niedziela, 24 października 2021

Kremówka z Machowej – kuchnia podkarpacka

Kremówka z Machowej – kuchnia podkarpacka
Kremówka z Machowej – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Machowa, gmina Pilzno, powiat dębicki

Kremówka z Machowej to proste ciasto złożone z dwóch kruchych blatów i domowej masy budyniowej. Zwykle masę do kremówek przygotowuje się na 2 sposoby. Albo zimny budyń uciera się z masłem na krem, albo masło dodaje się do budyniu w trakcie gotowania. Krem przygotowany pierwszym sposobem jest delikatniejszy i bardziej puszysty, ale przekłada się nim na zimno, więc blaty ciasta muszą być bardzo delikatne, żeby ciasto było smaczne. Masa ugotowana z masłem ma bardziej zwartą konsystencję, ale lepiej łączy się z ciastem przekazując mu swoją wilgotność. Takie ciasto łatwiej kroić, ale też dłużej można je przechowywać. Do kremówki z Machowej masę budyniową przygotowuje się według drugiej metody.  Ciasto to nie wymaga wiele pracy, jednak potrzebuje trochę czasu, żeby kruche placki zmiękły, a masa budyniowa zastygła. Najlepiej przygotować je dzień przed podaniem.

Przepis Pani Renaty Nieć z Machowej znalazł się w publikacji wydanej przez Dom Kultury w Pilźnie pt. „Pilźnieńskie smaki. Przepisy kulinarne”.


Kremówka z Machowej – kuchnia podkarpacka

Składniki na blaszkę 25x35 cm:

Ciasto:

  • 2 ½ szklanki mąki pszennej
  • 250 g margaryny (użyłam masła)
  • 4 żółtka
  • 4 łyżki kwaśnej śmietany

Krem :

  • 1 l mleka
  • 5 łyżek cukru
  • 2 cukry waniliowe (32 g)
  • 100 g masła
  • 5 jajek
  • 3 łyżki mąki ziemniaczanej
  • 4 łyżki mąki pszennej

Dodatkowo:

  • cukier puder do oprószenia

Przygotowujemy ciasto kruche. Do przesianej mąki dodajemy masło starte na tarce albo pokrojone na małe kawałki. Dodajemy żółtka i śmietanę. Krótko wyrabiamy do połączenia składników. Ciasto dzielimy na 2 części. Każdą z nich rozwałkowujemy w blaszce wyłożonej papierem do pieczenia. Pieczemy na złoty kolor w piekarniku nagrzanym do 180 stopni C (grzałka góra-dół) około 20-25 minut.

750 ml mleka zagotowujemy z masłem, cukrem i cukrem waniliowym. Jajka ubijamy trzepaczką, dodajemy mąkę pszenną i mąkę ziemniaczaną oraz pozostałe mleko (250 ml). Mieszamy i wlewamy na gotujące się mleko. Gotujemy cały czas mieszając do momentu, kiedy masa się zagotuje. Lekko przestudzamy i ciepłą masę wylewamy na jeden z placków, a drugim i przykrywamy. Najlepiej przykryć placek folią aluminiową, żeby ciasto zachowało wilgotność. Odstawiamy do całkowitego wystygnięcia masy. Oprószamy cukrem pudrem.


Kremówka z Machowej – kuchnia podkarpacka
Kremówka z Machowej – kuchnia podkarpacka

Kremówka z Machowej – kuchnia podkarpacka
Kremówka z Machowej – kuchnia podkarpacka


Zapraszam do zakładki

KUCHNIA PODKARPACKA

po więcej przepisów na regionalne słodkości i nie tylko :)


wtorek, 19 października 2021

Kwas antonicki – kuchnia podkarpacka

Kwas antonicki – kuchnia podkarpacka
Kwas antonicki – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Antoniki, gmina Lubaczów, powiat lubaczowski

Kwas antonicki to wyjątkowo bogata w składniki zupa, pochodząca z Ziemi Lubaczowskiej. Choć pozornie jej bazowym składnikiem są czerwone buraczki, to w rzeczywistości rzecz jest nieco bardziej skomplikowana, ponieważ zupa zakwaszana jest kwasem z kapusty kiszonej lub z kiszonych ogórków, a nie kwasem buraczanym. W dodatku treść zupie nadają nie tyle buraczki, co ugotowana fasola i ziemniaki. Smaki wzbogacają suszone grzyby, włoska kapusta, świeży koperek i czosnek. Kwas antonicki podbijany jest śmietaną i przecierem pomidorowym. Gorąco zachęcam do wypróbowania przepisu Koła Gospodyń Wiejskich w Antonikach. Tak wyjątkowa zupa ugotowana na bazie lokalnych składników zasługuje na miejsce na naszych stołach.

Przepis pochodzi z publikacji „Dziedzictwo kulturowe sztuki ludowej i kulinarnej Ziemi Lubaczowskiej” wydanej przez Powiat Lubaczowski.


