czwartek, 19 maja 2022

Barszcz czerwony z botwinką – kuchnia podkarpacka

Barszcz czerwony z botwinką – kuchnia podkarpacka
Barszcz czerwony z botwinką – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Korczyna, gmina Korczyna, powiat krośnieński

Botwina to nazwa, która może oznaczać zarówno młode buraczki ćwikłowe wraz z łodygami i liśćmi, jak i zupę przygotowaną na bazie tych buraczków. Zwykle gotowana jest na wywarze warzywnym i zabielana śmietaną z mąką, co sprawia że jest bardziej zawiesista i kremowa w smaku. Młode łodygi i liście buraczków mają łagodny, przyjemny smak. Można je gotować razem z warzywami, ale wrzucone nieco później nie rozmiękną, a łodygi będą lekko chrupać. Botwinkę podaje się zwykle z jajkiem lub młodymi ziemniakami. Urodą botwinki jest jej łagodny smak, jednak często bywa lekko dokwaszana. Do tego celu świetnie nadaje się zwykły ocet, który dodatkowo sprawia, że buraczki nie tracą koloru. Ze względu na ten lekko kwaśny smak w Korczynie zupę z botwinką nazywa się barszczem czerwonym, choć próżno szukać wśród składników buraczanego zakwasu. Zastępuje go właśnie niewielka ilość octu.

Zapraszam do wypróbowania przepisu Pani Zofii Pelczarskiej z Koła Gospodyń Wiejskich w Korczynie. Znalazł się on w publikacji „Smaki regionalne LGD. Tradycyjne przepisy kulinarne KGW z gminy Korczyna”.


Barszcz czerwony z botwinką – kuchnia podkarpacka
Barszcz czerwony z botwinką – kuchnia podkarpacka

Składniki:

  • 2 l wody
  • 1 marchewka
  • 1 pietruszka
  • 2 buraki ćwikłowe z natką
  • 3 łyżki śmietany
  • 1 łyżka mąki pszennej
  • koperek, natka pietruszki
  • ocet 10% do smaku
  • sól, pieprz

Warzywa obieramy i kroimy w kostkę. Łodygi buraków oraz liście kroimy w drobne kawałki. Do gotującej się wody wrzucamy warzywa oraz łodygi i liście buraków. Dodajemy 1-2 łyżki octu do smaku. Gotujemy do miękkości warzyw. Pod koniec gotowania barszcz podbijamy śmietaną wymieszaną z mąką. Doprawiamy solą i pierzem, po czym dodajemy posiekany koperek i natkę pietruszki.

 

Więcej zup z naszego regionu

znajdziecie w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)


środa, 11 maja 2022

Prozioki z białym serem – kuchnia podkarpacka

Prozioki z białym serem – kuchnia podkarpacka
Prozioki z białym serem – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Łubno-Opace, gmina Tarnowiec, powiat jasielski 

Proziaki, małe sodowe placuszki o wytrawnym smaku, to jeden z najlepiej znanych tradycyjnych wypieków Podkarpacia. Dla wielu jest to wręcz symbol naszej kuchni regionalnej. A wersji proziaków jest tyle, ile domów, w których się je piecze – na maślance, na kefirze, na kwaśnym mleku, na serwatce, na śmietanie; okrągłe, kwadratowe, romby lub w nieregularnym kształcie; z odrobiną sody lub z całkiem sporą jej ilością; z jajkiem lub bez, z cukrem lub bez. A każdy niuansik wpływa na smak, tak jak wpływa na smak pieczenie na blasze kuchennej w porównaniu z pieczeniem na suchej patelni. Jeszcze inaczej będą smakowały proziaki smażone na oleju. Naprawdę jest co testować i jest z czego wybierać. Dzisiaj proponuję Wam przepis na proziaki (w lokalnej gwarze „prozioki”), w których do ciasta dodaje się biały ser. Ilość sera nie jest duża, więc nie wpływa on znacząco na smak proziaków, natomiast zmienia odrobinę ich konsystencję, osłabiając działanie glutenu. Po upieczeniu w cieście nie tworzą się duże puste oczka i pozostaje ono nieco bardziej wilgotne. Jeśli więc zamarzą Wam się cieplutkie proziaki – z masełkiem, albo jako dodatek do zupy czy sałatki – spróbujcie prozioków z białym serem:)

Przepis Koła Gospodyń Wiejskich w Łubnie Opacym opublikowano w „Wielkiej księdze tradycji kulinarnych województwa podkarpackiego” wydanej przez Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju i Promocji Podkarpacia „ProCarpathia” oraz Województwo Podkarpackie.


Prozioki z białym serem – kuchnia podkarpacka
Prozioki z białym serem – kuchnia podkarpacka

Składniki:

  • 1 kg mąki pszennej
  • 500 ml kwaśnego mleka
  • 1 płaska łyżeczka sody oczyszczonej
  • 100 g białego sera
  • 2 żółtka
  • duża szczypta soli (najlepiej 1 łyżeczka)

Z podanych składników zagniatamy ciasto, formujemy placuszki grubości około 0,5 cm i pieczemy je z obu stron na blasze kuchennej lub suchej patelni.

