 2022

Groch na gęsto – kuchnia podkarpacka

Groch na gęsto – kuchnia podkarpacka
Groch na gęsto – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Brzyska, gmina Brzyska, powiat jasielski

Do wigilijnej ryby zazwyczaj podaje się ziemniaki i duszoną kapustą. Jednak w niektórych podkarpackich domach z ziemniaków rezygnuje się w ogóle lub zastępuje się je grochem. W Brzyskach jest to groch ugotowany z odrobiną marchewki, którego smak podkreśla spora ilość masła i usmażona na nim cebula z czosnkiem. To prosty, ale smaczny dodatek, który dobrze komponuje się zarówno z rybą, jak i kapustą. Trzeba go tylko dobrze doprawić pieprzem i zadbać, by nie był zbyt suchy.

Przepis Koła Gospodyń Wiejskich z Brzysk pochodzi z publikacji Stowarzyszenia LGD „Liwocz”.


Groch na gęsto – kuchnia podkarpacka
Groch na gęsto – kuchnia podkarpacka

Składniki:

  • 500 g łuskanego grochu
  • 200 g masła
  • 2 ząbki czosnku
  • 1 marchew
  • 1 cebula
  • sól
  • pieprz

Groch płuczemy, zalewamy wodą i odstawiamy na 24 godziny. Następnego dnia wodę odlewamy i groch zalewamy świeżą wodą około 3-4 cm powyżej grochu, solimy i gotujemy. W tym czasie masło roztapiamy na patelni i dodajemy pokrojoną w kostkę cebulę, którą lekko solimy. Po kilku minutach dodajemy także posiekany czosnek. Kiedy groch jest niemal zupełnie miękki, dodajemy do niego startą na tarce o grubych oczkach marchewkę oraz masło z cebulą i czosnkiem. Wody nie powinno być więcej niż 1-2 cm ponad powierzchnię grochu. Całość gotujemy na małym ogniu około 20 minut. Doprawiamy solą i pieprzem.

 

Groch na gęsto – kuchnia podkarpacka
Groch na gęsto – kuchnia podkarpacka


Więcej regionalnych wigilijnych specjałów w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)

 

 

niedziela, 18 grudnia 2022

Zupa grochowa – kuchnia podkarpacka

Zupa grochowa – kuchnia podkarpacka
Zupa grochowa – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Lisów, gmina Skołyszyn, powiat jasielski 

Choć na Podkarpaciu na wigilijnym stole najczęściej pojawia się czerwony barszcz lub barszcz grzybowy, w wielu domach w tym wyjątkowym dniu podaje się również inne zupy. Pisałam już kiedyś o zupie rybnej i zupie migdałowej z naszego regionu, a tym razem zapraszam na wigilijną zupę grochową. Ponieważ dania podawane w Wigilię powinny być postne, taka też jest zupa grochowa z Lisowa. Nie brak jej jednak aromatu dzięki wywarowi z suszonych grzybów i typowym dla grochówki przyprawom.

Przepis Koła Gospodyń Wiejskich z Lisowa pochodzi z publikacji „Bożonarodzeniowe smaki”, wydanej przez Stowarzyszenie LGD „Liwocz”.


Zupa grochowa – kuchnia podkarpacka
Zupa grochowa – kuchnia podkarpacka

Składniki:

  • 300 g grochu łuskanego
  • 1 łyżeczka kminku
  • 1 liść laurowy
  • 2 ziarna ziela angielskiego
  • 5 ziarenek pieprzu
  • sól
  • 20 g suszonych grzybów

Dzień wcześniej płuczemy groch i zalewamy go zimną wodą (kilka centymetrów powyżej grochu). Grzyby również płuczemy i zalewamy wodą. Odstawiamy na noc. Następnego dnia grzyby gotujemy na wolnym ogniu około 30 minut w wodzie, w której się moczyły. Groch odcedzamy, zalewamy go wywarem grzybowym, dodajemy ugotowane grzyby, kminek, liść laurowy, ziele angielskie, pieprz oraz sól. Jeśli wywaru grzybowego jest za mało, zupę uzupełniamy wodą. Gotujemy tak długo, aż groch będzie miękki.