Kwas antonicki – kuchnia podkarpacka
Kwas antonicki – kuchnia podkarpacka

Składniki:

  • 2 l wywaru z wędzonych kości
  • 4 średnie buraki ćwikłowe
  • 2-3 ziemniaki
  • 2 marchewki
  • 1 kawałek selera
  • 1 garść fasoli Jaś
  • 200 g kapusty włoskiej
  • 2 łyżki koncentratu pomidorowego
  • kilka suszonych grzybów
  • 1/2 szklanki kwasy z kiszonej kapusty (lub z kiszonych ogórków)
  • 4 łyżki śmietany
  • 2 łyżki mąki pszennej
  • 2 ząbki czosnku
  • majeranek
  • sól i pieprz

Fasolę namaczamy wcześniej, po czym gotujemy ją do miękkości w dużej ilości wody. Osobno namaczamy grzyby, a po ugotowaniu zachowujemy wywar, natomiast grzyby kroimy w paseczki. Buraczki myjemy, obieramy i gotujemy osobno do miękkości, po czym kroimy je w słupki. Ziemniaki obieramy i kroimy w kostkę.

Marchewkę i seler obieramy i kroimy w słupki. Dodajemy je do gotującego się wywaru, a kiedy lekko zmiękną dodajemy poszatkowaną włoską kapustę i pokrojone ziemniaki. Po kilku minutach do zupy dodajemy również grzyby i przecedzony wywar grzybowy, a na końcu fasolę i buraczki. Zupę zagotowujemy, po czym dodajemy czosnek, kwas z kapusty i podbijamy śmietaną wymieszaną z przecierem pomidorowym i mąką. Całość doprawiamy majerankiem oraz solą i pieprzem.


Kwas antonicki – kuchnia podkarpacka
Kwas antonicki – kuchnia podkarpacka


Więcej regionalnych zup i polewek w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)

niedziela, 17 października 2021

Smarowidło z jabłkiem - kuchnia podkarpacka

Smarowidło z jabłkiem - kuchnia podkarpacka
Smarowidło z jabłkiem - kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Równe, gmina Dukla, powiat krośnieński

W naszej lokalnej kulturze smalec traktowany był jako wyjątkowo wartościowy specjał. W skromnej chłopskiej kuchni chleb ze smalcem był przysmakiem, na który mało kto mógł sobie pozwolić. Ponieważ sam w sobie smalec nie ma zbyt intensywnego smaku, na kromce ze smalcem kładziono plastry cebuli albo kiszone ogórki. Z czasem już podczas wytapiania smalcu zaczęto dodawać różne dodatki wzbogacające jego smak. W Równem koło Dukli do wytapianego smalcu dodawano posiekaną cebulę oraz starte jabłko, a na koniec smarowidło doprawiano solą i pieprzem. Kwaśne jabłko nadawało smalcowi nutkę orzeźwienia, która doskonale komponowała się z lekko słodką cebulką i odrobiną soli. W połączeniu ze swojskich chlebem takie smarowidło nadal uchodzi za rarytas i ma swoich wiernych fanów.

Przepis znalazłam w publikacji Gminy Dukla pt. „Dukielskie specjały. Kto, gdzie i jak”.


Smarowidło z jabłkiem - kuchnia podkarpacka

Smarowidło z jabłkiem - kuchnia podkarpacka

Składniki:

  • 1 kg słoniny surowej
  • 1 duża cebula
  • 1 duże kwaśne jabłko
  • 1 łyżeczka soli
  • pieprz

Słoninę kroimy w drobną kosteczkę i wytapiamy na niewielkim ogniu w szerokim rondlu. Po wytopieniu, kiedy powstaną złociste skwarki, dodajemy pokrojoną w kostkę cebulę. Kiedy cebulka również zacznie się rumienić, dodajemy jabłko starte na tarce (można je zetrzeć razem ze skórką). Smażymy wszystko przez kilka minut i doprawiamy solą oraz pieprzem.

Gorący smalec przekładamy do mniejszych naczyń i odstawiamy w chłodne miejsce, żeby się ściął. Smarowidłem smarujemy chleb i podajemy z kiszonym ogórkiem lub chrzanem i jajkiem.


Smarowidło z jabłkiem - kuchnia podkarpacka

Smarowidło z jabłkiem - kuchnia podkarpacka


Więcej przepisów na swojskie dania znajdziecie w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)

 

piątek, 15 października 2021

Gulasz z jarzynami – kuchnia podkarpacka

Gulasz z jarzynami – kuchnia podkarpacka
Gulasz z jarzynami – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Dobrków, gmina Pilzno, powiat dębicki 

Klasyczny gulasz kojarzy mi się z aromatem liścia laurowego i ziela angielskiego. Gulasz z jarzynami swój smak zawdzięcza jednak zupełnie innym, lżejszym, choć równie bogatym w aromaty dodatkom. Według przepisu pochodzącego z miejscowości Dobrków mięso obsmaża się, a następnie dusi w towarzystwie cebuli, poszatkowanej białej kapusty oraz startej marchewki i pietruszki. Podczas duszenia warzywa miękną i rozpadają się, tworząc zawiesisty sos, który na koniec doprawiany jest przecierem pomidorowym. To smaczne danie podajemy z ziemniakami lub chlebem, w zależności czy będzie to obiad, czy kolacja.

Przepis Pani Beaty Szarowicz z Dobrkowa został opublikowany w wydanej przez Dom Kultury w Pilźnie regionalnej książce kucharskiej pt. „Pilźnieńskie smaki. Przepisy kulinarne”.


