piątek, 6 grudnia 2019

Pierniczki parzone górnieńskie – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Pierniczki parzone górnieńskie - kuchnia podkarpacka

W sezonie letnim na Skansenie w Kolbuszowej często odbywają się różnego rodzaju imprezy angażujące lokalnych twórców ludowych oraz panie z kół gospodyń wiejskich z okolicy. Mimo że degustacja tradycyjnych potraw zwykle jest tłem dla innych wydarzeń kulturalnych, nieodmiennie przyciąga ona szerokie grono fanów. Ja nie potrafię sobie wówczas odmówić regionalnych parzonych pierniczków. Są miękki, aromatyczne i tak smaczne, że dla mnie sezon na pierniczki mógłby trwać cały rok.
Pierniczki parzone według przepisu Koła Gospodyń Wiejskich z Kolbuszowej Górnej wyróżnia sposób przyrządzania ciasta oraz jego składniki. Górnieńskie pierniczki przygotowuje się z równych proporcji mąki pszennej i żytniej, zaś składnikami spulchniającymi są: soda oczyszczona oraz amoniak. Mąkę na pierniczki zaparza się zagotowanymi składnikami płynnymi, a ciasto po wyrobieniu pozostawia się do kolejnego dnia, by nabrało odpowiednich właściwości. Pierniczki są miękkie i gotowe do zjedzenia od razu po upieczeniu. Muszą jedynie przestygnąć, by ulotnił się zapach amoniaku. Górnieńskie pierniczki nie wymagają ani lukrowania, ani ozdabiania. Są puszyste, błyszczące i lekko słodkie. Jednym słowem akuratne.
Podane przeze mnie proporcje to efekt zmniejszenia ilości z oryginalnego przepisu, który zapewne jest dostosowany do wykarmienia tłumów :) Z moich proporcji wychodzi około 100 pierniczków. W oryginale ilość składników była sześciokrotnie większa.

Pierniczki parzone górnieńskie - kuchnia podkarpacka

Składniki na około 100 sztuk:
  • 275 g mąki pszennej
  • 275 g mąki żytniej (np. typ 700)
  • 125 g miodu
  • 170 g cukru
  • 50 ml wody
  • 125 g masła
  • 2 jajka + 1 jajko do smarowania
  • 14 g przyprawy do piernika
  • 7 g amoniaku
  • 5 g sody oczyszczonej

Miód, masło, wodę i połowę cukru zagotowujemy. Całą mąkę żytnia i mniej więcej 1/3 mąki pszennej wsypujemy do miski i zaparzamy gorącymi składnikami płynnymi. Mieszamy wszystko łyżką i odstawiamy.
2 jajka ubijamy na parze z drugą połową cukru. Najlepiej zrobić to w metalowej misce postawionej na garnku z lekko gotującą się wodą. Kiedy masa stanie się gęsta odstawiamy ją do przestygnięcia.
Do pozostałej mąki pszennej dodajemy przyprawę do piernika, amoniak i sodę. Całość mieszamy z masą jajeczną, a następnie z zaparzoną mąką. Zarabiamy ciasto, formujemy je w kulę i zostawiamy przykryte w misce do następnego dnia.
Ciasto wałkujemy cienko (około 3 mm) i wykrawamy pierniczki. Układamy je na blaszce wyłożonej papierem do pieczenia i smarujemy roztrzepanym jajkiem. Pieczemy w temperaturze około 170 stopni C (grzałka góra-dół) przez 9 minut. W zależności od piekarnika czas pieczenia może być trochę krótszy lub dłuższy. W trakcie pieczenia pierniczki rosną głównie w górę.

Pierniczki parzone górnieńskie - kuchnia podkarpacka


Zapraszam do zakładki
po więcej regionalnych przepisów :)



wtorek, 3 grudnia 2019

Barszcz czerwony z Węglówki – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Barszcz czerwony z Węglówki - kuchnia podkarpacka


Czerwony barszcz zwykle gotuje się na zakwasie z czerwonych buraków, który odpowiada za ostry i kwaskowaty smak zupy. Zakwas często przygotowuje się z różnymi dodatkami, które aromatyzują barszcz. Niekiedy w zastępstwie buraczanego zakwasu dodaje się ocet. Dzięki niemu barszcz pozostaje kwaśny, a buraki nie tracą koloru, choć oczywiście smak różni się nieco od naturalnego zakwasu. Barszcz z Węglówki, przez Panią Marię Mięsowicz, która podała przepis, nazywany ‘barszczem czerwonym mojej babci’, to trzeci sposób na zakwaszenie barszczu. I najbardziej zaskakujący. Starte surowe buraczki gotuje się w wodzie z pokrojonymi w kostkę kwaśnymi jabłkami. Barszcz zagęszczony jest śmietaną i mąką, a podaje się go z gotowanymi ziemniakami. Choć bazę barszczu stanowią zaledwie dwa składniki, z których jeden jest zupełnie niecodzienny jeśli chodzi o zastosowanie w czerwonym barszczu, to zupa ma swój niepowtarzalny smak.