Zupa grochowa – kuchnia podkarpacka
Zupa grochowa – kuchnia podkarpacka


Więcej regionalnych przepisów

w tym przepisy wigilijne

w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)

 

 

piątek, 16 grudnia 2022

Ciastka Łabędzie – kuchnia podkarpacka

Ciastka Łabędzie – kuchnia podkarpacka
Ciastka Łabędzie – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Gorliczyna, gmina Przeworsk, powiat przeworski

Ciastka amoniaczki mają tyle zalet, że nie potrzebują wymyślnych kształtów, które zachęcałyby to ich zjedzenia. Zwykle występują w najprostszej formie – wykrojone foremką i posypane cukrem. Amoniaczki są smaczne, kruche i długo zachowują świeżość, co sprawia że na Podkarpaciu nadal często się je piecze. Jednak w Gorliczynie koło Przeworska dba się również o wygląd amoniaczków. Zwykłe okrągłe ciastko, jeszcze surowe, składa się tu na pół i nacinając je w odpowiedni sposób formuje się kształt łabędzia. Przygotowanie ciastek nie zajmuje wiele czasu, a ich wygląd jest miły oku, dlatego zachęcam do wypróbowania przepisu Koła Gospodyń Wiejskich Gorliczyna II, który został opublikowany w zbiorze regionalnych przepisów pt. „Śladami dawnych smaków powiatu przeworskiego”.


Ciastka Łabędzie – kuchnia podkarpacka
Ciastka Łabędzie – kuchnia podkarpacka

Składniki:

  • 500 g mąki pszennej
  • 125 g cukru pudru
  • 1 łyżeczka amoniaku
  • cukier wanilinowy
  • 100 g masła
  • 1/2 szklanki mleka

Dodatkowo:

  • 1 białko
  • cukier kryształ

Mąkę siekamy z masłem, dodajemy pozostałe składniki i zagniatamy jednolite ciasto. Owijamy je folią i odkładamy do lodówki na godzinę.

Ciasto rozwałkowujemy cienko (około 3 mm), wykrawamy szklanką kółka i każde z nich składamy na pół lekko dociskając. Każde półkole nacinamy – 1 głębokie nacięcie i 2 lub 3 płytkie. Wyginamy nacięty głęboko pasek w taki sposób, żeby przypominał szyję łabędzia. Pozostałe nacięcia lekko rozchylamy. Ciastka smarujemy lekko roztrzepanym białkiem i posypujemy cukrem. Pieczemy w temperaturze 180 stopni C (grzałka góra-dół) przez około 15 minut.


Ciastka Łabędzie – kuchnia podkarpacka
Ciastka Łabędzie – kuchnia podkarpacka


 

Inne przepisy na regionalne ciastka znajdziecie w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)

 

 

wtorek, 13 grudnia 2022

Barszcz wigilijny z Brzysk – kuchnia podkarpacka

Barszcz wigilijny z Brzysk – kuchnia podkarpacka
Barszcz wigilijny z Brzysk – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Brzyska, gmina Brzyska, powiat jasielski 

W wielu podkarpackich domach na wigilijnym stole obowiązkowo pojawia się barszcz czerwony. Potrawa prosta, wszystkim dobrze znana, a jednak w każdym domu nieco inna. Wiążą się z nią też różne zwyczaje i upodobania. U mojej koleżanki w Pstrągowej w Wigilię jadano barszcz ze wspólnej miski, która stała na środku stołu. Każdy do miski sięgał swoją łyżką i starał się uronić jak najmniej świątecznej zupy. W wielu domach przygotowując uszka do barszczu do jednego z nich wkłada się monetę. Kto podczas wigilijnej kolacji trafi na monetę, ma zagwarantowane powodzenie na kolejny rok. Samo spożywanie dań z buraków miało zaś zapewniać urodę i długowieczność.

