niedziela, 7 października 2018

Zalewajka ogórkowa – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Zalewajka ogórkowa - kuchnia podkarpacka


W kuchni podkarpackiej nie brak zup wykwintnych, obfitujących w różnorodne składniki, zup podawanych w niedzielę i od święta. Jednak zupy spożywane niegdyś na co dzień były proste i szybkie w przygotowaniu. Skromne zasoby spiżarni były wykorzystywane w taki sposób, by zaspokoić głód, ale też by potrawa miała smak. Do tego celu podkarpackie gospodynie często wykorzystywały kwas z kiszonej kapusty, bądź wodę z kiszonych ogórków. Składniki te były dostępne przez cały rok, nie było dla nich innego zastosowania, a doskonale sprawdzały się w roli bazy do zupy. Kwasówki (z kwasu z kiszonej kapusty) i zalewajki (z wody z kiszonych ogórków) podawane były zwykle z gotowanymi ziemniakami – najczęściej całymi, czasem tłuczonymi. Bywały też okraszone słoniną, czy nawet boczkiem, o ile gospodyni miała je w swojej spiżarni.
Wiele dawnych skromnych dań, typowych dla naszego regionu, nie przetrwało do naszych czasów. Mając do wyboru różnorodne wartościowe składniki nie wysilamy się na robienie „czegoś z niczego”. Jednak kwasówki i zalewajki gotuje się nadal, szczególnie w zachodniej części województwa, w okolicach Jasła. Powód jest prosty. Są naprawdę smaczne, a dodatkowo dzisiaj wiemy też, że kwas z kapusty i kiszonych ogórków bardzo korzystnie oddziałują na nasze zdrowie. Zachęcam więc do wypróbowania kolejnego przepisu na regionalny specjał.
Zalewajka ogórkowa, którą dzisiaj proponuję, przyrządzana jest przez gospodynie z gminy Brzostek. Wyróżnia ją groch, który po ugotowaniu dodawany jest do zalewajki razem z tłuczonymi ziemniakami. Dodatkowo zupa zagęszczona jest śmietaną z mąką i okraszona skwarkami z wędzonki. Podajemy z ciemnym chlebem.

Przepis pochodzi z publikacji „Brzosteckie przepisy kucharskie” wydanej przez Stowarzyszenie Promocji i Rozwoju Gminy Brzostek.

Zalewajka ogórkowa - kuchnia podkarpacka
Składniki:
  • 1/2 kwarty grochu (1/2 litra)
  • 5 średnich ziemniaków
  • 2-3 szklanki wody z kiszonych ogórków
  • kawałek wędzonki
  • 1 kwaterka kwaśnej śmietany (250 ml)
  • 2 łyżki mąki
  • sól i pieprz
Osobno w posolonej wodzie gotujemy (wręcz rozgotowujemy) groch i ziemniaki. Ubijamy je, zalewamy wodą z ogórków i zagotowujemy. Zupę zaprawiamy kwaśna śmietaną wymieszaną z mąką. Doprawiamy do smaku solą i pieprzem. Podajemy okraszoną skwarami z wędzonki.

Zalewajka ogórkowa - kuchnia podkarpacka


Zapraszam do zakładki KUCHNIA PODKARPACKA
po więcej regionalnych przepisów



w tym między innymi












niedziela, 30 września 2018

Sernik krośnieński – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Sernik krośnieński - kuchnia podkarpacka


Sernik krośnieński zaintrygował mnie z dwóch powodów. Po pierwsze ze względu na swoją nazwę, sugerującą, że pochodzi z okolic Krosna. Drugim powodem były jabłka. Dodaje się je do masy serowej pokrojone w kosteczkę. Podczas pieczenia jabłka nieco miękną, ale trzymają swój kształt i pozostają lekko chrupiące. Sernik jest wilgotny i bardzo delikatny, co jest dużą zaletą, ale też nieco utrudnia krojenie ciasta.
Sernik krośnieński będzie miłą niespodzianką dla wielbicieli tego rodzaju wypieków.

Przepis pochodzi z „Wielkiej księgi tradycji kulinarnych województwa podkarpackiego” wydanej przez Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju i Promocji Podkarpacia "Pro Carpathia".