 

Prozioki z białym serem - kuchnia podkarpacka
Prozioki z białym serem - kuchnia podkarpacka


Więcej regionalnych specjałów znajdziecie w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)

 

sobota, 7 maja 2022

Zupa Szabaga – kuchnia podkarpacka

Zupa Szabaga – kuchnia podkarpacka
Zupa Szabaga – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Jawornik Polski, gmina Jawornik Polski, powiat przeworski

Przednówek to okres pomiędzy końcem zimy, kiedy zgromadzone latem i jesienią zapasy żywności już się kończą, a pierwszymi zbiorami, kiedy można wyżywić rodzinę świeżymi plonami zebranymi z pola i sadu. Dla zamożnych gospodarzy lub wtedy, kiedy w ubiegłym roku był duży urodzaj, przednówek był tylko kolejną porą roku. Jednak dla ludzi uboższych i w latach nieurodzaju przednówek był trudnym okresem, w którym ciężko było wyżywić nie tylko zwierzęta gospodarskie, ale i domowników. Wiele rodzin musiało w tym okresie zadowolić się zaledwie jednym ciepłym posiłkiem i jakoś przetrwać do czasu, kiedy ogród, pole, las i sad podzielą się swym bogactwem. W takich okolicznościach nie dziwią więc dania przygotowywane z pierwszych młodych roślin, które się pojawią – nie tylko z roślin uprawowych, ale z ziół i chwastów, np. z pokrzyw czy kudronia. W okolicach Jawornika Polskiego na przednówku często gotowano zupę, którą nazywa się tu szabaga. Zupę gotowano z młodej lebiody lub z pierwszych liści młodej kapusty, zrywanych zanim podrosną i zbiją się w zwarte główki. Do zupy dodawano cebulę i zagęszczano ją mąką i śmietaną. Doskonale pasowałyby do niej ziemniaki, jednak na przednówku już ich zwykle nie było, więc szabagę podawano z proziakami. A żeby zupa nie była tak zupełnie „cienka”, okraszano ją skwarkami – o ile oczywiście w komorze była jeszcze słonina.

Szabaga to skromna zupa z niewielu składników, ale smakuje doskonale i warto o niej pamiętać początkiem wiosny. Przepis na zupę z liści młodej kapusty podaję za Zespołem „Jawor” z Jawornika Polskiego. Został on opublikowany w „Wielkiej księdze tradycji kulinarnych województwa podkarpackiego”, wydanej przez Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju i Promocji Podkarpacia „ProCarpathia” oraz Województwo Podkarpackie.


Zupa Szabaga – kuchnia podkarpacka
Zupa Szabaga – kuchnia podkarpacka

Składniki:

  • liście z młodej kapusty
  • 2 litry wody lub wywaru z drobiu
  • 1-2 cebule
  • 3 łyżki gęstej śmietany
  • 1-2 łyżki mąki pszennej
  • sól
  • pieprz
  • słonina (100-200g)

Czyste liście z młodej kapusty (kiedy nie ma jeszcze głów) drobno kroimy i sparzamy dwukrotnie wrzątkiem, po czym odcedzamy i zalewamy świeżą wodą lub wywarem z drobiu. Gotujemy około 10-15 minut aż kapusta zmięknie, solimy i dodajemy 1-2 cebule pokrojone w kostkę. Gotujemy chwilkę i zaprawiamy zupę śmietaną wymieszaną z mąką (najpierw do śmietany z mąką dolewamy kilka łyżek zupy, mieszamy i dopiero wtedy przelewamy do gotującej się zupy), Doprawiamy do smaku pieprzem i solą. Na talerzu zupę okraszamy skwarkami wysmażonymi ze słoniny. Podajemy z proziakami.


Zupa Szabaga – kuchnia podkarpacka
Zupa Szabaga – kuchnia podkarpacka


Więcej regionalnych zup z naszego regionu znajdziecie w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)

 

wtorek, 3 maja 2022

Ciasto kruche z rabarbarem – kuchnia podkarpacka

Ciasto kruche z rabarbarem – kuchnia podkarpacka
Ciasto kruche z rabarbarem – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Grabownica Starzeńska, gmina Brzozów, powiat brzozowski

Zaczął się maj i czas już pomyśleć o wiosennych przysmakach. Kiedy widzę w sklepie rabarbar, od razu mam ochotę na kompot z rabarbaru i jabłek albo na placek z rabarbarem. Tym razem zapraszam do wypróbowania przepisu Koła Gospodyń Wiejskich z Grabownicy Starzeńskiej na kruche ciasto z rabarbarem. Poza klasycznymi trzema warstwami: kruchego spodu, podprażonego rabarbaru i słodkiej kruszonki ciasto ma jeszcze jeden mały dodatek. Jest to cienka warstwa dżemu bezpośrednio pod rabarbarem. Niby mały szczegół, ale może zmienić smak całego ciasta. Jeśli wybierzemy słodki dżem, kwaskowaty rabarbar będzie nieco zneutralizowany. Jeśli użyjemy dżemu bardzie kwaśnego, na przykład z porzeczki albo agrestu, smak rabarbaru będzie bardziej wyrazisty. Jeszcze inaczej będzie smakowało ciasto, jeśli pod rabarbarem rozsmarujemy cienką warstwę prażonych jabłek. Możliwości jest sporo, a każda ciekawa, ale równie dobrze można pominąć dżem i cieszyć się smakiem rabarbaru na kruchym spodzie pod kruszonką :)

Przepis pochodzi z publikacji „Smak, aromat i zdrowie. Potrawy z Ziemi Brzozowskiej”.