Przepis pochodzi z publikacji „Smaki regionalne LGD. Tradycyjne przepisy kulinarne KGW z gminy Korczyna”.

Barszcz czerwony z Węglówki - kuchnia podkarpacka

Składniki:
  • 2 buraki ćwikłowe
  • 3 kwaśne jabłka
  • 2 łyżki śmietany
  • 2 łyżki mąki pszennej
  • 1 litr wody
  • liść bobkowy (laurowy)
  • sól, pieprz

Buraki kroimy w plastry lub ścieramy na grubej tarce. Nieobrane jabłka kroimy w kostkę. Buraki i jabłka zalewamy wodą, dodajemy liść bobkowy i gotujemy pół godziny. Śmietanę mieszamy z mąką, hartujemy gorącym wywarem i dodajemy do zupy. Zagotowujemy i doprawiamy całość solą i pieprzem. Barszcz podajemy z gotowanymi ziemniakami.

Barszcz czerwony z Węglówki - kuchnia podkarpacka

Barszcz czerwony z Węglówki - kuchnia podkarpacka

Barszcz czerwony z Węglówki - kuchnia podkarpacka



Więcej regionalnych dań
w zakładce




piątek, 29 listopada 2019

Pierogi z kaszą gryczaną i białym serem – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - kuchnia podkarpacka
Pierogi z kaszą gryczaną i białym serem - kuchnia podkarpacka

Pierogi z kaszą gryczaną i białym serem znane są na całym Podkarpaciu, choć przepisy z różnych okolic nieco się różnią. W Bieszczadach do farszu gospodynie dodają gotowane ziemniaki. W Węglówce (gmina Korczyna) smak farszu urozmaicony jest koperkiem. Zaś w poniższym przepisie z Antoników (gmina Lubaczów) farsz składa się ze składników podstawowych: kaszy gryczanej, białego sera i podsmażonej na maśle cebulki. To jeden z tych rodzajów pierogów, które podsmażone smakują równie dobrze, co świeżo ugotowane.

Przepisem podzieliły się panie z Koła Gospodyń Wiejskich Antoniki. Znalazł się on w ogromnym zbiorze przepisów na lokalne specjały pod tytułem „Wielka księga tradycji kulinarnych województwa podkarpackiego”, wydanym przez Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju i Promocji Podkarpacia „Pro Carpathia”.

Pierogi z kaszą gryczaną i białym serem - kuchnia podkarpacka

Pierogi z kaszą gryczaną i białym serem - kuchnia podkarpacka

Składniki na około 60 szt.:
Ciasto:
  • 500 g mąki pszennej
  • 1 jajko
  • 1 szklanka ciepłej wody
  • ½ łyżeczki soli
  • (polecam dodać 2 łyżki oleju)
Farsz:
  • 500 g kaszy gryczanej
  • 100 g białego sera
  • 1 cebula
  • 2 łyżki masła
  • sól, pieprz
Kaszę gryczaną gotujemy na miękko w osolonej wodzie. Cebulę kroimy w kosteczkę i smażymy na maśle. Łączymy kaszę, biały ser i cebulkę. Mieszamy i doprawiamy do smaku solą oraz pieprzem. Farsz powinien być pikantny.
Składniki na ciasto łączymy i wyrabiamy. Cisto rozwałkowujemy cienko i wycinamy kółka. Na każde kółko nakładamy farsz i dobrze zlepiamy brzegi.
W dużym garnku zagotowujemy lekko osoloną wodę. Zmniejszamy gaz, wrzucamy pierogi i delikatnie mieszamy. Kiedy wypłyną na powierzchnię gotujemy jeszcze 2-3 minuty aż lekko napęcznieją. Podajemy od razu po ugotowaniu lub podsmażone.