Dzisiaj zapraszam Was na barszcz wigilijny według przepisu Koła Gospodyń Wiejskich z Brzysk. Jego atutem jest wywar z suszonych grzybów, którym w tym regionie wzbogaca się smak czerwonego barszczu. Połączenie smaków jest idealne, zwłaszcza jeśli barszcz podaje się z uszkami. Same ugotowane grzyby można zostawić w barszczu lub wykorzystać do innych dań, na przykład do uszek. Wykorzystać można również buraki, na których gotowany jest barszcz, ale o tym wspomnę pod właściwym przepisem.

Przepis pochodzi z publikacji Stowarzyszenia LGD Liwocz pt. „Bożonarodzeniowe smaki”.


Barszcz wigilijny z Brzysk – kuchnia podkarpacka
Barszcz wigilijny z Brzysk – kuchnia podkarpacka

Składniki:

  • 1 ½ litra wywaru warzywnego
  • 4 buraki ćwikłowe
  • 500 ml zakwasu buraczanego
  • 100 g suszonych prawdziwków
  • 6 ziaren pieprzu
  • 4 ziarna ziela angielskiego
  • 1 liść laurowy
  • sól
  • pieprz
  • cukier
  • sok z cytryny
  • majeranek

Suszone grzyby moczymy w wodzie przez 2 godziny, a potem gotujemy na wolnym ogniu do miękkości (około 45 minut).

Buraki obieramy i ścieramy na tarce o dużych oczkach. Do wrzącego wywaru warzywnego dodajemy utarte buraki, ziarna pieprzu, ziele angielskie i liść laurowy. Gotujemy do miękkości buraków. Barszcz przecedzamy i dodajemy do niego wywar z grzybów (razem z grzybami lub bez) oraz zakwas buraczany. Całość zagotowujemy i doprawiamy solą, pieprzem, cukrem, majerankiem i sokiem z cytryny.

 

Barszcz wigilijny z Brzysk – kuchnia podkarpacka
Barszcz wigilijny z Brzysk – kuchnia podkarpacka

Więcej lokalnych specjałów w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)

 

A co z burakami? :)

Buraki odcedzone z barszczu warto wykorzystać do sałatki – wystarczy dodać pokrojone w kosteczkę lub starte na tarce ugotowane jajka i ogórki kiszone oraz majonez, pieprz i sól. Nic nie może się zmarnować ;)

niedziela, 11 grudnia 2022

Miodownik z Krzywego – kuchnia podkarpacka

Miodownik z Krzywego – kuchnia podkarpacka
Miodownik z Krzywego – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Krzywe, gmina Dydnia, powiat brzozowski

Tradycyjny miodownik, jak sama nazwa mówi, to ciasto warstwowe pieczone z dodatkiem miodu. W naszym regionie najczęściej pieczono 3 cienkie placki na sodzie oczyszczonej, które przekładano masą grysikową (z kaszy manny). Masę tę przygotowywano na dwa sposoby – na gorąco, albo na zimno. Masa gorąca miała postać budyniu z dodatkiem masła, którym przekładano placki. Masa zimna miała postać kremu, który ucierano dodając do wystudzonego budyniu grysikowego miękkie masło. W obu przypadkach masa miała za zadanie zmiękczyć i połączyć miodowe placki. Wierzch miodownika polewano zazwyczaj polewą czekoladową. Polewa nie tylko wzbogacała smak ciasta, ale też zabezpieczała jego wierzch przed wysychaniem.

Przepis Koła Gospodyń Wiejskich z Krzywego to miodownik z masą grysikową na zimno. Ogromną zaletą ciasta jest jego trwałość. Przygotowuje się je dzień lub dwa dni wcześniej i dopiero po tym czasie nabiera ono właściwej konsystencji, nie tracąc przy tym na jakości, a zyskując na smaku.