Ciasto kruche z rabarbarem – kuchnia podkarpacka
Ciasto kruche z rabarbarem – kuchnia podkarpacka

Składniki na blaszkę 25x35 cm:

Ciasto:

  • 2 szklanki mąki pszennej
  • 1/2 szklanki cukru pudru
  • 200 g masła lub margaryny
  • 1 całe jajko
  • 1 łyżeczka proszku do pieczenia

Warstwa rabarbarowa:

  • 1 kg rabarbaru
  • 6 łyżek cukru
  • 3-4 łyżki kwaskowatego dżemu (np. z porzeczki)
  • 1 łyżka bułki tartej

Kruszonka:

  • 1 szklanka mąki pszennej
  • 100 g masła
  • 1/3 szklanki cukru pudru
  • 1 cukier waniliowy

Wszystkie składniki na ciasto siekamy i zagniatamy. Rozwałkowujemy i przekładamy na blaszkę wyłożoną papierem do pieczenia. Ciasto podpiekamy w piekarniku nagrzanym do 180 stopni C na lekko złocisty kolor (około 15 minut).

Rabarbar myjemy i kroimy na 1 cm kawałki. Wrzucamy go na rozgrzaną suchą patelnię i posypujemy cukrem. Podgrzewamy aż rabarbar puści sok (około 3 minuty). Przekładamy na durszlak i odciskamy z nadmiaru soku.

Przygotowujemy kruszonkę. Mąkę mieszamy z cukrem pudrem i cukrem waniliowym. Masło roztapiamy w małym rondelku i gorącym zalewamy suche składniki. Dobrze mieszamy.

Podpieczone ciasto smarujemy cienko dżemem, wykładamy na nie odsączony rabarbar, który posypujemy łyżką bułki tartej. Na końcu całość posypujemy kruszonką.

Pieczemy dalej około 30 minut.

Przestudzone ciasto można oprószyć cukrem pudrem.

 

Ciasto kruche z rabarbarem – kuchnia podkarpacka
Ciasto kruche z rabarbarem – kuchnia podkarpacka


Więcej tradycyjnych podkarpackich słodkości, w tym z rabarbarem, w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)

 

niedziela, 24 kwietnia 2022

Gołąbki z kaszą jęczmienną – kuchnia podkarpacka

Gołąbki z kaszą jęczmienną – kuchnia podkarpacka
Gołąbki z kaszą jęczmienną – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Barycz, gmina Domaradz, powiat brzozowski 

Kiedy chcę na obiad przygotować jakieś smaczne danie bez mięsa często do głowy przychodzą mi gołąbki. W podkarpackiej tradycji kulinarnej często przygotowywano je jako danie postne, w którym dominującym smakiem były suszone grzyby oraz kasza. Rodzaj kaszy decydował też o intensywności smaku gołąbków. Te z kaszą gryczaną smakują bardzo charakterystycznie i mocno. W gołąbkach z kaszą jęczmienną znacznie bardziej wyczuwalny jest smak dodatków, takich jak suszone grzyby i cebula, a sam farsz ma łagodniejszy smak. W gołąbkach z Baryczy poza kaszą jęczmienną jest również ryż, który osłabia nieco smak kaszy, ale sprawia, że farsz jest lepiej związany, co ma znaczenie kiedy w gołąbkach nie ma spajającego wszystko mięsa.

Zapraszam na gołąbki według przepisu Koła Gospodyń Wiejskich z Baryczy, który został opublikowany w książeczce „Potrawy Wigilijne Ziemi Brzozowskiej”. Nie czekajcie jednak do grudnia. To danie smakuje o każdej porze roku!


Gołąbki z kaszą jęczmienną – kuchnia podkarpacka
Gołąbki z kaszą jęczmienną – kuchnia podkarpacka

Składniki:

  • 1 główka świeżej kapusty średniej wielkości
  • 300 g ryżu
  • 100 g kaszy jęczmiennej perłowej
  • 2 cebule
  • 200-300 g grzybów suszonych
  • 2 łyżki tłuszczu (oliwa, masło lub smalec)
  • sól, pieprz

Grzyby do farszu z gołąbków płuczemy, zalewamy wodą i pozostawiamy na noc. Na drugi dzień gotujemy je do miękkości (około 20 minut) i odcedzamy z wywaru. Wywar zostawiamy do podlania gołąbków w garnku.

Kapustę obieramy z uszkodzonych liści, wykrawamy głąb, a następnie sparzamy ją w gotującej się, lekko osolonej wodzie z dodatkiem 1 łyżki oleju. Odkrawamy stopniowo liście i z każdego z nich ścinamy zgrubienie, które biegnie przez środek liścia.