Pierogi z kaszą gryczaną i białym serem - kuchnia podkarpacka

Pierogi z kaszą gryczaną i białym serem - kuchnia podkarpacka

Pierogi z kaszą gryczaną i białym serem - kuchnia podkarpacka


Zapraszam do zakładki

środa, 27 listopada 2019

Zupa jarzynowa z kaszą i fasolą – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Zupa jarzynowa z kaszą i fasolą - kuchnia podkarpacka


Kasza jaglana to obok kaszy jęczmiennej najstarsza z kasz znanych na terenach słowiańskich. Przez kilka stuleci stanowiła ważny składnik codziennych posiłków tak na pańskim, jak i na chłopskim stole. Jagły gotowane w wodzie lub na mleku podawane były na sypko i na gęsto. Okraszone tłuszczem były dodatkiem do mięs, a jeszcze częściej stanowiły samodzielny posiłek. Na bazie kaszy jaglanej przygotowywano też placki, które były spożywane na zimno, na przykład podczas prac polowych.
Na Podkarpaciu kasza jaglana niemal zniknęła ze stołów na kilka dziesięcioleci wraz z zakończeniem upraw prosa w małych gospodarstwach rolnych. Dzisiaj wraca do łask dzięki swoim właściwościom zdrowotnym oraz dzięki proekologicznym trendom, zachęcającym do wykorzystywania w posiłkach lokalnych produktów o niskim stopniu przetworzenia, a jednocześnie bogatych w witaminy i minerały.
Niedawno miałam okazję podzielić się z Wami przepisem na pieróg jaglany, tradycyjny wypiek z okolic Brzózy Królewskiej. Na blogu znajdziecie również przepis na wyjątkowe pierogi z kaszą jaglaną i serem z okolic Sokołowa Małopolskiego. Dzisiejszy przepis zaś pochodzi z Krościenka Wyżnego, pięknej miejscowości położonej nieopodal Krosna. Jest to zupa na bazie wywaru mięsnego i duszonych na maśle warzyw. Rolę składników sytych pełnią w niej na spółkę kasza jaglana i biała fasola. Choć składniki te zwykle występują osobno, w kuchni naszego regionu bywają łączone i to z doskonałym efektem.

Przepisem w publikacji „Czarnorzecko-Strzyżowska kraina smaków. Tradycyjne przepisy kulinarne Kół Gospodyń Wiejskich z terenu działania Stowarzyszenia Czarnorzecko-Strzyżowska LGD” podzieliły się panie z KGW Krościenko Wyżne.

Zupa jarzynowa z kaszą i fasolą - kuchnia podkarpacka

Składniki:
  • 2 l wywaru mięsnego
  • 1 marchewka
  • 1 pietruszka
  • 1 seler
  • 2 ząbki czosnku
  • 3 łyżki kaszy jaglanej
  • 1 cebula
  • 1 łyżka masła
  • 1 szklanka fasoli jaśka (namoczonej i ugotowanej osobno)

Cebulę kroimy w kostkę i dusimy na maśle. Pozostałe jarzyny kroimy w słupki. Gdy cebula się zeszkli dodajemy drobno posiekany czosnek i jeszcze 10 minut dusimy na wolnym ogniu. Następnie wsypujemy pokrojone jarzyny i dusimy kolejne 10 minut. Wlewamy pół szklanki wody, a jak się zagotuje, wlewamy gotowy wywar i gotujemy 20 minut. Do zupy wsypujemy 3 łyżki kaszy jaglanej i gotujemy kolejne 20 minut. Na koniec dodajemy ugotowaną fasolę, posiekaną natkę pietruszki i doprawiamy zupę pieprzem oraz solą.

Zupa jarzynowa z kaszą i fasolą - kuchnia podkarpacka

Zupa jarzynowa z kaszą i fasolą - kuchnia podkarpacka


Więcej przepisów na podkarpackie zupy
w zakładce

piątek, 22 listopada 2019

Racuszki z dyni - kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Racuszki z dyni - kuchnia podkarpacka


Racuchy to popularne danie, które ma swoje odpowiedniki nie tylko w sąsiadujących z Polską krajach, ale i na innych kontynentach. W naszym regionie popularne są zarówno zwykłe drożdżowe racuchy, jak i racuchy smażone z plastrem jabłka w środku. Mniej znanym przysmakiem są racuchy z ciasta na sodzie oczyszczonej z dodatkiem startej dyni. Taki specjał ma swoje tradycje w gminie Brzostek, skąd pochodzi proponowany dzisiaj przepis. Racuszki z dyni doskonale smakują na słodko oprószone cukrem pudrem, ale można je podawać również w wersji wytrawnej ze śmietaną.