Miodownik z Krzywego – kuchnia podkarpacka
Miodownik z Krzywego – kuchnia podkarpacka

Składniki na 3 placki 25x35 cm:

  • 600 g mąki pszennej
  • 250 g margaryny (można zastąpić masłem)
  • 150 g cukru
  • 2 całe jaja
  • 1 żółtko
  • 2 łyżeczki sody oczyszczonej
  • 4 łyżki miodu płynnego

Składniki na masę grysikową:

  • 500 ml mleka
  • 5 łyżek grysiku (kaszy manny)
  • 200 g masła
  • 6 łyżek cukru pudru

Składniki na polewę czekoladową:

  • 125 g margaryny (można zastąpić masłem)
  • 1/2 szklanki cukru
  • 3 łyżki kakao
  • 3 łyżki wody

Przygotowujemy ciasto. Mąkę siekamy z tłuszczem, po czym dodajemy pozostałe składniki i wyrabiamy jednolite ciasto, które dzielimy na 3 równe części. Każdą część rozwałkowujemy do rozmiarów blaszki (25x35 cm) i pieczemy osobno w piekarniku nagrzanym do 180 stopni C przez około 15-20 minut. Studzimy.

Przygotowujemy masę. 350 ml mleka podgrzewamy w garnku, a pozostałe 150 ml mleka mieszamy z grysikiem. Na gotujące się mleko wlewamy grysik, dodajemy cukier waniliowy i gotujemy cały czas mieszając, aż masa się zagotuje (pojawią się pęcherze powietrza). Budyń ściągamy z ognia, przykrywamy i studzimy. Miękkie masło ucieramy (na przykład mikserem) z cukrem pudrem i dodajemy po jednej łyżce zimnego budyniu. Połowę masy wykładamy na pierwszy placek, przykrywamy drugim plackiem, na który wykładamy resztę masy, a na nią trzeci placek.

Przygotowujemy polewę. Podane składniki wkładamy do małego garnka z grubym dnem i mieszamy na małym ogniu aż do zagotowania. Ściągamy z ognia i jeszcze chwilkę mieszamy, żeby polewa zaczęła gęstnieć. Wtedy polewamy nią placek. Po całkowitym zastygnięciu polewy placek przykrywamy i przechowujemy w chłodnym miejscu (niekoniecznie w lodówce).


Miodownik z Krzywego – kuchnia podkarpacka
Miodownik z Krzywego – kuchnia podkarpacka


Więcej przepisów na tradycyjne podkarpackie ciasta znajdziecie w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)

 

piątek, 2 grudnia 2022

Kapuśniak na szpyrce – kuchnia podkarpacka

Kapuśniak na szpyrce – kuchnia podkarpacka
Kapuśniak na szpyrce – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Beski Dukielski, gmina Dukla, powiat krośnieński

Późna jesień to idealny czas na kwaśny gorący kapuśniak. Taka zupa nie tylko zaspokoi głód, ale też wzmocni i rozgrzeje nas od środka. Dukielski kapuśniak nadaje się do tego celu doskonale, zwłaszcza że gotuje się go na tłustym mięsie, ze skwarkami ze słoniny oraz zasmażką na wytopionym tłuszczu. Gospodynie z Beskidu Dukielskiego gotując kapuśniak mięso wieprzowe często zastępują mięsem gęsi lub kaczek, które hodują we własnych zagrodach. Według lokalnej tradycji zupę tę podaje się z ziemniakami lub chlebem jako pełne danie obiadowe.

Przepis pochodzi z „Wielkiej księgi tradycji kulinarnych województwa podkarpackiego”, wydanej przez Województwo Podkarpackie oraz Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju i Promocji Podkarpacia „Pro Carpathia”.


Kapuśniak na szpyrce – kuchnia podkarpacka
Kapuśniak na szpyrce – kuchnia podkarpacka

Składniki:

  • 1 kg kwaszonej kapusty
  • 900 g żeberek wieprzowych,
  • 200 g włoszczyzny (marchewka, pietruszka, seler)
  • 3 ząbki czosnku
  • 100 dag słoniny
  • 1 łyżka mąki pszennej
  • sól
  • pieprz
  • liść laurowy
  • kminek
  • opcjonalnie: kilka ziemniaków pokrojonych w kostkę i ugotowanych osobno lub chleb

Umyte i pokrojone na paski żeberka zalewamy 2 litrami wody i dodajemy rozgnieciony czosnek, liść laurowy, kminek oraz sól. Gdy warzywa zmiękną, wyjmujemy je z wywaru, dodajemy odciśniętą, pokrojoną kapustę kiszoną i gotujemy na małym ogniu do miękkości kapusty. Mięso obieramy od kości i dodajemy je do zupy, podobnie jak pokrojone warzywa wyciągnięte wcześniej z wywaru.