Gulasz z jarzynami – kuchnia podkarpacka
Gulasz z jarzynami – kuchnia podkarpacka

Składniki:

  • 500 g mięsa wieprzowego lub wołowego
  • 100 g cebuli
  • 200 g kapusty słodkiej (białej)
  • 100 g marchewki
  • 50 g pietruszki
  • 2 łyżki koncentratu pomidorowego
  • 2 łyżki tłuszczu (np. oleju)
  • 1 łyżka mąki pszennej
  • sól
  • pieprz
  • lubczyk (maggi)

Mięso kroimy w kostkę i oprószamy solą. Cebulę kroimy w kostkę, kapustę szatkujemy, a marchewkę i pietruszkę obieramy i ścieramy na tarce o grubych oczkach. W rondelku rozgrzewamy tłuszcz i wkładamy pokrojoną cebulę, mięso i jarzyny. Wszystko oprószamy mąką pszenną i podsmażamy na dużym ogniu. Podsmażone mięso z jarzynami podlewamy gorącą wodą, przykrywamy i dusimy na małym ogniu do miękkości mięsa. Na koniec dodajemy przecier pomidorowy, lubczyk i doprawiamy solą i pieprzem.


Gulasz z jarzynami – kuchnia podkarpacka
Gulasz z jarzynami – kuchnia podkarpacka


Więcej podkarpackich specjałów znajdziecie w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)

 

niedziela, 10 października 2021

Pierogi z marchewką - kuchnia podkarpacka

Pierogi z marchewką - kuchnia podkarpacka
Pierogi z marchewką - kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Żurawica, gmina Żurawica, powiat przemyski

Regionalna kuchnia pełna jest niespodzianek. Kryją się one zwykle w prostych składnikach i ciekawych sposobach ich wykorzystania. Jedną z takich smacznych niespodzianek są pierogi z marchewką. Podgotowana marchew starta na tarce i podsmażona z cebulką doskonale sprawdza się w roli farszu do pierogów. Doprawiona solą i pieprzem jest pełna smaku, choć nadal pozostaje świeża i lekko słodka. Pierogi z marchewką to rewelacyjne danie, które warto wypróbować i ugotować dla bliskich.

Przepis Stowarzyszenia „Razem jest łatwiej” z Żurawicy pochodzi z publikacji pt. „Przepisy kulinarne naszych przodków”, wydanej przez LGD „Ziemia Przemyska”.


Pierogi z marchewką - kuchnia podkarpacka

Pierogi z marchewką - kuchnia podkarpacka

Składniki na około 30 sztuk:

Ciasto:

  • 300 g mąki pszennej
  • 150 g letniej wody
  • 1 jajko
  • 1 łyżka oleju
  • duża szczypta soli

Farsz:

  • 2-3 duże marchewki
  • 1 cebula
  • 1 łyżka miękkiego masła
  • sól i pieprz

Okrasa:

  • 2 łyżki masła
  • 1/2 cebuli

Marchewkę dokładnie myjemy, wrzucamy do gotującej się wody i gotujemy 5 minut. Po wystudzeniu obieramy ze skórki i ścieramy na tarce o drobnych oczkach. Na patelni roztapiamy łyżkę masła i podsmażamy na niej pokrojoną w kostkę cebulę. Gdy cebula będzie rumiana, dodajemy marchew i dusimy jeszcze chwilkę. Dodajemy sól i pieprz do smaku.

Składniki na ciasto mieszamy i wyrabiamy z nich elastyczne ciasto, które cienko wałkujemy. Z ciasta wykrawamy kółka, na które nakładamy farsz i zlepiamy. Pierogi gotujemy w lekko posolonej wodzie. Okraszamy zrumienioną cebulką.


Pierogi z marchewką - kuchnia podkarpacka
Pierogi z marchewką - kuchnia podkarpacka

Pierogi z marchewką - kuchnia podkarpacka
Pierogi z marchewką - kuchnia podkarpacka


Więcej przepisów na regionalne pierogi w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)

  

środa, 6 października 2021

Kapusta chłopska – kuchnia podkarpacka

Kapusta chłopska – kuchnia podkarpacka
Kapusta chłopska – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Budomierz, gmina Lubaczów, powiat lubaczowski

Niegdyś gotowana kiszona kapusta nie była dodatkiem do mięs czy ziemniaków, tak jak dzisiaj. Zwykle podawano ją jako główny posiłek w ciągu ciężkiego dnia pracy. Z tego powodu do gotowanej kapusty dodawano różne składniki, by wzbogacić jej smak i treściwość. Mimo że były to proste składniki, danie dzięki temu było bogatsze i bardziej sycące. W Budomierzu do gotowanej kapusty dodawano suszone grzyby, podsmażoną cebulę i śmietanę, które polepszały smak potrawy. Natomiast dodatek tłuczonych ziemniaków i gotowanej fasoli sprawiał, że danie było bardziej treściwe i sycące. Zachęcam do wypróbowania przepisu pań z Koło Gospodyń Wiejskich w Budomierzu. Znalazł się on w regionalnej publikacji pt. „Dziedzictwo kulturowe sztuki ludowej i kulinarnej Ziemi Lubaczowskiej”, wydanej przez Powiat Lubaczowski.


Kapusta chłopska – kuchnia podkarpacka
Kapusta chłopska – kuchnia podkarpacka

Składniki:

  • 1 kg kapusty kiszonej
  • 500 g ziemniaków
  • 1 szklanka fasoli „Jaś”
  • 5-6 suszonych grzybów
  • 2 cebule
  • 1 szklanka słodkiej śmietany
  • 1 marchewka
  • 1 pietruszka
  • tłuszcz do smażenia
  • sól, pieprz

Dzień wcześniej fasolę namaczamy. Na drugi dzień gotujemy ją do miękkości w dużej ilości wody i odcedzamy.