Przepis został udostępniony przez Panią Helenę Juszkiewicz i opublikowany przez Stowarzyszenie Promocji i Rozwoju Gminy Brzostek w wydawnictwie „Brzosteckie przepisy kucharskie”.

Racuszki z dyni - kuchnia podkarpacka

Składniki:
  • 300 g obranej dyni
  • 2 szklanki mąki pszennej
  • 3/4 szklanki zsiadłego mleka
  • 1 jajko
  • 1 łyżeczka sody oczyszczonej
  • szczypta soli
  • olej do smażenia
  • cukier puder lub śmietana

Dynię ścieramy na tarce o drobnych oczkach. Dodajemy do niej mąkę, jajko, szczyptę soli i zsiadłe mleko. Jeśli ciasto jest bardzo gęste i nie da się nabierać łyżką, dolewamy mleka. Jeśli jest zbyt rzadkie, dosypujemy mąki. Na koniec dodajemy sodę oczyszczoną i dobrze mieszamy.
Na rozgrzany olej łyżką wykładamy niewielkie placuszki i smażymy je z obu stron na złoty kolor. Podajemy z cukrem pudrem lub polane śmietaną.

Racuszki z dyni - kuchnia podkarpacka



Zapraszam do zakładki




niedziela, 17 listopada 2019

Sałatka z buraczków i marchewki – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Sałatka z buraczków i marchewki - kuchnia podkarpacka


Sałatki warzywne na majonezie przywędrowały na Podkarpacie ze wschodu razem z przesiedleńcami z Ukrainy i dalekiej Rosji. Szczególną popularność zyskały one w latach 70-tych i od tamtego czasu zadomowiły się u nas na dobre. Poza klasyczną sałatką warzywną lubiane są również inne wersje sałatek. Na Kolbuszowszczyźnie znana jest sałatka z czerwonych buraczków z marchewką i jabłkami. Dla równowagi dla słodkich składników w skład sałatki wchodzą ogórki kiszone i cebula, które ożywiają smak całego dania. Jeśli do sałatki dodamy pokrojone śledzie i zielony groszek otrzymamy słynną szubę ukraińską, choć w klasycznej wersji składniki na szubę ściera się na tarce i układa warstwowo. W takiej, czy innej odmianie sałatka z buraczkami jest smaczna i warta wypróbowania.

Sałatka z buraczków i marchewki - kuchnia podkarpacka

Składniki:
  • 400 g czerwonych buraczków
  • 3 duże marchewki
  • 2 ogórki kiszone
  • 2 jabłka
  • 2 cebule
  • pół pęczka natki pietruszki
  • majonez
  • śmietana
  • musztarda
  • sól
  • pieprz

Buraczki i marchewkę gotujemy w łupinach do miękkości. Warzywa studzimy, obieramy i kroimy w kostkę. Cebulę kroimy w drobną kosteczkę. Jabłka i ogórki kroimy w kostkę. Wszystkie składniki łączymy, dodajemy posiekaną natkę pietruszki, majonez, śmietanę i musztardę. Doprawiamy solą i pieprzem. Chłodzimy.


Sałatka z buraczków i marchewki - kuchnia podkarpacka

Sałatka z buraczków i marchewki - kuchnia podkarpacka



Zapraszam do zakładki KUCHNIA PODKARPACKA :)



środa, 13 listopada 2019

Kapuśniak z grzybami i śliwkami – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Kapuśniak z grzybami i śliwkami - kuchnia podkarpacka


Wiele tradycyjnych dań regionu podkarpackiego przygotowuje się z prostych, niedrogich składników, które zastępują, a czasem wręcz udają mniej dostępne produkty. Sernik z dodatkiem gotowanych ziemniaków, pierogi z kaszą udającą mięso, kotlety z kapusty, bezmięsne gołąbki z suszonymi grzybami to tylko kilka najbardziej typowych przykładów takich dań. Trzeba jednak przyznać, że podmiana składników zwykle sprawia, że danie nabiera nowej jakości i staje się atrakcją samą w sobie, już bez zbędnych porównań do innych dań. I takim właśnie rarytasem jest kapuśniak, który przygotowują gospodynie od Leska po Cisną, od Uherzec po Baligród. Nie ma w nim mięsa, są za to suszone grzyby i śliwki, których smak i aromat wyróżniają tę prosta zupę spośród innych. Kapuśniak dodatkowo zabielany jest śmietaną i zagęszczony zasmażką na cebuli. Gdyby nie gotowane ziemniaki i skwarki można by tę tradycyjną regionalną zupę uznać za wykwintną. Na szczęście możemy się nią delektować w takiej właśnie, prostej, chłopskiej odsłonie, co ma wiele zalet. I zachęcam, by się o nich samemu przekonać ;)