Sernik krośnieński - kuchnia podkarpacka
 Składniki na blaszkę 25x35 cm:
  • 1 kg białego tłustego sera
  • 125 g masła (lub margaryny)
  • 170 g cukru
  • 3 duże jajka (lub 4 średnie)
  • 1 kg twardych jabłek
  • 80 g grysiku, kaszy manny albo kaszy kukurydzianej
  • 3 łyżeczki proszku do pieczenia
  • garść rodzynek
  • 1 kieliszek mocnego alkoholu
  • cukier waniliowy (albo aromat waniliowy)
  • sok z cytryny
  • cukier puder do oprószenia ciasta lub polewa czekoladowa
  • tłuszcz i tarta bułka do formy (lub papier do pieczenia)
Ser trzykrotnie przepuszczamy przez maszynkę do mielenia.
Rodzynki myjemy i zalewamy alkoholem, aby napęczniały.
Jabłka obieramy, usuwamy gniazda nasienne, kroimy w drobną kostkę i skrapiamy sokiem z cytryny, żeby nie ściemniały.
Miękkie masło ucieramy z cukrem do uzyskania konsystencji śmietany, a następnie dodajemy po 1 żółtku nadal ucierając. Mieszamy ze zmielonym serem. Do całości dodajemy kaszę, cukier waniliowy, proszek do pieczenia i wreszcie jabłka oraz odcedzone rodzynki, po czym wszystko mieszamy.
Białka ubijamy ze szczyptą soli na sztywną pianę i delikatnie łączymy z masą serową. Przekładamy do formy wyłożonej papierem do pieczenia lub natłuszczonej i wysypanej tartą bułką. Wstawiamy do piekarnika nagrzanego do 190 stopni C (grzałka góra-dół) na około 50 minut (w oryginale 220 stopni i 40-45 minut).
Po upieczeniu sernik zostawiamy w piekarniku do ostygnięcia. Gotowy sernik można polać czekoladową polewą lub oprószyć przez sitko cukrem pudrem.

 
Sernik krośnieński - kuchnia podkarpacka


Po więcej przepisów na podkarpackie ciasta i inne specjały
zapraszam do zakładki KUCHNIA PODKARPACKA




niedziela, 23 września 2018

Zupa ze świeżych grzybów – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Zupa ze świeżych grzybów - kuchnia podkarpacka


Dla jednych proste codzienne danie, dla innych rarytas i wspomnienie dawnych, lepszych czasów. Co by o niej nie mówić, zupa ze świeżych grzybów gości na naszych stołach coraz rzadziej, choć jest bardzo smaczna, tania i nie wymaga wiele zachodu. Czy to dlatego, że żeby ją ugotować trzeba się wybrać do lasu, a nie do marketu? :) Przypomnijmy sobie ten smak, póki czas… :)

Przepisem podzieliła się pani Maria Wojnar z Koła Gospodyń Wiejskich Sporne (gmina Korczyna) w „Wielkiej księdze tradycji kulinarnych województwa podkarpackiego” wydanej przez Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju i Promocji Podkarpacia „Pro Carpathia”.

Zupa ze świeżych grzybów - kuchnia podkarpacka

Składniki:
  • 2 litry wywaru z warzyw
  • 400 g grzybów (maślaki, podgrzybki lub prawdziwki)
  • 1 cebula średniej wielkości
  • 30 g mąki pszennej
  • 30 g tłuszczu (najlepiej masła)
  • 100 g gęstej śmietany lub 1/2 szklanki mleka
  • sól, pieprz
  • usiekana zielona natka pietruszki lub koperek

Grzyby czyścimy i kroimy na kawałki. Cebulę obieramy i drobno siekamy. Grzyby i cebulę dusimy w małej ilości wody. Całość dodajemy do gotującego się wywaru.
Na patelni rozpuszczamy masło, dodajemy mąkę i chwilkę razem smażymy. Zasmażkę rozprowadzamy mlekiem lub śmietaną i dodajemy do zupy. Zagotowujemy i doprawiamy do smaku solą i pieprzem. Dodajemy posiekaną zieleninę.
Zupę ze świeżych grzybów podajemy z ziemniakami lub makaronem.


Zupa ze świeżych grzybów - kuchnia podkarpacka


Zapraszam do spisu dań KUCHNI PODKARPACKIEJ po więcej regionalnych przepisów :)


niedziela, 16 września 2018

Galicyjska kapusta z grochem i boczkiem – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Galicyjska kapusta z grochem i boczkiem - kuchnia podkarpacka


Na Podkarpaciu kapustę z grochem przygotowuje się zazwyczaj jako danie postne. Ugotowaną kapustę kiszoną łączy się z ugotowanym grochem, a na koniec dodaje się cebulę podsmażoną na maśle. Danie doprawia się jedynie solą i pieprzem. To bardzo proste smaki, ale też bardzo charakterystyczne. Kojarzą się z domową kuchnią, nierzadko babciną, a często również ze świątecznym wigilijnym stołem.
Odmianą dla tej prostej wersji jest kapusta kiszona gotowana z grochem i boczkiem. Boczek sprawia, że danie jest bardziej treściwe, a odrobina mąki i surowy starty ziemniak dodatkowo je zagęszczają. Tak przygotowaną kapustę podaje się z całymi ugotowanymi ziemniakami.

Przepis pochodzi od pani Rozalii Jacek z Budziwoja (niegdyś wieś, od kilku lat dzielnica Rzeszowa). Został opublikowany w „Wielkiej księdze tradycji kulinarnych województwa podkarpackiego”, wydanej przez Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju i Promocji Podkarpacia "Pro Carpathia".
W oryginale nazwa dania to kapusta z grochem i całymi ziemniakami, ale ponieważ mogłoby to mylić co do składników dania (mnie zmyliło), nieco ją doprecyzowałam.