Słoninę kroimy w kosteczkę i na małym ogniu wytapiamy skwarki, które następnie przekładamy do kapusty. Na pozostałym tłuszczu rumienimy mąkę pszenną, rozprowadzamy zasmażkę zimną wodą i wlewamy do kapuśniaku. Całość zagotowujemy i doprawiamy do smaku solą oraz pieprzem. Dodajemy pokrojone w kostkę i ugotowane osobno ziemniaki lub podajemy z chlebem.


Kapuśniak na szpyrce – kuchnia podkarpacka
Kapuśniak na szpyrce – kuchnia podkarpacka


Inne przepisy na podkarpackie zupy znajdziecie w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)

 

 

 

niedziela, 27 listopada 2022

Pierogi z kapustą i grzybami – kuchnia podkarpacka

Pierogi z kapustą i grzybami – kuchnia podkarpacka
Pierogi z kapustą i grzybami – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Chorkówka, gmina Chorkówka, powiat krośnieński

Sekretem smacznych pierogów z kiszoną kapustą jest odpowiednie przygotowanie nadzienia. Nie wystarczy ugotować kapusty. Po ugotowaniu trzeba ja odcisnąć, zmielić albo pokroić, a na koniec podsmażyć z cebulką i ugotowanymi suszonymi grzybami. Dopiero wówczas farsz nabiera pełnego smaku i odpowiedniej konsystencji. Po odpowiednim doprawieniu solą i pieprzem można kleić pierogi.

Dzisiejszy przepis pochodzi od Koła Gospodyń Wiejskich z Chorkówki. Panie w podobny sposób przygotowują też pierogi z białej kapusty.


Pierogi z kapustą i grzybami – kuchnia podkarpacka
Pierogi z kapustą i grzybami – kuchnia podkarpacka

Składniki na około 60 sztuk:

Ciasto:

  • 500 g mąki pszennej
  • ½ płaskiej łyżeczki soli
  • 200 ml ciepłej wody
  • 1 jajko

Farsz:

  • 1 kg kiszonej kapusty
  • 100 g suszonych grzybów
  • 1 cebula
  • tłuszcz do podsmażenia (smalec, olej lub masło)
  • sól i pieprz

Okrasa:

  • tłuszcz lub skwarki

Suszone grzyby zalewamy wodą poprzedniego dnia. Następnego dnia gotujemy je i odcedzamy. Wywar można zachować do gotowania kapusty. Ugotowane grzyby drobniutko siekamy albo mielimy.

Kiszoną kapustę po lekkim opłukaniu i odciśnięciu wrzucamy do garnka z gotującą się wodą (około 3 szklanki). Część wody można zastąpić wywarem z grzybów. Całość solimy i gotujemy do miękkości kapusty – koło 30 minut. Po ugotowaniu kapustę odcedzamy, odciskamy i drobno kroimy albo mielimy w maszynce.

Cebulę obieramy, kroimy w kosteczkę i podsmażamy na tłuszczu. Na koniec dodajemy grzyby i kapustę. Smażymy razem około 15 minut. Doprawiamy solą i pieprzem.

Składniki na ciasto łączymy. Można do nich dodać 1 łyżkę oleju lub roztopionego masła. Wyrabiamy gładkie, jednolite ciasto, które rozwałkowujemy na grubość około 3 mm. Lepimy pierogi i gotujemy je w osolonej wodzie przez około 2 minuty od wypłynięcia. Pierogi podajemy okraszone skwarkami lub tłuszczem.