Kiszoną kapustę płuczemy i odciskamy. Kroimy na mniejsze kawałki. Marchewkę i pietruszkę obieramy i ścieramy na tarce o grubych oczkach. Do garnka wlewamy 1-2 szklanki wody, dodajemy kapustę, marchewkę, pietruszkę i suszone grzyby. Gotujemy do miękkości kapusty. W tym samym czasie obieramy i gotujemy w wodzie posolone ziemniaki, po czym przeciskamy je przez praskę. Do miękkiej kapusty dodajemy ziemniaki i ugotowaną fasolę.

Posiekaną cebulę podsmażamy na tłuszczu i dodajemy do niej śmietanę. Smażymy razem chwilę, po czym przelewamy całość do kapusty. Doprawiamy do smaku solą i pieprzem.


Kapusta chłopska – kuchnia podkarpacka
Kapusta chłopska – kuchnia podkarpacka


Regionalne przepisy na kapustę

oraz wiele innych tradycyjnych przepisów

znajdziecie w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)

niedziela, 3 października 2021

Pączki ziemniaczane – kuchnia podkarpacka

Pączki ziemniaczane – kuchnia podkarpacka
Pączki ziemniaczane – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Wola Zgłobieńska, gmina Boguchwała, powiat rzeszowski

Ziemniaki jako składnik słodkich dań? W podkarpackiej kuchni to nic niezwykłego. Proponowałam Wam już placek z nadzieniem ziemniaczanym, sernik z ziemniakami, a niedawno oładki ziemniaczane, czyli słodkie smażone placuszki z rodzynkami i żurawiną. Tym razem zapraszam na pączki ziemniaczane z marmoladą. Są to niewielkie pączki, które w wyglądzie, strukturze ciasta, zapachu i smaku przypominają tradycyjne drożdżowe pączki. Jednak przygotowuje się je z mąki pszennej i ugotowanych ziemniaków połączonych w równych proporcjach. Mimo tak dużej ilości ziemniaków nie wpływają one na smak pączków, które po usmażeniu są pulchne i smaczne tak samo, jak tradycyjne mączne pączki.

Jeśli mogę dać jakąś radę, polecam nie czekać aż ciasto wyrośnie, ponieważ wówczas podczas smażenia pączki tracą regularny kształt.

Przepis Pani Danuty Pomianek z Woli Zgłobieńskiej został opublikowany w „Wielkiej księdze tradycji kulinarnych województwa podkarpackiego” wydanej przez Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju i Promocji Podkarpacia „Pro Carpathia”.


Pączki ziemniaczane – kuchnia podkarpacka
Pączki ziemniaczane – kuchnia podkarpacka

Składniki:

  • 500 g mąki pszennej
  • 500 g ziemniaków
  • 50 g drożdży
  • 3 jajka
  • 8 łyżek cukru
  • 100 g masła
  • około 250 g twardej marmolady
  • cukier puder do posypania
  • około 500 ml oleju do smażenia.

Ziemniaki obieramy, wkładamy do garnka z zimną wodą i gotujemy do miękkości. Do ciepłych dodajemy masło i rozgniatamy. Do przestudzonych ziemniaków dodajemy utarte z cukrem jajka, drożdże i mąkę. Wyrabiamy na gładką masę. Nie odstawiamy do wyrośnięcia, tylko od razu robimy pączki i na bieżąco je smażymy.

Olej rozgrzewamy w głębokiej patelni lub garnku. Ręce natłuszczamy olejem, odrywamy kulki ciasta wielkości orzecha włoskiego, nakładamy marmoladę i formujemy okrągłe pączki. Smażymy zaraz po wykonaniu. Przestudzone pączki oprószamy cukrem pudrem.


Pączki ziemniaczane – kuchnia podkarpacka
Pączki ziemniaczane – kuchnia podkarpacka

Pączki ziemniaczane – kuchnia podkarpacka
Pączki ziemniaczane – kuchnia podkarpacka


Więcej podkarpackich specjałów

w zakładce KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)

środa, 29 września 2021

Śliwki w occie – kuchnia podkarpacka

Śliwki w occie – kuchnia podkarpacka
Śliwki w occie – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Wzdów, gmina Haczów, powiat brzozowski

Tak wykwintne dodatki, jak śliwki w occie, to rzadkość w naszej lokalnej kuchni. Połączenie cukru, octu owocowego i goździków zmienia smak i charakter owoców. Intensywne w smaku, słodko-ostre, aromatyzowane goździkami, podaje się do duszonych i pieczonych mięs, gulaszu, sosów i sałatek. Wielkim atutem śliwek w occie jest jędrność owoców zachowana dzięki zaparzaniu ich odpowiednio podgrzaną zalewą przez kilka dni z rzędu. Podobny sposób kilkudniowego zaparzania stosuje się do wiśni drylowanych, gdzie osiąga się podobny efekt w postaci owoców o zwartym miąższu, które trzymają swój kształt nawet po wielu miesiącach w słoiku. Jeśli lubicie połączenie słodyczy owoców i ostrości octu owocowego koniecznie wypróbujcie ten przepis. Z podanych ilości uzyskacie 3-4 półlitrowe słoiki śliwek w occie.