Pod przepisem przypominam inne sposoby na regionalną kapustę, między innymi tradycyjną kapustę z grochem, lasowiacką z grzybami, łemkowską z kminkiem i inne. Zapraszam :)

Galicyjska kapusta z grochem i boczkiem - kuchnia podkarpacka
Składniki:
  • 1 kg kapusty kiszonej
  • 300 g grochu łuskanego
  • 2 łyżki mąki pszennej
  • 1 surowy ziemniak
  • sól i pieprz do smaku
Kapustę kiszoną kroimy drobniej, zalewamy zimną wodą i zagotowujemy. Po odcedzeniu  zalewamy ją wrzątkiem i gotujemy do miękkości. Zajmie to tyle czasu, ile będzie się gotował groch. W międzyczasie kapustę mieszamy drewnianą łyżką, ponieważ nadaje ona potrawie specyficzny smak (tak twierdzi autorka przepisu, a ja się z nią zgadzam :)).
Groch gotujemy do miękkości w osobnym garnku w osolonej wodzie. Ugotowany rozcieramy tłuczkiem na miazgę i dodajemy do kapusty.
Boczek kroimy w kostkę i podsmażamy na patelni. Dodajemy do niego pokrojoną w kostkę cebulę. Smażymy razem do miękkości cebuli. Do cebuli z boczkiem dodajemy 2 łyżki mąki chwilę smażymy, po czym całość dodajemy do kapusty. Kapustę przyprawiamy pieprzem i solą. Ucieramy surowy ziemniak i również dodajemy go do kapusty. Całość zagotowujemy.




Zapraszam do zakładki KUCHNIA PODKARPACKA
gdzie znajdują się przepisy na potrway z regiony
w tym między innymi na kapustę:



niedziela, 9 września 2018

Placki ziemniaczane staropolskie z serem – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Placki ziemniaczane staropolskie z serem – kuchnia podkarpacka



Na Podkarpaciu tarte ziemniaki to główny składnik wielu charakterystycznych regionalnych dań. Słynne w całej Polsce stały się już gołąbki z farszem z tartych ziemniaków, zazwyczaj doprawionych czosnkiem, co nadaje potrawie charakterystyczny smak. W Bieszczadach tarte ziemniaki zapieka się w piecu w złożonym liściu kapusty. Potrawa ta nosi nazwę stolniki. Na wschodzie i południu Podkarpacia z tartych ziemniaków piecze się baby i zapiekanki. Popularne w regionie są też różnego rodzaju gotowane kluski z tartych ziemniaków. Na Ziemi Lubaczowskiej z tartych ziemniaków wymieszanych z ugotowanymi ziemniakami przygotowuje się szwaby, które nadziewa się farszem jak do pierogów ruskich. U Lasowiaków kluski te zwykle nadziewa się farszem z solonego białego sera i nazywa kacapołami, albo magałami. W Bieszczadach podobna potrawa nosi nazwę gał ziemniaczanych.
Jak widać w naszym regionie gospodynie mają wiele sposobów na tarte ziemniaki, jednak najpopularniejszym daniem z ich użyciem, podobnie jak w całej Polsce, są bez wątpienia placki ziemniaczane. W małej wsi Pielgrzymka, położonej na skraju Pogórza Jasielskiego, przygotowuje się je z nadzieniem z białego sera. A ponieważ ziemniaki i ser to zgrany duet, placki smakują wybornie.

Przepis pochodzi od pań z Koła Gospodyń Wiejskich w Pielgrzymce i znalazł się w publikacji „Smaki Nowej Galicji”, wydanej przez LGD Nowa Galicja.
 
Placki ziemniaczane staropolskie z serem – kuchnia podkarpacka
 
Składniki na około 14 sztuk:
  • 2 kg ziemniaków
  • 1 jajko
  • 1 duża cebula
  • 1 łyżka mąki pszennej
  • pieprz
  • sól
Farsz:
  • 750 g sera białego
  • sól
  • 500 g smalcu do smażenia (można użyć oleju)

Ziemniaki obieramy i ścieramy na tarce. Cebulę również. Masę przekładamy na gęste sito umieszczone nad miską. Sok z ziemniaków odlewamy, a pozostałą na dnie miski skrobię dodajemy do tartych ziemniaków. Następnie dodajemy roztrzepane jajko, mąkę oraz przyprawy do smaku. Składniki dokładnie mieszamy.
Ser biały doprawiamy solą i mieszamy.
Masę ziemniaczaną nabieramy na dużą na łyżkę, na to kładziemy ser i przykrywamy okrągłą porcją ziemniaczanej masy. Formujemy płaski placek i smażymy na złoto na gorącym smalcu.