Ryż i kaszę gotujemy na sypko – każde z osobna. Cebulę siekamy, podsmażamy na tłuszczu, a następnie mielimy lub siekamy razem z ugotowanymi grzybami. Ryż, kaszę i grzyby z cebulą mieszamy. Doprawiamy intensywnie solą i pieprzem (kapusta wyciąga z farszu nieco soli).

Farsz nakładamy na liść kapusty i zawijamy gołąbki. Na dno garnka do zapiekania gołąbków wykładamy kilka liści kapusty – mogą być te uszkodzone z wierzchu główki lub te małe ze środka. Gołąbki układamy ściśle w garnku. Podlewamy je posolonym wywarem z gotowania grzybów, rosołem lub wodą z odrobiną tłuszczu.

Dusimy pod przykryciem w piekarniku nagrzanym do 180-200 stopni C (grzałka góra-dół) przez około godzinę. Podajemy z sosem grzybowym.


Gołąbki z kaszą jęczmienną – kuchnia podkarpacka
Gołąbki z kaszą jęczmienną – kuchnia podkarpacka


Więcej przepisów na regionalne gołąbki znajdziecie w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)

 

piątek, 15 kwietnia 2022

Pasztet z jajek – kuchnia podkarpacka

Pasztet z jajek – kuchnia podkarpacka
Pasztet z jajek – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Mokrzec, gmina Pilzno, powiat dębicki

Jeśli zastanawiacie się, w jaki sposób podać jajka na świąteczny stół, może spodoba Wam się pomysł pasztetu z jajek? Nie ma w nim wielu dodatków, poza jajkami to zaledwie zielony groszek, cebula i bułka, dlatego smak pasztetu jest lekki i łagodny, dzięki czemu dobrze komponuje się z mocniejszymi smakami. Pasztet z jajek można podać z sosem chrzanowym, chlebem, wędlinami lub pomidorami. Sprawdzi się zarówno jako śniadanie, jak i przystawka.

Zapraszam do wypróbowania przepisu Stowarzyszenia „Zawisłocze pilźnieńskie”, który opublikowano w książeczce „Wielkanocne smaki”, wydanej przez LGD Liwocz.


Pasztet z jajek – kuchnia podkarpacka
Pasztet z jajek – kuchnia podkarpacka

Składniki na keksówkę długości około 25 cm:

  • 10 jajek ugotowanych na twardo
  • 3 jajka surowe
  • 2 suche bułki zwykłe
  • 2 cebule
  • 3 łyżki masła
  • 1 puszka groszku konserwowego
  • sól, pieprz, gałka muszkatołowa
  • mleko do namoczenia bułek

Bułki moczymy w mleku aż zmiękną i bardzo dokładnie odciskamy. Cebulę obieramy, kroimy w kosteczkę i podduszamy na maśle. Jajka ugotowane na twardo obieramy.

Ugotowane jajka, cebulę i odciśniętą bułkę mielimy w maszynce. Do masy dodajemy surowe roztrzepane jajka, przyprawy i odsączony groszek konserwowy.

Masę jajeczną wykładamy na wysmarowaną i posypaną bułką tartą keksówkę (zamiast tego keksówkę można wyłożyć papierem do pieczenia). Zapiekamy w piekarniku nagrzanym do 180 stopni C przez około 45 minut. Studzimy i wyciągamy z formy.

 

Więcej lokalnych specjałów w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)

 

 

 

 

wtorek, 12 kwietnia 2022

Chrzan z jabłkiem i selerem – kuchnia podkarpacka

Chrzan z jabłkiem i selerem – kuchnia podkarpacka
Chrzan z jabłkiem i selerem – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: gmina Kolbuszowa, powiat kolbuszowski

Jedną z charakterystycznych cech tradycyjnej kuchni naszego regionu jest zastępowanie podstawowych składników niektórych potraw zupełnie innymi, często tańszymi lub łatwiej dostępnymi, produktami. W myśl tej idei kasza jęczmienne udaje mięsny farsz w pierogach, ukiszone ziemniaki grają rolę kwaśnej kapusty, a z ugotowanych jajek robimy żółty ser. Tym razem prezentuję danie, w którym seler zastępuje gotowane jajka. W połączeniu z marynowanym chrzanem, jabłkiem i śmietaną oraz doprawione solą, cukrem i dokwaszone sokiem z cytryny, danie przypomina typowy chrzan jajeczny. I podobnie jak swój pierwowzór doskonale pasuje do wędlin, gorących mięs i chleba. Chrzan z jabłkiem i selerem może być ciekawą alternatywą dla tych, którzy nie mogą lub nie chcą jeść jajek, a brakuje im tego ostrego smaku chrzanu jajecznego.

Przepis Pani Janiny Olszowy pochodzi z „Ziemi Kolbuszowskiej” nr 3/198.