Przepis Koła Gospodyń Wiejskich we Wzdowie został opublikowany w książeczce „Smak, aromat i zdrowie. Potrawy z Ziemi Brzozowskiej”, wydanej przez Stowarzyszenia Kobiet „Gosposiada” z Jasienicy Rosielnej.


Śliwki w occie – kuchnia podkarpacka
Śliwki w occie – kuchnia podkarpacka

Składniki:

  • 1,5 kg śliwek (np. węgierek)

Zalewa:

  • 500 ml octu 6%
  • 500 ml wody
  • 10 goździków
  • 500 g cukru
  • laska wanilii

Śliwki myjemy i usuwamy z nich pestki. Można też pestek nie usuwać – według upodobania.

Do garnka wlewamy wodę i ocet, dodajemy cukier, goździki i wanilię. Zagotowujemy i studzimy zalewę. Zimną zalewamy śliwki i pozostawiamy do następnego dnia. Miskę przykryłam folią spożywczą, żeby nic do niej nie wpadło.

Drugiego dnia zlewamy zalewę, podgrzewamy ją lekko i letnią zalewamy śliwki. Ponownie odstawiamy je do następnego dni.

Trzeciego dnia powtarzamy procedurę, tylko zalewę podgrzewamy do gorącej, ale nie zagotowujemy.

Ostatniego dnia zalewę zagotowujemy i zalewamy nią śliwki przełożone do wyparzonych słoików. Słoiki zakręcamy i nie pasteryzujemy ich. Śliwki możemy jeść od razu lub przechowywać w chłodnym miejscu przez kilka miesięcy.


Śliwki w occie – kuchnia podkarpacka
Śliwki w occie – kuchnia podkarpacka

Śliwki w occie – kuchnia podkarpacka
Śliwki w occie – kuchnia podkarpacka


Więcej regionalnych specjałów w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)

 

niedziela, 26 września 2021

Pierogi z powidłem i serem – kuchnia podkarpacka

Pierogi z powidłem i serem – kuchnia podkarpacka
Pierogi z powidłem i serem – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Góra Ropczycka, gmina Sędziszów Małopolski, powiat ropczycko-sędziszowski

W niektórych zakątkach Podkarpacia śliwki pełniły szczególną rolę – sadzono dużo owocujących śliw, a zebrane owoce przerabiano na większą skalę i różne sposoby. W sezonie wykorzystywano świeże śliwki, ale na zimę suszono je albo smażono z nich powidło. W Górze Ropczyckiej smażenie powidła było niemal rytuałem, który integrował lokalną społeczność. W tej okolicy powidło smażono ze śliwek damaszek, na które mówiono krakówki. Było tu powszechne i ceniono, stąd nazywano je czarnym masłem. Proces smażenia odbywał się w wielkich miedzianych kotłach wkopanych w ziemię, pod którymi palił się ogień. Czasem przy tej okazji w dymie spod kotłów również wędzono śliwki. Kotły miało tylko kilku gospodarzy, którzy wykorzystywali je na własne potrzeby i wynajmowali sąsiadom. Trzeba było czekać w kolejce, by w sezonie móc z nich skorzystać. Często smażenie kończono nad ranem, a już następni gospodarze zaczynali swoje smażenie bez wygaszania ognia pod kotłem. Na początku same śliwki mieszano tak zwanym wiosłem, czyli płaskim drewnianym narzędziem kuchennym przypominającym wiosło. Kiedy śliwki się rozgotowały do mieszania powidła używano paciocha, czyli wielkiej drewnianej łyżki przypominającej osadzoną na drągu połowę piłki futbolowej. Mieszanie śliwek i dokładanie do ognia w trakcie wielogodzinnego smażenia było ciężkim i czasochłonnym zajęciem, stąd pomagano sobie w tej pracy i niejednokrotnie smażono wspólnie. Usmażone powidło wkładano do glinianych naczyń i zapiekano w piecu, by na wierzchu powstała skorupa chroniąca powidło przed zepsuciem. Tak zabezpieczone naczynia z powidłem zanoszono na strych, gdzie mogły czekać na swoją porę przez wiele miesięcy. Powidło do przechowywania w garnkach robiono bardzo gęste, ponieważ takie lepiej się przechowywało. Kiedy powszechne stały się słoiki, zaczęto smażyć rzadsze powidło. W Górze Ropczyckiej powidło śliwkowe jedzono na chlebie, w rogalikach, drożdżówkach i w kruchym placku. Gotowano z nich zupę powidlankę, którą podawano z ziemniakami. Lokalnym specjałem są również pierogi z powidłem i białym serem. Proste danie, które smakuje wyjątkowo i zasługuje na to, by o nim pamiętać.

Przepis i informacje o śliwkowych tradycjach w Górze Ropczyckiej przekazała mi Katarzyna Kaczanowska – Kasiu, bardzo dziękuję za tę cenną i smaczną lekcję :)


Pierogi z powidłem i serem – kuchnia podkarpacka
Pierogi z powidłem i serem – kuchnia podkarpacka

Składniki na 60-70 sztuk:

Ciasto:

  • 500 g mąki pszennej
  • 2 łyżki oleju
  • 1/2 łyżeczki soli
  • 250 ml gorącej wody

Farsz:

  • 400 g gęstego powidła śliwkowego
  • 400 g białego sera

Masło do omaszczenia


Powidło i biały ser mieszamy. Jeśli powidło nie jest zbyt gęste dodajemy go trochę mniej, a w zamian dodajemy więcej białego sera.