Pierogi z kapustą i grzybami – kuchnia podkarpacka
Pierogi z kapustą i grzybami – kuchnia podkarpacka

 

Więcej podkarpackich przepisów na pierogi w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)

 

 

wtorek, 15 listopada 2022

Zupa dyniowa z Wojaszówki – kuchnia podkarpacka

Zupa dyniowa z Wojaszówki – kuchnia podkarpacka
Zupa dyniowa z Wojaszówki – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Wojaszówka, gmina Wojaszówka, powiat krośnieński 

Dynia, zwana w naszym regionie również banią, to główny składnik popularnych niegdyś na Podkarpaciu zup. Były to zupy codzienne, skromne, ale jednocześnie smaczne i na swój sposób syte. Ze względu na neutralny, a czasem wręcz słodki smak dyni, dynianki (czy też banianki) gotowano zwykle na mleku i doprawiano je solą oraz cukrem. Zupy dyniowe podawano z zacierką, czyli małymi rwanymi kluseczkami z ciasta zagniecionego z mąki, soli i wody. W Wojaszówce jednak gotowano tę zupę również w inny sposób. Bazę zupy nie stanowiło mleko, a wywar warzywny, bądź drobiowy, smak dyni wzbogacano podsmażoną cebulą, a zupę doprawiano solą, pieprzem i majerankiem. To pyszne danie Koło Gospodyń Wiejskich z Wojaszówki proponuje podawać z grzankami. Jako dodatek polecam również pokrojone w kostkę i ugotowane ziemniaki. A najlepiej dodać z ziemniaki i grzanki ;)

Przepis pochodzi z publikacji „Czarnorzecko-Strzyżowska kraina smaków. Tradycyjne przepisy kulinarne Kół Gospodyń Wiejskich z terenu działania Stowarzyszenia Czarnorzecko-Strzyżowska Lokalna Grupa Działania”.


Zupa dyniowa z Wojaszówki – kuchnia podkarpacka
Zupa dyniowa z Wojaszówki – kuchnia podkarpacka

Składniki:

  • 1 ½ l wywaru (warzywny lub drobiowy)
  • 500 g obranej i oczyszczonej dyni
  • 1 cebula
  • 3 łyżki tłuszczu (np. olej)
  • pieprz
  • majeranek
  • sól
  • grzanki
  • opcjonalnie: kilka ziemniaków

Dynię obieramy i ścieramy na tarce o grubych oczkach. Cebulę obieramy i kroimy w kosteczkę. Na dużej patelni rozgrzewamy olej i smażymy na nim cebulę soląc ją lekko, żeby się nie skarmelizowała. Startą dynię dodajemy do cebuli i podsmażamy razem przez kilka minut, aż dynia zmięknie. Całość przecieramy przez sito do gorącego wywaru. Zamiast sitka można użyć blendera i zmiksować dynię po przełożeniu jej do wywaru. Zupę doprawiamy solą, pieprzem i majerankiem. Podajemy z grzankami. Jeśli do zupy dodajemy ziemniaki, najlepiej pokroić je w kostkę i ugotować osobno.


Zupa dyniowa z Wojaszówki – kuchnia podkarpacka
Zupa dyniowa z Wojaszówki – kuchnia podkarpacka


Więcej regionalnych zup znajdziecie w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)

 

 

 

piątek, 11 listopada 2022

Placek amoniakowy z serem i jabłkami – kuchnia podkarpacka

Placek amoniakowy z serem i jabłkami – kuchnia podkarpacka
Placek amoniakowy z serem i jabłkami – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Rzeszów, gmina Rzeszów, powiat m. Rzeszów

Ciasto amoniakowe to nasz regionalny specjał, który niestety odchodzi w zapomnienie. Niegdyś bardzo popularne, dzisiaj zastępowane jest zwykle ciastem kruchym. Dawniej pieczono z niego ciastka amoniaczki lub różnego rodzaju przekładańce. Gospodynie weselne z pierwszej połowy XX wieku przygotowania weselnych wypieków zaczynały właśnie od amoniaczków. Pieczono je już początkiem tygodnia, ponieważ mogły leżeć kilka dni, a ich smak i konsystencja pozostawały bez zmian. W formie ciastek, ciasto amoniakowe zachowuje kruchość i lekką chrupkość. Jednak użyte do pieczenia cienkich placków do ciast warstwowych, zachowuje się inaczej. Przełożone wilgotnymi warstwami smażonych owoców czy sera, mięknie i zespala się z nimi. Jabłka to owoce, które najczęściej wykorzystywano do przekładania amoniakowych placków. Smażony ser, jako druga wilgotna warstwa, jest ich idealnym uzupełnieniem. Zachęcam, byście sami przekonali się jak smaczny jest placek amoniakowy z jabłkami i smażonym serem :)