Przepisem podzieliły się panie z Kół Gospodyń Wiejskich z gmin: Solina, Baligród, Cisna, Olszanica, Lesko, Uherce Mineralne w „Wielkiej księdze tradycji kulinarnych województwa podkarpackiego”, wydanej przez Stowarzyszenie na rzecz Rozwoju i Promocji Podkarpacia „Pro Carpathia”.

Kapuśniak z grzybami i śliwkami - kuchnia podkarpacka

Składniki:
  • 1,5 l wywaru z mięsa i warzyw
  • 500 g kapusty kiszonej
  • 3-4 grzyby suszone
  • 30 g śliwek suszonych
  • 100 g cebuli
  • tłuszcz
  • 20 g mąki pszennej
  • 1/2 szklanki śmietany
  • sól, pieprz, przyprawy do smaku

Dodatkowo:
  • ugotowane całe ziemniaki
  • skwarki ze słoniny


Suszone grzyby i śliwki myjemy, moczymy w osobnych naczyniach i osobno gotujemy (śliwki około 15 minut, grzyby od 30 do 50 minut, do miękkości).
Kiszoną kapustę kroimy, wrzucamy do wrzącego wywaru mięsno-warzywnego i gotujemy. Ugotowane grzyby kroimy w paseczki i dodajemy do zupy. Warto również dodać wywar z grzybów. Śliwki przecieramy do wody, w której się gotowały i również dodajemy do kapuśniaka.
Cebulę drobno siekamy i smażymy na 2 łyżkach masła, a następnie dodajemy do niej mąkę i całość zasmażamy. Dodajemy ją do zupy i mieszamy. Na koniec śmietanę hartujemy gorącym wywarem i również dodajemy do kapuśniaka. Całość doprawiamy solą i pieprzem, ewentualnie majerankiem.
Podajemy z gotowanymi ziemniakami z wody posypanymi skwarkami ze słoniny.

Kapuśniak z grzybami i śliwkami - kuchnia podkarpacka



Zapraszam do zakładki KUCHNIA PODKARPACKA
po przepisy na inne ciekawe dania kuchni tradycyjnej :)

niedziela, 10 listopada 2019

Makowiec z kaszą manną – kuchnia podkarpacka


Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Makowiec z kaszą manną - kuchnia podkarpacka

W tradycyjnej podkarpackiej kuchni kasza manna rzadko gra pierwsze skrzypce. Zwykle występuje w roli zagęstnika do potraw pieczonych albo smażonych. Ze względu na swój neutralny smak wykorzystywana jest tak do dań słodkich, jak i wytrawnych. Rzadko jednak tak zmienia i polepsza smak potrawy, jak w makowcu na kruchym spodzie według przepisu pań z Koła Gospodyń Wiejskich w Chałupkach pod Przeworskiem. Duża ilość kaszy manny ugotowanej na gęsto z mlekiem i cukrem po połączeniu z makiem sprawia, że masa makowa jest bardziej wilgotna, spójna, a jednocześnie delikatna w smaku.
Zapraszam do wypróbowania przepisu. Pochodzi on z publikacji Powiatu Przeworskiego pt. „Śladami dawnych smaków Powiatu Przeworskiego”.

Makowiec z kaszą manną - kuchnia podkarpacka

Składniki na brytfankę 25x35 cm:
Składniki na kruche ciasto:
  • 2 i 3/4 szklanki mąki pszennej
  • 300 g margaryny (proponuję użyć masła)
  • 7 czubatych łyżek cukru pudru (150 g)
  • 1 jajko
  • szczypta soli

Składniki na masę makową:
  • 300 g suchego maku
  • 16 g cukru wanilinowego
  • 130 g kaszy manny
  • 1 litr mleka
  • 4 jaja
  • 4 łyżki dżemu wiśniowego
  • 1/2 szklanki cukru
  • starta skórka z cytryny
  • 1 szklanka bakalii (orzechów i rodzynek)
  • kilka kropel olejku migdałowego