Składniki na ciasto mieszamy i wyrabiamy elastyczne miękkie ciasto. Rozwałkowujemy je na grubość 2-3 mm i wycinamy kółka. Na każde kółko nakładamy farsz i zlepiamy brzegi. Pierogi wrzucamy do zagotowanej lekko posolonej wody. Gotujemy na wolnym ogniu przez około 3 minuty od wypłynięcia do wierzchu. Pierogi wyciągamy łyżką cedzakową i maścimy roztopionym masłem.


Pierogi z powidłem i serem – kuchnia podkarpacka


Więcej wyjątkowych przepisów na regionalne pierogi

w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszamy :)

 

 

sobota, 25 września 2021

Murzynek z serem – kuchnia podkarpacka

Murzynek z serem – kuchnia podkarpacka
Murzynek z serem – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Siedlanka, gmina Niwiska, powiat kolbuszowski

Czy próbowaliście kiedyś połączenia murzynka z sernikiem? Jeśli nie, koniecznie wypróbujcie przepis z Siedlanki. Miękkie ucierane ciasto kakaowe jest bazą dla warstwy sernikowej, którą wykłada się punktowo, co sprawia, że po upieczeniu ciasto jest pofalowane i wygląda nietypowo – warstwy wyrastają w innym tempie i w inny sposób. Jednak jeszcze ciekawsze jest połączenie smaków – miękkiego kakaowego murzynka i wilgotnego sernika. Ten regionalny duet razem smakuje wyśmienicie, a ponieważ ciasto jest proste, sprawdzi się na co dzień i od święta.


Murzynek z serem – kuchnia podkarpacka
Murzynek z serem – kuchnia podkarpacka

Składniki:

Masa serowa:

  • 500 g białego sera
  • 250 g masła
  • 3/4 szklanki cukru
  • 4 jajka
  • 4 łyżki kaszy manny
  • 1 cukier waniliowy
  • 1 łyżeczka proszku do pieczenia

Ciasto:

  • 360 g mąki pszennej
  • 250 g margaryny lub masła
  • 8 łyżek czerwonego wina (słodkie lub wytrawne)
  • 1 szklanka cukru
  • 4 jajka
  • 4 łyżki kakao
  • 2 łyżki wody
  • 3 łyżeczki proszku do pieczenia

Przygotowujemy bazę do ciasta. Do garnka wkładamy 250 g margaryny lub masła, dodajemy szklankę cukru, kakao, wodę i wino. Zagotowujemy, odlewamy pół szklanki na polewę, a resztę przestudzamy. W tym czasie przygotowujemy masę serową.

Ser mielimy. Z 4 jajek oddzielamy białka i ubijamy je na sztywną pianę. Miękkie masło, cukier i 4 żółtka ucieramy. Pod koniec ucierania stopniowo dodajemy ser, kaszę mannę, cukier waniliowy i proszek do pieczenia. Do masy przekładamy pianę z białek i delikatnie mieszamy.

Kończymy ciasto. Z kolejnych 4 jajek oddzielamy białka i ubijamy sztywną pianę. Do przestudzonej masy kakaowej miksując stopniowo dodajemy 4 żółtka, mąkę i proszek do pieczenia. Białka dodajemy do ciasta i delikatnie mieszamy.

Formę wykładamy papierem do pieczenia i przekładamy na nią ciasto kakaowe. Na ciasto łyżką wykładamy 12 kupek masy serowej. Pieczemy w temperaturze 175-180 stopni C (grzałka góra-dół) przez około 45 minut. Ciepłe ciasto polewamy odłożoną polewą. Studzimy ciasto.


Murzynek z serem – kuchnia podkarpacka
Murzynek z serem – kuchnia podkarpacka


Więcej podkarpackich słodkości znajdziecie w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)

 

poniedziałek, 20 września 2021

Kompot z gruszek – kuchnia galicyjska

Kompot z gruszek – kuchnia galicyjska
Kompot z gruszek – kuchnia galicyjska

Lokalizacja: Lwów

Dzisiejsze kompoty różnią się od kompotów, które gotowano we Lwowie i całej wschodniej Galicji dwa wieki temu. Na ówczesnych stołach kompoty stawiano w salaterach. Wkładano do nich podgotowane owoce, które zalewano mniej lub bardziej gęstym słodkim syropem. Syrop przygotowywano zazwyczaj z wody, w której wcześniej ugotowano owoce, z dużej ilości cukru, czasem z dodatkiem wina. W zależności od rodzaju owoców do syropu dodawano niekiedy cynamon, goździki lub skórkę z cytrusów. Syrop do kompotu z gruszek aromatyzowany jest w taki sam sposób, jak syrop do jabłek – cynamonem, goździkami i skórką z cytryny. Bardzo słodki syrop kontrastuje ze smakiem gruszek, które po krótkim gotowaniu w dużym stopniu zachowują swój pierwotny smak.

Przepis pochodzi z wydanej we Lwowie początkiem XIX wieku „Książki kucharskiej dla użytku w domach miejskich i pańskich. Jasna i dokładna nauka sporządzania potrwa mięsnych i postnych, zawierająca znaczny zbiór niezawodnych przepisów (…)”.