Przy okazji przypominam, że w cukiernictwie używa się amoniaku spożywczego (kwaśny węglan amonu), który można kupić w sklepie spożywczym. Podczas pieczenia amoniak ulatnia się wydzielając specyficzny zapach, natomiast po wystygnięciu ciasta nie ma po nim śladu.

Placek amoniakowy z serem i jabłkami – kuchnia podkarpacka
Placek amoniakowy z serem i jabłkami – kuchnia podkarpacka
 

Składniki na blaszkę wielkości 25x35 cm:

Ciasto:

  • 450 g mąki pszennej (3 szklanki)
  • 150 g cukru
  • 150 g margaryny (można zastąpić masłem)
  • 3 jajka
  • 1 łyżeczka  amoniaku spożywczego
  • 1 łyżeczka proszku do pieczenia
  • 2-3 łyżki kwaśnej śmietany

Masa jabłkowa:

  • 1,5 kg jabłek
  • około 1/2 szklanki cukru - w zależności od kwaśności jabłek
  • 1 galaretka pomarańczowa lub cytrynowa

Masa serowa:

  • 500 g białego sera
  • 150 g masła
  • około 1 szklanki cukru
  • 4 jajka
  • 1 cukier waniliowy
  • 1 łyżka mąki ziemniaczanej (lub pół opakowania budyniu – proszek)
  • kilka kropli aromatu cytrynowego

Opcjonalnie na wierzch ciasta:

  • cukier puder, lukier lub polewa czekoladowa

Ciasto:

Amoniak i proszek do pieczenia mieszamy ze śmietaną. Mąkę siekamy z tłuszczem, po czym dodajemy cukier, jajka i śmietanę z amoniakiem i proszkiem do pieczenia. Zagniatamy gładkie ciasto i dzielimy je na 3 części. Każdą część rozwałkowujemy na wielkość blaszki. Ciasto przekładamy pojedynczo na blaszki wyłożone papierem do pieczenia i pieczemy w temperaturze 170 stopni C do lekkiego zrumienienia (około 15 minut). Kolejno pieczemy 3 placki, a każdy po upieczeniu obracamy i delikatnie ściągamy ze spodu papier. Ciasta warstwowe najlepiej jest „składać” w blaszce, dlatego pierwszy placek układamy na spodzie blaszki.

Masa jabłkowa:

Jabłka obieramy i ścieramy na tarce o grubych oczkach. Dusimy je w rondelku do miękkości, a następnie dodajemy cukier i smażymy do jego rozpuszczenia. Wyłączamy palnik, wsypujemy suchą galaretkę i dobrze mieszamy (do rozpuszczenia żelatyny). Studzimy i wkładamy do lodówki. Kiedy masa zacznie gęstnieć, wykładamy ją na pierwszy placek i przykrywamy drugim.

Masa serowa:

Jajka lekko roztrzepujemy. Wszystkie składniki wkładamy do garnka z grubym dnem i podgrzewamy je stale mieszając przez około 10 minut. Masa najpierw będzie rzadka, następnie zacznie gęstnieć. Kiedy się zagotuje, wyłączamy palnik. Gorącą masę serową wykładamy na drugi placek i od razu przykrywamy trzecim plackiem.

Odstawiamy na noc do zupełnego wystudzenia i połączenia się warstw. Wierzch ciasta można posypać cukrem pudrem, oblać lukrem lub polewą czekoladową. Ciasto najlepsze jest na drugi dzień.

  

Więcej przepisów na regionalne słodkości znajdziecie w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Serdecznie zapraszam :)