Chrzan z jabłkiem i selerem – kuchnia podkarpacka
Chrzan z jabłkiem i selerem – kuchnia podkarpacka

Składniki:

  • 1 duże kwaśne jabłko
  • pół selera
  • 1 słoiczek startego chrzanu (marynowanego)
  • 1 łyżka soku z cytryny
  • 2 łyżki śmietany
  • 1 płaska łyżeczka cukru
  • sól do smaku (około 1 łyżeczki)

Jabłko obieramy i ścieramy na tarce o drobnych oczkach. Skrapiamy je sokiem z cytryny i mieszamy z marynowanym chrzanem. Dodajemy oczyszczamy i starty na tarce o drobnych oczkach seler. Dodajemy śmietanę i doprawiamy sałatkę cukrem oraz solą. Ze względu na łagodny smak selera sałatkę trzeba dobrze doprawić i dokwasić sokiem z cytryny.

 

 

Więcej regionalnych dań

Znajdziecie w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)

 

 

poniedziałek, 11 kwietnia 2022

Zupa chrzanowa z ziemniakami – kuchnia podkarpacka

Zupa chrzanowa z ziemniakami – kuchnia podkarpacka
Zupa chrzanowa z ziemniakami – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Cieszacin Wielki, gmina Pawłosiów, powiat jarosławski

Przygotowując się do Świąt myślimy o tym co kupić, co upiec, jakie podać dania. Ale już za kilka dni będziemy się zastanawiać, co zrobić z nadmiarem jedzenia, które zgromadziliśmy. Jedną z takich kłopotliwych rzeczy bywa korzeń chrzanu ze święconki. Śladem pań z Cieszacina Wielkiego proponuję wykorzystać go do ugotowania zupy chrzanowej z ziemniakami. To jedna z tych prostych i szybkich zup, które nadają się na smaczny codzienny obiad. Nie wymaga wielu składników, a doprawiona według upodobań naszych domowników na pewno znajdzie swoich fanów. Poza ziemniakami i chrzanem do zupy dodaje się całkiem sporo wędzonego boczku i podsmażonej cebulki, co sprawia, że zupa jest naprawdę syta.

Przepis Zespołu z Cieszacina Wielkiego został opublikowany w „Wielkiej księdze tradycji kulinarnych województwa podkarpackiego”, wydanej przez Województwo Podkarpackie oraz Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju i Promocji Podkarpacia „Pro Carpathia”.


Zupa chrzanowa z ziemniakami – kuchnia podkarpacka
Zupa chrzanowa z ziemniakami – kuchnia podkarpacka

Składniki:

  • 2,5 litra wody
  • 6 ziemniaków
  • 1 cebula
  • 250 g boczku wędzonego
  • 1 łyżeczka majeranku
  • 1 łyżka świeżo startego chrzanu (lub więcej, zależnie od ostrości)
  • 1 szklanka bulionu lub kostka bulionowa
  • 1 łyżka mąki pszennej
  • 1 szklanka śmietany
  • sól i pieprz

Wodę zagotowujemy i wrzucamy do niej obrane, pokrojone w kostkę ziemniaki. Gotujemy je na wolnym ogniu, a w tym czasie podsmażamy pokrojony w kostkę boczek i posiekaną cebulę, które dodajemy do ziemniaków razem z gorącym bulionem, majerankiem i chrzanem. Chwilę razem gotujemy, po czym zagęszczamy zupę śmietaną wymieszaną z mąką. Żeby śmietana się nie ścięła, dodajemy do niej najpierw kilka łyżek gorącego wywaru z zupy, mieszamy i dopiero wtedy wlewamy do garnka z zupą. Zupę doprawiamy solą i pieprzem.


Zupa chrzanowa z ziemniakami – kuchnia podkarpacka
Zupa chrzanowa z ziemniakami – kuchnia podkarpacka


Więcej podkarpackich zup

w tym również zup chrzanowych

znajdziecie w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)

 

niedziela, 10 kwietnia 2022

Babka drożdżowa tradycyjna – kuchnia podkarpacka

Babka drożdżowa tradycyjna – kuchnia podkarpacka
Babka drożdżowa tradycyjna – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: gmina Kolbuszowa, powiat kolbuszowski

Ciasto drożdżowe przygotowywane przez lasowiackie gospodynie zgodnie z tradycją i lokalnymi przesądami wyrabiano tyle razy, ile jest dni w roku. Z kolei tyle razy, ile jest pór roku, ciasto musiało wyrastać – najpierw jako zaczyn, następnie wyrobione ciasto wyrastało w dzieży, kolejny raz w formie, a czwarty i ostatni raz w piecu. Dochowanie tych wszystkich rytuałów (a w istocie zastosowanie technik piekarniczych) miało zapewnić udany i smaczny wypiek bez zakalca. Te i inne sekrety lasowiackich gospodyń od lat na warsztatach kulinarnych i w lokalnej prasie przekazuje Pani Janina Olszowy. Dzisiaj proponuję Wam babkę drożdżową według je przepisu, który pochodzi z „Ziemi Kolbuszowskiej” nr 3/198. Babka jest puszysta, lekka, idealnie słodka, z lekkim posmakiem cytrusowym. Jeśli nie zapomnicie o rytuale wyrabiania i wyrastania ciasta będziecie mogli cieszyć się smakiem doskonałej babki drożdżowej :)


Babka drożdżowa tradycyjna – kuchnia podkarpacka
Babka drożdżowa tradycyjna – kuchnia podkarpacka

Składniki na średniej wielkości formę z kominkiem:

  • 500 g mąki pszennej
  • 80 g drożdży
  • 10 żółtek
  • 110 g masła
  • 3/4 szklanki cukru
  • 3/4 szklanki mleka
  • cukier waniliowy
  • skórka otarta z cytryny
  • 1 kopiata łyżka rodzynek
  • 1 łyżka smażonej skórki pomarańczowej
  • 1 łyżka posiekanych migdałów
  • Opcjonalnie: lukier, polewa lub cukier puder

Drożdże ucieramy z 1 łyżeczką cukru, 1 łyżeczką mąki pszennej i połową letniego mleka. Odstawiamy w ciepłe miejsce do wyrośnięcia.