Kompot z gruszek – kuchnia galicyjska
Kompot z gruszek – kuchnia galicyjska

Składniki:

  • 10 niewielkich gruszek
  • ½ łyżeczki cynamonu
  • 6 goździków
  • 400 g cukru
  • skórka z cytryny
  • 4 plastry cytryny

Gruszki myjemy i usuwamy z nich delikatnie gniazda nasienne (można zostawić ogonki). Do garnka wlewamy wodę i kiedy się zagotuje zmniejszamy ogień i wkładamy gruszki. Gotujemy je kilka minut, wyciągamy i wkładamy do naczynia z zimną wodą. Gruszki wyciągamy, studzimy i ostrożnie obieramy ze skórki (jeśli gruszki mają ogonki, nie odcinamy ich).

Przygotowujemy syrop. Około pół litra wody w której gotowały się gruszki przecedzamy, dodajemy cukier, cynamon, goździki, cytryny i zagotowujemy. Syrop przestudzamy i zalewamy nim gruszki ułożone w salaterce.


Kompot z gruszek – kuchnia galicyjska
Kompot z gruszek – kuchnia galicyjska

Kompot z gruszek – kuchnia galicyjska
Kompot z gruszek – kuchnia galicyjska

 

Więcej dań kuchni galicyjskiej i kuchnia podkarpackiej znajdziecie w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)

sobota, 18 września 2021

Żeberka z borowikami - kuchnia podkarpacka

Żeberka z borowikami – kuchnia podkarpacka
Żeberka z borowikami – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Zabiała, gmina Oleszyce, powiat lubaczowski 

Podkarpackie lasy obfitują w grzyby, o czym wiedzą nawet w Rumuni, nie dziwi więc, że kuchnia regionalna obfituje w dania, w których grzyby pełnią ważna rolę. Najczęściej są to grzyby suszone, ponieważ łatwo je przechowywać i można się nimi cieszyć cały rok. Na ich bazie na Podkarpaciu gotujemy zupy grzybowe i wigilijne barszcze, dodajemy je do kasz albo ryżu, z których przygotowujemy gołąbki. Suszone grzyby to również niezastąpiony składnik sosów grzybowych, ale wzbogacają one również sosy powstałe podczas duszenia mięs. Dzisiaj, śladem gospodyń z Zabiełej, zapraszam na żeberka z borowikami. Przekonajcie się, jak kilka suszonych grzybów może zmienić smak mięsa.

Przepis Koła Gospodyń Wiejskich w Zabiałej znajdziecie w publikacji „Dziedzictwo kulturowe sztuki ludowej i kulturowej Ziemi Lubaczowskiej”, wydanej przez Powiat Lubaczowski.


Żeberka z borowikami – kuchnia podkarpacka
Żeberka z borowikami – kuchnia podkarpacka

Składniki:

  • 1 kg żeberek (paski)
  • garść suszonych borowików
  • 1 cebula
  • 4 łyżki oleju
  • ½ łyżeczki słodkiej mielonej papryki
  • ½ łyżeczki suszonego majeranku
  • 4 ząbki czosnku
  • sól
  • pieprz
  • 1-2 łyżki mąki pszennej
  • 6 łyżek oleju do smażenia

Suszone grzyby zalewamy ciepłą wodą i odstawiamy, aby zmiękły. Żeberka myjemy, osuszamy i kroimy na porcje. Czosnek obieramy i przeciskamy przez praskę. Żeberka dokładnie nacieramy czosnkiem, papryką i majerankiem. Kładziemy je na rozgrzany olej i dodajemy cebulę posiekaną w kostkę. Mięso obsmażamy z obu stron, podlewamy wodą (można wykorzystać wodę z s moczenia grzybów) i dodajemy suszone grzyby. Mięso dusimy na wolnym ogniu do miękkości około godziny, po czym doprawiamy do smaku solą i pieprzem. Odlewamy kilka łyżek powstałego sosu, mieszamy go z mąką i z powrotem dodajemy do żeberek. Sos można również wzbogacić 2-3 łyżkami gęstej śmietany. Żeberka z borowikami podajemy z ziemniakami i surówkami.

Żeberka z borowikami – kuchnia podkarpacka
Żeberka z borowikami – kuchnia podkarpacka

Żeberka z borowikami – kuchnia podkarpacka
Żeberka z borowikami – kuchnia podkarpacka


Zapraszam na podkarpackie dania z grzybami,

a także na wiele innych regionalnych specjałów, które znajdziecie w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

 

czwartek, 16 września 2021

Gałgany z kapustą – kuchnia podkarpacka

Gałgany z kapustą – kuchnia podkarpacka
Gałgany z kapustą – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Grzęska, gmina Przeworsk

Gałgany z kapustą to lokalna nazwa kotletów z mielonego mięsa i surowej kapusty, które po lekkim obsmażeniu dusi się w piekarniku. Kapusta wzbogaca smak mięsa i sprawia, że kotlety są lekkie i aromatyczne. Dzięki niej z niewielkiej ilości mięsa można zrobić naprawdę sporo kotletów, które w smaku nie ustępują typowym kotletom mielonym. Kotlety z mięsa i kapusty w naszym regionie są dość popularne, choć zwykle zapieka się je lub podaje z sosem pomidorowym. Gałgany dusi się w bulionie, co podkreśla ich delikatny smak.

Przepis na gałgany z kapustą udostępnił Zespół „Grzęszczanie”. Został on opublikowany w „Wielkiej księdze tradycji kulinarnych województwa podkarpackiego” wydanej przez Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju i Promocji Podkarpacia „ProCarpathia”.