Składniki na ciasto łączymy i wyrabiamy, formujemy w kulę i wkładamy do lodówki na 1 godzinę.
Mak zalewamy wrzątkiem, przykrywamy i odstawiamy na pół godziny, a następnie odcedzamy i mielimy.
W garnku zagotowujemy mleko i dodajemy do niego cukier i cukier waniliowy oraz kaszę mannę. Gotujemy do zgęstnienia kaszy, a następnie studzimy.
W misce ucieramy żółtka i dodajemy do nich stopniowo kaszę mannę, a potem mak, olejek migdałowy, skórkę z cytryny i bakalie. Osobno ubijamy pianę z białek i mieszamy ją delikatnie z masą makową.

Brytfankę wykładamy papierem do pieczenia i na spodzie rozwałkowujemy 2/3 przygotowanego kruchego ciasta. Smarujemy je ciepłym dżemem i wykładamy masę makową. Pozostałe kruche ciasto rozwałkowujemy, wycinamy radełkiem paski i na masie makowej układamy z nich kratkę.

Pieczemy 50 minut w piekarniku nagrzanym do 180 stopni C (dolna półka, grzałka góra-dół).
Po wystudzeniu makowiec oprószamy cukrem pudrem.

Makowiec z kaszą manną - kuchnia podkarpacka
 
Makowiec z kaszą manną - kuchnia podkarpacka




Zapraszam do zakładki

Znajdziecie tam między innymi przepis na



sobota, 2 listopada 2019

Zupa Pochlapka – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Zupa Pochlapka - kuchnia podkarpacka


Pochlapka, zarzucajka, zalewajka, przypalanka, dziad z babą – wszystkie te nazwy odnoszą się do prostych, regionalnych zup, gotowanych przez gospodynie z różnych stron Podkarpacia. Trudno nie odnieść wrażenia, że wszystkie one (nazwy) są nieco lekceważące, jakby umniejszające daniu, które ochrzczono taką właśnie nazwą. I prawdopodobnie nie jest do przypadek, ponieważ te proste zupy gotowane były zwykle na niczym, a konkretniej na wodzie po ogórkach kiszonych, na kwasie z kiszonej kapusty, czy na warzywach korzeniowych, czyli na prostych, tanich składnikach, które były dostępne przez cały rok. Rzadziej wywar przygotowywano na resztkach żeberek, kościach, czy też okraszano zupę skwarkami. I choć wspomniane zupy są bardzo smaczne, czego dowodzi sam fakt, że nadal się je gotuje, nie były niegdyś wysoko cenione. Gotowano je w dni powszednie, a w najcięższych czasach bywały jedynym ciepłym posiłkiem dla ciężko pracującej na gospodarstwie rodziny. Kojarzyły się raczej z czasami niedostatku, niż z wyszukanym smakiem.
Szczęśliwie współcześnie częściej doświadczamy nadmiaru jedzenie, bogactwa smaków i ogromnego wyboru składników, niż niedostatku, dlatego jesteśmy bardziej skłonni docenić te proste potrawy przygotowywane na naturalnych, lokalnych produktach.
Pochlapka to typowa zupa na wywarze warzywnym, gotowana z warzyw korzeniowych, kapusty i ziemniaków. Zupa doprawiona jest przecierem pomidorowym i zagęszczona zasmażką. Jest to danie pochodzące z okolic Strzyżowa, z miejscowości Niewodna w gminie Wiśniowa.

Przepisem podzieliły się gospodynie z KGW Niewodna w publikacji „Czarnorzecko-Strzyżowska Kraina Smaków. Tradycyjne przepisy kulinarne Kół Gospodyń Wiejskich z terenu działania Stowarzyszenia Czarnorzecko-Strzyżowska LGD”.

Zupa Pochlapka - kuchnia podkarpacka

Składniki:
  • 500 g ziemniaków
  • pół główki kapusty
  • włoszczyzna (2 pietruszki, 3 marchewki, kawałek selera, 1 por)
  • 2 cebule
  • 2 łyżki przecieru pomidorowego
  • 1 łyżka mąki
  • 1 łyżka masła
  • pęczek koperku
  • sól

Kapustę drobno szatkujemy, cebule kroimy w kosteczkę, por w talarki, a marchewkę, pietruszkę i seler kroimy w paski. W dużym garnku zagotowujemy 2 litry wody i dodajemy pokrojone warzywa. Gotujemy je 10 minut, a w tym czasie obieramy i kroimy w grubą kostkę ziemniaki. Dodajemy je do zupy, a kiedy zmiękną, dodajemy rozrobiony gorącym wywarem przecier pomidorowy. Zupę solimy do smaku. Na małej patelni roztapiamy masło i smażymy na nim mąkę na złoty kolor. Zasmażkę dodajemy do zupy i mieszamy. Na koniec do zupy dodajemy posiekany koperek.