Masło roztapiamy w garnuszku lub na małej patelni.

Żółtka ucieramy lub miksujemy z cukrem, po czym dodajemy je do przesianej mąki pszennej razem z rozczynem drożdżowym, pozostałym mlekiem, skórką z cytryny i cukrem waniliowym. Ciasto wyrabiamy ręką 365 razy (czyli zgodnie z tradycją - tyle, ile jest dni w roku). Pod koniec wyrabiania dodajemy letnie roztopione masło, rodzynki, skórkę pomarańczową i migdały. Wyrabiamy dotąd, aż tłuszcz wchłonie się w ciasto i odstawiamy w przykrytej ściereczką misce w ciepłe miejsce. Kiedy ciasto podwoi swoją objętość krótko je wyrabiamy i przekładamy do formy wysmarowanej masłem. Ciasto w formie ponownie odstawiamy do wyrośnięcia. Pieczemy w piekarniku nagrzanym do 180 stopni C (grzałka góra-dół) przez około 45-50 min. Wystudzoną babkę posypujemy cukrem pudrem, lukrujemy lub polewamy polewą.


Babka drożdżowa tradycyjna – kuchnia podkarpacka
Babka drożdżowa tradycyjna – kuchnia podkarpacka


Więcej przepisów na regionalne słodkości

w tym na wielkanocne baby

znajdziecie w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)

 

 

czwartek, 7 kwietnia 2022

Mazurek wykwintny – kuchnia podkarpacka

Mazurek wykwintny – kuchnia podkarpacka
Mazurek wykwintny – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Ostrowy Baranowski, gmina Cmolas, powiat kolbuszowski

Mazurek to jedno z tych ciast, których w naszym regionie na tradycyjnym wielkanocnym stole nie powinno zabraknąć. Zachęcam więc do upieczenia mazurka wykwintnego, który spełnia wszystkie kryteria wielkanocnego przysmaku: jest złożony z dwóch blatów kruchego ciasta, główny dodatek stanowią suszone owoce i smaczny krem, a ciasto jest niewysokie i bardzo słodkie (cukier można ograniczyć o połowę).

Przepis Koła Gospodyń Wiejskich „Lesianki” z Ostrów Baranowskich został opublikowany w Korso Kolbuszowskim z 23 marca 2016 r.


Mazurek wykwintny – kuchnia podkarpacka
Mazurek wykwintny – kuchnia podkarpacka

Składniki na blaszkę 25x35 cm:

Ciasto:

  • 3 szklanki mąki pszennej
  • 250 g masła (lub margaryny)
  • 1 szklanka cukru pudru
  • 5 żółtek
  • 1 i 1/2 łyżeczki proszku do pieczenia

Krem:

  • 1 szklanka mleka
  • 1 szklanka cukru
  • 4 żółtka
  • 1 całe jajko
  • 2 czubate łyżki mąki pszennej
  • 250 g masła

Dodatkowo:

  • 5 łyżek powideł śliwkowych
  • 250 g suszonych owoców: śliwki, rodzynki, morele (zamiast moreli dodałam migdały)

Zaczynamy od przygotowania ciasta. Miękkie masło ucieramy, dodając do niego stopniowo cukier puder, a następnie wbijając po jednym żółtku. Na koniec dodajemy mąkę pszenną przesianą z proszkiem do pieczenia i zagniatamy ciasto, które dzielimy na 2 równe części. Każdą część ciasta rozwałkowujemy na osobnej blaszce wyłożonej papierem do pieczenia i pieczemy w piekarniku nagrzanym do 180 stopni C (grzałka góra-dół) przez około 15 minut.

Przygotowujemy krem. Mleko, żółtka, jajko, cukier i mąkę dokładnie mieszamy i podgrzewamy na małym ogniu do zgęstnienia. Masę trzeba cały czas mieszać, żeby nie przywarła do dna garnka. Gęstą masę przestudzamy, po czym dodajemy do niej po kawałku miękkiego masła i miksujemy do połączenia składników.

Na pierwszy blat ciasta wykładamy 3/4 kremu i przykrywamy go drugim blatem. Na cieście rozsmarowujemy powidła, a na nie wykładamy pozostały krem. Dekorujemy suszonymi owocami pokrojonymi na mniejsze kawałki. Mazurka odstawiamy w chłodne miejsce, żeby krem zastygł i związał blaty ciasta.