Gałgany z kapustą – kuchnia podkarpacka
Gałgany z kapustą – kuchnia podkarpacka

Składniki:

  • 500 g białej kapusty
  • 500 g mięsa mielonego
  • 3 jajka
  • 3 cebule
  • 1 szklanka kaszy manny
  • olej do smażenia
  • 0,5 litra bulionu drobiowego

Kapustę ścieramy na tarce o grubych oczkach, solimy 1 płaską łyżką soli i zagniatamy. Cebule kroimy w drobną kostkę (można ją poddusić na tłuszczu lub dodać surową). Z kapusty wygniatamy sok i łączymy ją z pozostałymi składnikami, wyrabiając na jednolitą masę, a następnie doprawiamy solą i pieprzem. Z wyrobionej masy formujemy kulki i obsmażamy je na oleju tak, aby się lekko zrumieniły. Następnie kotlety układamy w rondlu lub naczyniu żaroodpornym i podlewamy bulionem. Przykrywamy pokrywką i wstawiamy do piekarnika nagrzanego do 180 stopni C (grzałka góra-dół) na około 20-30 minut. Pod koniec pieczenia odkrywamy naczynie z kotletami. Gałgany podajemy z sosem, na przykład grzybowym.


Gałgany z kapustą – kuchnia podkarpacka
Gałgany z kapustą – kuchnia podkarpacka

Gałgany z kapustą – kuchnia podkarpacka
Gałgany z kapustą – kuchnia podkarpacka

 

Więcej regionalnych dań w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)


niedziela, 12 września 2021

Galicyjskie oładki ziemniaczane – kuchnia podkarpacka

Galicyjskie oładki ziemniaczane – kuchnia podkarpacka
Galicyjskie oładki ziemniaczane – kuchnia podkarpacka

W dużym uproszczeniu oładki to małe placuszki smażone na tłuszczu. Nazwa ta używana jest od Małopolski, przez Podkarpacie, Lubelszczyznę, aż po Suwalszczyznę, ale w różnych regionach odnosi się do placuszków przygotowywanych w odmienny sposób. Zazwyczaj bazą oładków są surowe starte ziemniaki, do których dodaje się mąkę pszenną, jednak bywa, że jest to mąka gryczana, a ziemniaki są ugotowane, albo w ogóle nie ma ich w recepturze. Zamiast ziemniaków wśród składników znajduje się czasem biały ser – również takie placuszki nazywane są oładkami. Wniosek więc taki, że w ogólnym tłumaczeniu nazwa oładki odnosi się po prostu do smażonych placuszków na bazie różnych dominujących składników – zależnie od regionu – do których dodaje się mąkę i jajka. Na Podkarpaciu i w Małopolsce oładki podawano na słodko, co prawdopodobnie wynika z wpływu kuchni galicyjskiej na lokalne smaki i zwyczaje. Smak jest dość nietypowy zważywszy ziemniaki jako główny składnik, jednak w naszej lokalnej kuchni nie brakuje słodkich dań z dodatkiem ziemniaków. Odpowiednio przygotowane i doprawione są smaczne i wyjątkowe.

W publikacji Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej pt. „Ziemniaki na horyzoncie”, znawczyni regionalnej kuchni Lasowiaków i Rzeszowiaków, Pani Janina Olszowy podaje przepis na galicyjskie oładki ziemniaczane. Przygotowuje się je na bazie surowych startych ziemniaków z dodatkiem mąki pszennej, śmietany i jajek. Gęste ciasto wzbogaca się rodzynkami lub żurawiną, słodzi cukrem pudrem i aromatyzuje cynamonem. Usmażone placuszki można oprószyć cukrem pudrem i podawać z herbatą miętową lub herbatą z gałązek malin.


Galicyjskie oładki ziemniaczane – kuchnia podkarpacka
Galicyjskie oładki ziemniaczane – kuchnia podkarpacka

Składniki:

  • 1,5 kg ziemniaków
  • 1 szklanka mąki pszennej
  • 0,5 szklanki gęstej śmietany 18%
  • 4 jajka
  • 3 łyżki cukru pudru
  • 3 łyżki rodzynek lub suszonej żurawiny
  • 0,5 łyżeczki cynamonu
  • szczypta soli
  • olej do smażenia

Ziemniaki obieramy i ścieramy na tarce o drobnych oczkach. Powstały sok starannie odciskamy na durszlaku wyłożonym gazą. Sok odlewamy, a skrobię z dna dodajemy do ziemniaków.

Białka oddzielamy od żółtek i ubijamy na sztywną pianę ze szczyptą soli. W osobnej misce żółtka ubijamy z cukrem pudrem i śmietaną, po czym dodajemy utarte ziemniaki, mąkę cynamon, rodzynki lub żurawinę i szczyptę soli. Dokładnie mieszamy, po czym dodajemy ubite białka i jeszcze raz, ale delikatnie mieszamy.

Na patelni rozgrzewamy niewielką ilość oleju i nakładamy łyżką niewielkie porcje ciasta, które smażymy z obu stron na rumiano.


Galicyjskie oładki ziemniaczane – kuchnia podkarpacka
Galicyjskie oładki ziemniaczane – kuchnia podkarpacka

 

Więcej podkarpackich, w tym również galicyjskich, specjałów z zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)