Zupa Pochlapka - kuchnia podkarpacka


W zakładce KUCHNIAPODKARPACKA
Znajdziecie więcej przepisów na zupy z regionu :)

niedziela, 27 października 2019

Placek orzechowy – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Placek orzechowy - kuchnia podkarpacka


Pod prostą nazwą placek orzechowy kryje się jedno z najbardziej charakterystycznych dla środkowego Podkarpacia ciast tradycyjnych. Składa się ono z 4 warstw ciasta drożdżowego, które jeszcze przed pieczeniem przekłada się typowymi dla regionu nadzieniami. Najpopularniejsza jest wersja ciasta przełożonego nadzieniem makowym, orzechowym i powidłami. Takie ciasto piecze się na przykład w Krzemienicy w gminie Czarna, gdzie nazywane jest mazurkiem lub drożdżówką z makiem i orzechami. W Gorliczynie (gmina Przeworsk) placek ten znany jest pod nazwą przekładaniec, albo mazurek królewski. W Gliniku (gmina Wielopole Skrzyńskie) z kolei tradycją jest pieczenie przekładańca drożdżowego, w którym 2 warstwy nadzienia stanowią orzechy, a warstwa środkowa to powidła. Z kolei samym nadzieniem makowym przekładają ciasto drożdżowe gospodynie z wioski Grzęska pod Przeworskiem.
Prezentowany przepis na placek orzechowy pochodzi z miejscowości Gać w gminie Przeworsk. Placek składa się z 4 warstw ciasta drożdżowego, przełożonych nadzieniem orzechowym. Charakterystyczną cechą tego wypieku jest ciasto drożdżowe, które dzięki dużej ilości tłuszczu i żółtek jest kruche i lekkie. Z kolei duża liczba użytych białek sprawia, że masa orzechowa jest spójna, a ciasto zwarte. Ale przede wszystkim ten zestaw składników zapewnia smak – smak, który trwa od pokoleń i wart jest tego, by trwał nadal :)

Przepis pochodzi z intensywnie eksploatowanej przeze mnie ostatnio publikacji Powiatu Przeworskiego pt. „Śladami dawnych smaków powiatu przeworskiego”, natomiast autorkami przepisu są panie z Koła Gospodyń Wiejskich Gać.

Placek orzechowy - kuchnia podkarpacka

Składniki na brytfankę 25x30 cm:
Ciasto:
  • 400 g mąki pszennej
  • 400 g margaryny (użyłam masła)
  • 7 żółtek
  • 60 g drożdży
  • 1 łyżka cukru pudru

Masa orzechowa:
  • 1 szklanka cukru pudru
  • 250 g mielonych orzechów włoskich
  • 7 białek
  • 1 cukier waniliowy

Drożdże rozcieramy z cukrem, a następnie dodajemy pozostałe składniki i zagniatamy ciasto. Masło dobrze jest zetrzeć na tarce, by ułatwić sobie i skrócić wyrabianie jednolitego ciasta. Gotowe ciasto dzielimy na 4 części. Każdą z nich rozwałkowujemy na wielkość brytfanki.

Białka ubijamy mikserem, a kiedy zaczną robić się sztywne, wsypujemy cukier waniliowy, a następnie stopniowo dodajemy cukier puder. Kiedy masa będzie ubita dodajemy zmielone orzechy i mieszamy łyżką. Masę dzielimy na 3 części.

W brytfance wyłożonej papierem do pieczenia układamy kolejno warstwy: ciasto, masa, ciasto, masa, ciasto, masa, ciasto. Ciasto przykrywamy ściereczką i odstawiamy do wyrośnięcia na co najmniej 30 minut. Pieczemy na dolnej półce w piekarniku nagrzanym do 180 stopni C*(grzałka góra-dół) przez około 40 minut.
*W oryginale podano temperaturę pieczenia 190-200 stopni C.
 