Więcej podkarpackich przepisów, w tym na dania z tartych ziemniaków
Znajdziecie w zakładce KUCHNIA PODKARPACKA

niedziela, 2 września 2018

Ciasteczka kruche z wody – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Ciasteczka kruche z wody - kuchnia podkarpacka


Kruche ciasteczka z cukrem to jeden z najprostszych tradycyjnych wypieków, uwielbiany zarówno przez dzieci, jak i przez dorosłych. W kuchni podkarpackiej zdecydowanie królują wśród tego rodzaju wypieków ciasteczka na amoniaku, zwane amoniaczkami. Jednakże wypieka się tu od pokoleń również ciasteczka kruche, jak i krucho drożdżowe. To właśnie od tych wypieków zaczynano w czasach przedwojennych, a i długo po wojnie, kilkudniowe przygotowania do wesela, gdyż kruche ciastka długo zachowują swoją świeżość.
Przepis, który dzisiaj proponuję, to ciasteczka krucho drożdżowe, czyli takie, do przygotowania których używa się zarówno drożdży, jak i tłuszczu siekanego z mąką. Ale dlaczego z wody?
Drożdże piekarnicze, których dzisiaj używamy do wielu domowych wypieków, zaczęto produkować w zachodniej Europie już w roku 1850. Wtedy to w Wiedniu powstała fabryka, w której między innymi produkowano drożdże prasowane. W Polsce drożdżownictwo przemysłowe rozwinęło się końcem XIX wieku, zatem wykorzystuje się je w polskiej kuchni już od ponad 120 lat. Przy wypiekach ciastek krucho drożdżowych wskazane jest, by ciasto wyrastało w chłodzie. Proces ten trwa dłużej niż wyrastanie ciasta w ciepłym pomieszczeniu, ale w zamian otrzymuje się ciasto o lepszej strukturze i smaku. Jednakże niemal niemożliwe było zapewnienie takiego chłodnego otoczenia w czasach, kiedy nie wynaleziono jeszcze lodówek, a także wtedy kiedy były już powszechne, ale nie wszyscy mieli prąd, bądź zwyczajnie nie było ich stać na lodówkę. Najprawdopodobniej ta potrzeba przyczyniła się do rozpowszechnienia tak zwanego topienia ciasta drożdżowego. Ciasto owinięte lnianą ściereczką zanurza się w zimnej wodzie, gdzie wolno fermentuje, a kiedy liczba powstałych pęcherzyków powietrza jest już wystarczająco duża, ciasto wypływa na powierzchnię wody. Metodę tę można było stosować o każdej porze roku, ponieważ woda w przydomowych studniach była zwykle bardzo zimna. We współczesnych przepisach na ciastka krucho drożdżowe często zaleca się trzymanie wyrobionego ciasta owiniętego folią w lodówce. Jednakże technika topienia ciasta w wodzie przetrwała i nadal jest popularna na Podkarpaciu i w innych regionach Polski.

Przepis został udostępniony przez panią Marię Wojnar z Koła Gospodyń Wiejskich w Spornem (okolice Krosna) w publikacji „Smaki regionalne LGD. Tradycyjne przepisy kulinarne KGW z gminy Korczyna”.

Ciasteczka kruche z wody - kuchnia podkarpacka

Składniki na około 60 sztuk:
  • 500 g mąki pszennej
  • 250 g margaryny (można zastąpić masłem)
  • 40 g drożdży
  • 1 łyżka cukru
  • szczypta soli
  • woda lub śmietana w zależności ile ciasto jej zabierze (użyłam 160 g gęstej śmietany 18%)
  • 1 białko z jajka
  • cukier do posypania
Drożdże rozcieramy z cukrem na płynną masę.
Tłuszcz siekamy z przesianą mąką, dodajemy drożdże, cukier, sól i śmietanę (lub wodę). Zagniatamy luźne ciasto (konsystencja jak na pierogi). Ciasto wkładamy do czystej lnianej ściereczki, zawiązujemy i wstawiamy do garnka z zimną wodą na 2 godziny.
Stolnicę posypujemy mąką, wykładamy ciasto, rozwałkowujemy na grubość około 1/2 cm, smarujemy roztrzepanym białkiem, posypujemy cukrem i kroimy w kwadraty. Ciastka wykładamy na blaszkę wyłożoną papierem do pieczenia. Pieczemy w temperaturze 175 stopni C (grzałka góra-dół)  na złoty kolor (około 12-15 minut).



(Informacje na temat historii produkcji drożdży zaczerpnęłam z "Saccharomyces cerevisiae jako drożdze o szerokim zastosowaniu w życiu codziennym i przemyśle", Uniwersytet Rzeszowski".)


Więcej podkarpackich przepisów w zakładce KUCHNIA PODKARPACKA
Zapraszam :)


wtorek, 28 sierpnia 2018

Dynia duszona do chleba – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Dynia duszona do chleba - kuchnia podkarpacka


W kuchni podkarpackiej dynia wykorzystywana jest przede wszystkim jako główny składnik prostej zupy na mleku, zwanej dynianką bądź banianką, podawanej z zacierką albo kluskami. Z dyni smaży się też racuchy, przygotowuje surówki, a nawet używa się jej jako składnik ciasta drożdżowego.
Dynia duszona do chleba to rodzaj smarowidła, które zaskoczy wielbicieli tego warzywa. Dzięki dodaniu do niej koperku, natki pietruszki i szczypiorku nabiera wyjątkowego smaku i bardziej przypomina wytrawne pasty do chleba, niż warzywo kojarzone ze słodkim posmakiem. Dobrze komponuje się z pomidorem, cebulką czy kiszonym ogórkiem. Sprawdzi się też podana na krakersikach. Z powodzeniem zastąpi tradycyjne pasty na śmietanie, choćby pastę jajeczną. Jednym słowem warto sobie czasem na śniadanie lub kolację przygotować coś smacznego i nietypowego, takiego jak dynia duszona do chleba.