Mazurek wykwintny – kuchnia podkarpacka
Mazurek wykwintny – kuchnia podkarpacka


Więcej regionalnych słodkości w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)


niedziela, 27 marca 2022

Sernik z Wujskiego – kuchnia podkarpacka

Sernik z Wujskiego – kuchnia podkarpacka
Sernik z Wujskiego – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Wujskie, gmina Sanok, powiat sanocki

Sernik to ciasto, które pasuje na każdą okazję. Współcześnie popularne stały się serniki na zimno, ale tradycyjne serniki w naszym regionie można podzielić na dwa rodzaje. Pierwsze z nich to te, w których zmielony biały ser miesza się z utartym tłuszczem, jajkami i mąką, a następnie piecze na dużych prostokątnych blachach. Masa serowa zwykle wylewana jest bezpośrednio na wysmarowaną tłuszczem blaszkę, choć z czasem stały się popularne również serniki na kruchym spodzie, w tym te, gdzie ciasto znajduje się nie tylko na spodzie, ale i na wierzchu sernika. Drugim rodzajem tradycyjnych serników są te, gdzie upieczone cienkie placki, często amoniakowe, przekłada się gorącym serem smażonym z różnymi dodatkami. Takie serniki stygnąc oddają wilgoć ciastu i trwale się z nim łączą.

Sernik pieczony przez Koło Gospodyń Wiejskich z Wujskiego to sernik z kakaowym kruchym ciastem na spodzie i na wierzchu. Jego urok tkwi w ciekawej formie i kontrastujących kolorach. Ponieważ zarówno na spód, jak i na wierzch surowe ciasto ściera się na grubej tarce, po upieczeniu na linii połączenia sera z ciastem powstaje nieregularna fala, która ładnie się prezentuje. Kakao dodane do kruchego ciasta nie tylko wpływa na jego wygląd, ale też na smak sernika, podkreślając naturalny maślany smak sera.

Przepis na sernik z Wujskiego został opublikowany na stronie internetowej Gminy Sanok: https://gminasanok.pl/najlepszy-produkt-podkarpacki-robi-kgw-wujskie/


Sernik z Wujskiego – kuchnia podkarpacka
Sernik z Wujskiego – kuchnia podkarpacka

Składniki na formę 25x35 cm:

Ciasto:

  • 500 g mąki pszennej
  • 3 łyżki kakao
  • 2 żółtka
  • 200 g cukru pudru
  • 1 płaska łyżka proszku do pieczenia (lub 1 czubata łyżeczka)
  • 250 g margaryny (polecam zastąpić masłem)
  • 1 cukier waniliowy
  • 1 łyżka kwaśnej śmietany

Masa serowa:

  • 10 jajek
  • 1,5 kg białego sera
  • 1 budyń waniliowy
  • 200 g margaryny (polecam zastąpić masłem)
  • 2 cukry waniliowe
  • sok z cytryny
  • 200 g rodzynek
  • 500 g cukru pudru
  • 50 g skórki pomarańczowej
  • 1/2 łyżeczki proszku do pieczenia

Składniki na ciasto zagniatamy na jednolitą masę i dzielimy je na dwie części. Wkładamy do lodówki na czas przygotowywania sera.

Ser mielimy w maszynce dwa razy. Miękkie masło, cukier puder, cukier waniliowy i 10 żółtek ucieramy, dodając na koniec zmielony ser, budyń waniliowy, sok z cytryny, proszek do pieczenia oraz bakalie i skórkę pomarańczową. Białka ubijamy na sztywną pianę i dodajemy ją do masy serowej.

Formę wykładamy papierem do pieczenia. Na dno ścieramy połowę ciasta używając tarki o grubych oczkach. Na starte ciasto wykładamy masę serową, na którą ścieramy pozostałe ciasto.

Sernik pieczemy około 80-90 minut w temperaturze 170 stopni C.


Sernik z Wujskiego – kuchnia podkarpacka
Sernik z Wujskiego – kuchnia podkarpacka


Więcej przepisów na tradycyjne ciasta z regionu

w zakładce KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)

 

 

sobota, 5 marca 2022

Ryż z jabłkami – kuchnia podkarpacka

Ryż z jabłkami – kuchnia podkarpacka
Ryż z jabłkami – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Jędrzejówka, gmina Narol, powiat lubaczowski

Kiedy tak niedaleko trwa wojna, a z nieba wiele razy dziennie słychać dźwięk przelatujących samolotów i śmigłowców trudno myśleć o pielęgnowaniu hobby. Jednak jedzenie, i w dobrych i w złych czasach, jest nam niezbędne. Więc tym bardziej teraz oszczędna i pomysłowa podkarpacka kuchnia może służyć nam swoim bogactwem. Ryż na słodko to prosta potrawa, którą lubią i dzieci i dorośli. Danie składa się z trzech warstw ryżu ugotowanego na mleku i wodzie, które przełożone są dwiema warstwami startych jabłek. Całość zapieka się w piekarniku. Przygotowany w ten sposób ryż z jabłkami można podać jako dowolny posiłek – śniadanie, obiad lub kolację. Jeśli coś zostanie, na drugi dzień ryż można podgrzać w mikrofalówce lub piecyku. Zachęcam do przygotowania ryżu na słodko według przepisu Koła Gospodyń Wiejskich w Jędrzejówce, który zamieszczono w publikacji „Dziedzictwo kulturowe sztuki ludowej i kulinarnej Ziemi Lubaczowskiej”.