Przepis pochodzi od pani Elżbiety Janocha z miejscowości Potok, gmina Jedlicze. Źródło: „Wielka księga tradycji kulinarnych województwa podkarpackiego” wydana przez Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju i Promocji Podkarpacia "Pro Carpathia".

Dynia duszona do chleba - kuchnia podkarpacka

Składniki:
  • 700 g dyni (najlepiej odmiany zwyczajnej, małosłodkiej)
  • 1 łyżka masła
  • ½ łyżeczki cukru
  • ½ łyżeczki soli
  • 1 łyżka mąki pszennej
  • ½ łyżki posiekanego koperku
  • ½ łyżki posiekanej natki pietruszki
  • ½ łyżki posiekanego szczypiorku
Dynię obieramy i kroimy w cienkie plasterki. Można też zetrzeć ją na tarce. Dodajemy masło, cukier, sól oraz mąkę i często mieszając dusimy na patelni lub w garnku z grubym dnem aż zmięknie. Ewentualnie doprawiamy do smaku solą. Na koniec dodajemy koperek, natkę i szczypiorek.
Tak przygotowana pasta smaczna jest i na ciepło i na zimno. Podaje się ją na chlebie, bądź grzankach.

 
Dynia duszona do chleba - kuchnia podkarpacka


Więcej przepisów na podkarpackie dania znajduje się
w zakładce KUCHNIA PODKARPACKA

Znajdziecie tam między innymi regionalne DANIA Z DYNI:













niedziela, 26 sierpnia 2018

Jazowskie kotlety z ziemniaków – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Jazowskie kotlety z ziemniaków - kuchnia podkarpacka

W dawnych czasach kuchnia wiejska nie była wyszukana. Nie dbano o różnorodność i jakość potraw. Miały one jedynie za zadanie nasycić domowników wykorzystując skromne zasoby spiżarni. Podnoszenie i całowanie okruszka chleba, który spadł na ziemię, nie było zabobonem ani zwyczajem, a wynikiem doświadczenia głodu i niedostatku. W gminie Wiśniowa na Podkarpaciu mówi się, że w najcięższych czasach ziemniaki sadzono z grubszych obierków ziemniaczanych, ponieważ samych sadzeniaków (ziemniaków odłożonych do sadzenia) po prostu brakowało.
Zatem czasy, kiedy z ziemniaków zaczęto smażyć kotlety, należy uznać za czasy względnego dostatku. Może nadal rzadko jadano mięso, może nadal na przednówku spiżarnie zaczynały świecić pustkami, jednak dwa, może trzy pokolenia przed nami, sytuacja na wsi poprawiła się na tyle, że codzienne posiłki stały się bardziej różnorodne i wyszukane. Kotlety z fasoli, kapusty, kaszy czy wreszcie ziemniaków, były efektem pomysłowości i zaradności gospodyń, które przygotowując posiłki dla rodziny przywiązywały większą uwagę do ich smaku i formy.
Kotlety z ziemniaków popularne są na całym Podkarpaciu,  choć w różnych zakątkach różnie się je doprawia. W Bieszczadach do ugotowanych ziemniaków dodaje się biały ser, a farsz przyprawia się majerankiem (na blogu przepis na bieszczadzkie kotlety z ziemniaków i sera). W Jazowej, niewielkiej wiosce położonej w okolicach Strzyżowa (gmina Wiśniowa), do ugotowanych ziemniaków dla smaku dodaje się podsmażoną na maśle cebulkę. Masę ziemniaczaną zagęszcza się mąką, a na koniec dodaje się jajko, dzięki czemu kotlety są zwarte, mimo że są miękkie i delikatne w smaku. Przed usmażeniem kotlety panieruje się w bułce tartej. Najlepszym dodatkiem do tego dania jest sos z suszonych grzybów i surówka.

Przepis na jazowskie kotlety z ziemniaków pochodzi od pań z Koła Gospodyń Wiejskich w Jazowej i został udostępniony w publikacji „Czarnorzecko-Strzyżowska kraina smaków. Tradycyjne przepisy kulinarne Kół Gospodyń Wiejskich z terenu działania Stowarzyszenia Czarnorzecko-Strzyżowska Lokalna Grupa Działania”.

Jazowskie kotlety z ziemniaków - kuchnia podkarpacka
Składniki na ok. 15 sztuk:
Ciasto:
  • 1,5 kg ziemniaków
  • 50 g masła
  • 50 g cebuli
  • 2 jajka
  • sól, pieprz do smaku
  • 100 g mąki
  • 60 g bułki tartej do panierowania
  • olej do smażenia
Sos grzybowy:
  • 50 g suszonych grzybów (najlepiej prawdziwków lub podgrzybków)
  • 750 ml wody
  • 1 cebula średniej wielkości
  • 1 łyżka masła
  • 1 łyżka mąki
  • 1 szklanka gęstej śmietany
  • sól, pieprz do smaku
Zaczynamy od przygotowania sosu. Grzyby płuczemy, wkładamy do garnka razem z obraną przekrojoną cebulą (ma nadać sosowi aromat) i zalewamy zimną wodą. Gotujemy na wolnym ogniu pod przykryciem do miękkości przez około 40 minut.
Miękkie grzyby odcedzamy zachowując wywar.
Na patelni roztapiamy masło i rumienimy na nim mąkę. 500 ml wywaru mieszamy ze śmietaną i wolno, po trochę, dodajemy do zasmażki. Sos zagotowujemy cały czas mieszając. Na koniec dodajemy posiekane grzyby i doprawiamy do smaku solą i pieprzem.

Ziemniaki obieramy i gotujemy do miękkości w osolonej wodzie. Po wystudzeniu przeciskamy przez praskę lub mielimy w maszynce. Cebulę obieramy, kroimy w drobną kostkę i podsmażamy na maśle. Do ziemniaków dodajemy cebulę razem z tłuszczem, mąkę i jajka oraz przyprawiamy je solą i pieprzem. Wyrabiamy masę, z której formujemy niewielkie płaskie kotlety. Masa jest delikatna, więc dobrze jest zwilżać dłonie zimną wodą, by nie przyklejała się do palców. Kotlety panierujemy w bułce tartej i smażymy na rozgrzanym oleju na złoty kolor.

Jazowskie kotlety z ziemniaków - kuchnia podkarpacka

Tradycyjnie zapraszam do zakładki KUCHNIA PODKARPACKA,
gdzie znajdziecie więcej regionalnych przepisów :)


niedziela, 12 sierpnia 2018

Kasza gryczana z kurkami – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Kasza gryczana z kurkami - kuchnia podkarpacka

Grzyby leśne to idealny składnik wzbogacający smak kaszy. W kuchni podkarpackiej głównie używa się grzybów suszonych ze względu na możliwość korzystania z nich przez cały rok, a nie tylko w sezonie. Najczęściej suszymy podgrzybki i prawdziwki, bądź – jak kto woli – borowiki. Te pierwsze mają intensywny smak, a ich sok barwi potrawy na głęboki brązowy kolor. Są idealne do bigosów, gołąbków, kasz, czy kapusty przyrządzanej na różne sposoby. Suszone prawdziwki lepiej nadają się do dań, w których grają główną rolę, ze względu na ich delikatny smak, np. do barszczu grzybowego, polewki, sosu z prawdziwków itp. Rzadziej suszymy kozaki (koźlarze) ze względu na to, że potrawa z ich dodatkiem nabiera szarego koloru, przez co wygląda mniej apetycznie, mimo że jest smaczna. Jednak pomimo wielu zalet grzybów suszonych smak świeżych leśnych grzybów jest tym, za czym tęsknimy cały rok, zwłaszcza że są gatunki grzybów, którymi można delektować się jedynie w sezonie. Dania z kurkami zawsze przygotowuje się ze świeżych grzybów. Zwykle są to sosy na bazie masła i śmietany, które doskonale komponują się zarówno z kaszą gryczaną, czy jęczmienną, jak i z ziemniakami.

Przepis na kaszę gryczaną z kurkami pochodzi od pań z Koła Gospodyń Wiejskich w Krasnej (okolice Domaradza i Krosna, Podkarpacie), a został opublikowany w zbiorze „Smaki regionalne LGD. Przepisy kulinarne KGW z gminy Korczyna”.

Kasza gryczana z kurkami - kuchnia podkarpacka

Składniki:
  • 200 g kaszy gryczanej
  • 250 g kurek
  • 3 ząbki czosnku
  • 2 łyżki masła
  • 200 g gęstej śmietany
  • 500 ml wywar z rosołu - bulionu (włoszczyzna, mięso z kością)
  • pieprz, sól
  • 1 czubata łyżka mąki pszennej do zagęszczenia (opcjonalnie)
  • natka pietruszki do dekoracji
Czosnek kroimy w plasterki i chwilkę dusimy go na maśle, po czym dodajemy pokrojone kurki. Dolewamy wywar rosołowy i dusimy na małym ogniu około 30 minut. Zaprawiamy śmietaną, którą można wymieszać z mąką, by sos był bardziej zawiesisty. Dodajemy sól i pieprz do smaku. Gotujemy kilka minut.
Kaszę gotujemy w posolonej wodzie według przepisu na opakowaniu. Podajemy ją polaną sosem i posypaną posiekaną natką pietruszki.