 

Ryż z jabłkami – kuchnia podkarpacka
Ryż z jabłkami – kuchnia podkarpacka

Składniki:

  • 2 szklanki ryżu (około 400 g)
  • 2 szklanki mleka
  • 2 szklanki wody
  • szczypta soli
  • 1 łyżka masła
  • 4-6 łyżek cukru
  • 1 kg jabłek
  • cynamon
  • masło do wysmarowania naczynia

Wodę z mlekiem zagotowujemy i dodajemy masło, cukier oraz sól. Wsypujemy ryż wypłukany pod zimną wodą i gotujemy go około 10-12 minut, po czym dodajemy cukier, mieszamy i szczelnie przykrywamy na czas przygotowywania jabłek. Jabłka obieramy i ścieramy na tarce o grubych oczkach.

Naczynie żaroodporne smarujemy masłem. Ryż dzielimy na 3 równe części, a jabłka na 2. Na dno naczynia wykładamy pierwszą część ryżu, a na nią wykładamy połowę jabłek. Oprószamy je cynamonem, a jeśli są kwaśne, dodatkowo posypujemy łyżką cukru. Na jabłka wykładamy drugą część ryżu, a na niego pozostałe jabłka. Po oprószeni ich cynamonem i posypaniu cukrem jabłka przykrywamy ostatnią częścią ryżu, który również oprószamy cynamonem. Całość wkładamy do piekarnika nagrzanego do 180 stopni C (grzałka góra-dół) i pieczemy około 1 godziny.


Ryż z jabłkami – kuchnia podkarpacka
Ryż z jabłkami – kuchnia podkarpacka


Więcej regionalnych przepisów w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)

 

niedziela, 20 lutego 2022

Oponki serowe z Komborni – kuchnia podkarpacka

Oponki serowe z Komborni – kuchnia podkarpacka
Oponki serowe z Komborni – kuchnia podkarpacka

Lokalizacja: Kombornia, gmina Korczyna, powiat krośnieński 

Serowe oponki to rodzaj smażonych na głębokim tłuszczu pączków z dziurką, które przygotowane są z pulchnego ciasta. Ciasto na oponki składa się z białego sera i mąki pszennej, które zazwyczaj dodaje się w równych proporcjach. Dodatkowo ciasto związane jest jajkami i osłodzone cukrem. Jeśli biały ser jest zbyt suchy, bywa że do ciasta dodaje się odrobinę śmietany. Oponki podczas smażenia stają się pulchne i okrągłe, co zawdzięczają sodzie oczyszczonej, natomiast żeby nie nasiąkały tłuszczem do ciasta dodaje się spirytus, który bywa zastępowany 10-cioprocentowym octem.

Współcześnie oponki najczęściej smażymy na oleju roślinnym i robimy to w głębokiej patelni. Jednak nasze babcie i ich babcie smażyły je na świeżym smalcu. Do smażenia wykorzystywano często owalne głębokie naczynie o prostych ściankach, zwane gęsiarką. Poza pieczeniem drobiu naczynie to służyło do duszenia w piecu kapuścianych gołąbków, przygotowania wątróbki w sosie własnym, czy smażenia chrustu, pączków i oponek.

Przepis Pani Danuta Inglot z Koła Gospodyń Wiejskich w Komborni opublikowano w zbiorze regionalnych przepisów pt. „Smaki regionalne LGD. Tradycyjne przepisy kulinarne KGW z gminy Korczyna”.


Oponki serowe z Komborni – kuchnia podkarpacka
Oponki serowe z Komborni – kuchnia podkarpacka

Składniki:

  • 500 g białego sera
  • 500 g mąki pszennej
  • 2 jajka
  • 1 łyżeczka sody oczyszczonej
  • 1szklanka cukru
  • 2 łyżki spirytusu lub octu 10%
  • olej lub smalec do smażenia
  • lukier lub cukier puder do oprószenia

Ser mielimy w maszynce i przekładamy go do większej miski. Wsypujemy mąkę pszenną, dodajemy jajka, sodę oczyszczoną, cukier, spirytus lub ocet i dokładnie mieszamy. Ciasto rozwałkowujemy na około pół centymetra. Szklanką wykrawamy krążki i w każdym krążku nakrętką robimy dziurkę. Olej lub smalec rozgrzewamy w naczyniu z grubym dnem lub na głębokiej patelni. Oponki smażymy z obu stron na złoty kolor. Dokładnie odsączamy z nadmiaru tłuszczu na ręczniku kuchennym. Oponki oprószamy cukrem pudrem lub lukrujemy.

Lukier:

  • 200 g cukru pudru
  • sok z 1 cytryny

Cukier puder ucieramy z sokiem z cytryny. Można dodać nieco rumu. Lukrujemy gorące oponki.

Oponki serowe z Komborni – kuchnia podkarpacka
Oponki serowe z Komborni – kuchnia podkarpacka


Więcej regionalnych specjałów w zakładce

KUCHNIA PODKARPACKA

Zapraszam :)