Kasza gryczana z kurkami - kuchnia podkarpacka


Więcej regionalnych przepisów w zakładce KUCHNIA PODKARPACKA


środa, 1 sierpnia 2018

Keks marchwiowy – kuchnia podkarpacka



Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Keks marchwiowy - kuchnia podkarpacka

Ciasto marchewkowe wpisane jest w tradycję kulinarną krajów anglosaskich i Stanów Zjednoczonych. Jednak i w kuchni polskiej marchewka jako składnik ciasta znana jest od dawna. Najczęściej była ona używana do przygotowania miękkiego, świeżego piernika. Kuchnia podkarpacka może natomiast być dumna z keksu marchewkowego pieczonego przez gospodynie z Krzeszowic koło Przeworska. Ciasto tego keksu jest miękkie, wilgotne i wypełnione bakaliami. W odróżnieniu od angielskiej wersji ciasta marchewkowego keks przyprawiony jest delikatnie jedynie cynamonem, bez ostrych przypraw korzennych typu goździki, gałka muszkatołowa czy ziele angielskie. Swój delikatny brązowy kolor keks marchwiowy zawdzięcza oczywiście marchewce, ale również sodzie oczyszczonej, która ma za zadanie spulchnienie wilgotnego ciasta.
W oryginalnym przepisie podano ilość składników na 2 foremki. I ma to sens, ponieważ keks po prostu znika. Jeśli na straganach kusi Was świeża marchewka, nie czekajcie z keksem do jesieni :)

Przepis pochodzi od pań z Koła Gospodyń Wiejskich w Krzeszowicach (gmina Kańczuga) i został opublikowany w „Wielkiej księdze tradycji kulinarnych województwa podkarpackiego” wydanej przez Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju i Promocji Podkarpacia „Pro Carpathia”.

Keks marchwiowy - kuchnia podkarpacka

Składniki na 2 keksówki 10x30 cm:

  • 5 dużych jajek (lub 6 małych)
  • 1 szklanka cukru
  • szczypta soli
  • 1 szklanka oleju
  • 300 g marchewki startej na drobnej tarce (waga startej marchewki)
  • 100 g posiekanych orzechów włoskich
  • 100 g rodzynek
  • 100 g suszonych śliwek pokrojonych w paski
  • 200 g konfitury wiśniowej (najlepiej żeby wiśnie były w dużych kawałkach)
  • 200 g mąki pszennej
  • 150 g kaszy manny
  • cukier waniliowy
  • 1 łyżeczka proszku do pieczenia
  • 1 łyżeczka sody oczyszczonej
  • 1 łyżeczka cynamonu
Do jednej miski wkładamy po kolei wszystkie składniki poza jajkami. Mąka, proszek i soda na wierzchu.
W drugiej większej misce ubijamy na sztywno białka i dodajemy po kolei po 1 żółtku. Do ubitych jajek stopniowo przesypujemy mieszankę z miski i mieszamy całość łyżką. Ciasto przelewamy do keksówek wyłożonych papierem do pieczenia.
Pieczemy w 170 stopniach C (grzałka góra-dół) około 45 minut.


Keks marchwiowy - kuchnia podkarpacka


Po inne regionalne przepisy Podkarpacia zapraszam do zakładki KUCHNIA PODKARPACKA :)


sobota, 28 lipca 2018

Sałatka z bobu – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Sałatka z bobu - kuchnia podkarpacka


W ostatnich latach bób zyskuje na popularności i wraca na nasze stoły ze względu na swój wyjątkowy smak, ale również ze względu na bogactwo cennych składników takich jak białko, błonnik, żelazo czy magnez.
W wielu zakątkach Podkarpacia bób stanowi ważny element codziennych posiłków, które przygotowywane są zgodnie z rodzinną tradycją. Świetnym przykładem takiego dania jest klasyczna sałatka warzywna, w której bób gra główną rolę. Dobrze znane składniki takie jak marchewka, ziemniaki i ogórki kiszone w towarzystwie bobu i odrobiny kminku zyskują zupełnie nowy wymiar. Zapraszam więc do przygotowania sałatki z bobu według przepisu pań z Koła Gospodyń Wiejskich w Trześniowie (okolice Krosna).
Przepis pochodzi z „Wielkiej księgi tradycji kulinarnych województwa podkarpackiego” wydanej przez Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju i Promocji Podkarpacia „Pro Carpathia”.

Sałatka z bobu - kuchnia podkarpacka

Składniki:
  • 300-400 g łuskanego bobu
  • 2 jajka
  • 6 ziemniaków
  • 2 marchewki
  • 2 ogórki kiszone
  • 1 cebula
  • 1 łyżka kminku
  • sól, pieprz
  • śmietana lub majonez.
Świeży bób gotujemy w lekko osolonej wodzie do miękkości (około 15 minut). Jeśli bób jest lekko podsuszony, dzień wcześniej zalewamy go przegotowaną wodą i odstawiamy na noc. Gotujemy go do miękkości w tej samej wodzie z dodatkiem mleka. Po wystudzeniu bób obieramy z łupin.
Ziemniaki i marchewkę gotujemy do miękkości, studzimy, obieramy i kroimy w kostkę. Podobnie kroimy  ogórki kiszone. Jajka gotujemy i drobno siekamy. Cebulę kroimy w drobną kosteczkę.
Wszystkie składniki łączymy, dodajemy kminek, sól, pieprz i mieszamy ze śmietaną lub majonezem. Podajemy schłodzoną.


Zapraszam do zakładki KUCHNIA PODKARPACKA


środa, 25 lipca 2018

Bób w śmietanie z majerankiem i cząbrem – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Bób w śmietanie z majerankiem i cząbrem - kuchnia podkarpacka


Czytając o dawnej kuchni z regionu Polski południowo-wschodniej wśród popularnych roślin strączkowych bób często bywa wymieniany jako pierwszy. Z biegiem czasu jednak został on wyparty przez groch i fasolę. Być może dzieje się tak ze względów praktycznych. Fasola i groch doskonale się suszą i można ich używać cały rok, natomiast bób najlepszy jest świeży, ewentualnie lekko podsuszony. Warto zatem korzystać z sezonu i przyrządzić z bobu smaczne danie.
Przepis na bób w śmietanie z cząbrem i majerankiem znalazłam w publikacji „Grochem o kuchnię” wydanej przez Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej. Jest ona (publikacja) pokłosiem warsztatów kulinarnych prowadzonych przez panią Janinę Olszowy, znawczynię kuchni lasowiackiej. Bób według jej przepisu jest po prostu wyśmienity dzięki niezwykłemu aromatowi sosu śmietanowego. Jeśli tylko macie taką możliwość, użyjcie do jego przygotowania świeżych ziół, które doskonale komponują się ze smakiem bobu.
Bób przyrządzony w ten sposób jest podawany z młodymi ziemniakami posypanymi koperkiem.

Bób w śmietanie z majerankiem i cząbrem - kuchnia podkarpacka

Składniki:
  • 500 g łuskanego bobu
  • 2-3 cebule
  • 2 łyżki masła
  • 1/2 szklanki gęstej śmietany
  • 1 szklanka naturalnego jogurtu
  • 1 łyżka posiekanego majeranku
  • 1 łyżka posiekanego cząbru
  • sól, pieprz do smaku
Bób wrzucamy do osolonego wrzątku i gotujemy przez około 15 minut do miękkości. Zachowujemy około 1/2 szklanki wywaru.
Cebule obieramy, kroimy w kosteczkę i podsmażamy na maśle. Do cebuli dodajemy bób oraz śmietanę wymieszaną z wywarem. Chwilę gotujemy, by zredukować sos. Doprawiamy solą, pieprzem i dodajemy zioła. Dodajemy też roztrzepany jogurt i chwilkę podgrzewamy.


Bób w śmietanie z majerankiem i cząbrem - kuchnia podkarpacka


Zapraszam do zakładki KUCHNIA PODKARPACKA 
po przepisy na inne regionalne dania, np. pierogi z bobem :)


niedziela, 8 lipca 2018

Placuszki z kaszy gryczanej – kuchnia podkarpacka


Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Placuszki z kaszy gryczanej - kuchnia podkarpacka

W kuchni podkarpackiej kasza gryczana wykorzystywana jest na wiele różnych sposobów. W najprostszej formie podawana jest jako dodatek do mięs i sosów. Jednak równie często wykorzystuje się ją jako główny składnik farszu do gołąbków (gołąbki z kaszą gryczaną i grzybami, gołąbki z kaszą gryczaną i ziemniakami), czy pierogów (dukielskie pierogi z kaszą gryczaną i mięsem). Kaszą gryczaną nadziewa się również drób (kaczka nadziewana po chłopsku). Bywa ona także zapiekana (kasza gryczana po gospodarsku), a nawet podaje się ją w formie wytrawnego ciasta drożdżowego z nadzieniem gryczanym. Tym razem dla odmiany zaproponuję Wam jeszcze inną formę kaszy – placuszki smażone w sposób podobny do placków ziemniaczanych. W skład masy, z której przygotowuje się placuszki, poza kaszą wchodzą warzywa korzeniowe oraz cebula i czosnek, dzięki czemu mają one spójną konsystencję, są lekko chrupiące, ale przede wszystkim są bardzo smaczne.

Przepis pochodzi z publikacji „Czarnożecko-Strzyżowska kraina smaków. Tradycyjne przepisy kulinarne Kół Gospodyń Wiejskich z terenu działania Stowarzyszenia Czarnożecko-Strzyżowska Lokalna Grupa Działania”, a przekazały go panie z KGW Glinik Dolny z gminy Frysztak.

Placuszki z kaszy gryczanej - kuchnia podkarpacka

Składniki:
  • 200 g kaszy gryczanej
  • 1 duża cebula
  • 2 marchewki
  • 1 pietruszka
  • 1 seler
  • 1 por
  • 3 ząbki czosnku
  • natka pietruszki
  • 3-4 jajka
  • 2 łyżki mąki
  • 2 łyżki grysiku
  • 2 łyżki płatków owsianych
  • sól, pieprz, oraz przyprawy według uznania

Kaszę gotujemy do miękkości. Cebulę kroimy w kosteczkę, a por siekamy. Marchewki, pietruszkę i seler ścieramy na tarce. Warzywa mieszamy z kaszą, dodajemy zmiażdżony czosnek i posiekaną natkę pietruszki. Jajka roztrzepujemy widelcem i dodajemy do masy razem z mąką, grysikiem i płatkami owsianymi. Doprawiamy i dobrze wyrabiamy masę.
Smażymy na oleju niewielkie płaskie placuszki. Podajemy z gulaszem lub innym sosem oraz z surówką.



Zapraszam do zakładki KUCHNIA PODKARPACKA po wiecej regionalnych przepisów :)