Placek orzechowy - kuchnia podkarpacka




Przepisy na wspomniane przeze mnie inne ciasta warstwowe tego typu
znajdziecie w zakładce






niedziela, 20 października 2019

Placek drożdżowy ze śliwkami – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Placek drożdżowy ze śliwkami - kuchnia podkarpacka


Placek drożdżowy ze śliwkami według przepisu pań z Koła Gospodyń Wiejskich ze Świętoniowej wyróżnia się przygotowaniem owoców użytych w cieście. Umyte i pozbawione pestek śliwki najpierw piecze się w piekarniku, co sprawia, że nabierają one lekko karmelowego posmaku. Ciasto drożdżowe upieczone z takimi  śliwkami i posypane kruszonką smakuje doskonale.
Przepis pochodzi z publikacji „Śladami dawnych smaków powiatu przeworskiego”, pełnej receptur na proste, ale bardzo smaczne regionalne specjały.


Składniki na formę 25x35 cm:
  • 50 g drożdży
  • 500 g mąki pszennej
  • 150 g cukru kryształu
  • 1 szklanka mleka
  • 5 żółtek
  • 100 g masła
  • ½ płaskiej łyżeczki soli
  • 3-4 łyżki bułki tartej
  • 2 kg śliwek węgierek

Posypka (kruszonka):
  • 100 g masła
  • 1 szklanka mąki
  • 1-2 żółtka
  • ½ opakowania cukru wanilinowego
  • 50 g cukru kryształu


Placek drożdżowy ze śliwkami - kuchnia podkarpacka

Śliwki myjemy, usuwamy z nich pestki i układamy je na blaszce skórką do dołu. Pieczemy w piekarniku nagrzanym do 180 stopni C przez 30 minut.

Składniki na kruszonkę wyrabiamy krótko na jednolite ciasto, a następnie rozkruszamy w palcach większe kawałki. Na czas przygotowywania ciasta drożdżowego surową kruszonkę odkładamy w chłodne miejsce.

Drożdże rozcieramy z 2 łyżkami cukru, dodajemy pół szklanki ciepłego mleka (nie może być gorące) i 3-4 łyżki mąki. Składniki mieszamy, miseczkę przykrywamy ściereczką i odstawiamy w ciepłe miejsce na 15 minut.
W tym czasie roztapiamy masło, a żółtka ucieramy z pozostałym cukrem.

Do pozostałej mąki dodajemy zaczyn drożdżowy, utarte z cukrem jajka, sól i ½ szklanki ciepłego mleka. Ze składników wyrabiamy elastyczne ciasto dodając stopniowo pod koniec wyrabiania roztopione i przestudzone masło. Gotowe ciasto przykrywamy ściereczka i odstawiamy w ciepłe miejsce do wyrośnięcia. Ciasto będzie gotowe, kiedy podwoi swoją objętość, co może zająć około 30-40 minut.

Blaszkę wykładamy papierem do pieczenia, a na nim układamy rozwałkowane drożdżowe ciasto. Ciasto posypujemy bułką tartą i układamy na nim, skórką do dołu, podpieczone śliwki. Na śliwki wykładamy posypkę.
Pieczemy 45-50 minut w temperaturze około 180 stopni C.

Placek drożdżowy ze śliwkami - kuchnia podkarpacka



Zapraszam do zakładki KUCHNIA PODKARPACKA




sobota, 5 października 2019

Pieróg jaglany z Brzózy Królewskiej - kuchnia podkarpacka


Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Pieróg jaglany z Brzózy Królewskiej - kuchnia podkarpacka

Brzóza Królewska to niewielka miejscowość położona niedaleko Leżajska, na północy województwa podkarpackiego. Specjalnością tego regionu jest pieróg jaglany, zwany też brzózańskim jaglakiem. Jest to tradycyjny drożdżowy wypiek, w którym pomiędzy cieniutkimi warstwami drożdżowego ciasta znajduje się zwarty farsz z ugotowanej kaszy jaglanej, wymieszanej z białym serem. Pieróg jest lekko słony, ale i słodki. Słodycz ta wynika przede wszystkim z naturalnego smaku składników farszu oraz niewielkiej ilości cukru dodanego do ciasta.
Pieróg jaglany brzózański został wpisany na Listę produktów tradycyjnych prowadzoną przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako tradycyjny wypiek mocno związany z regionem i jego kulturą. Dawniej był on wypiekiem obrzędowym, który miał symbolizować obfitość. Z tego powodu podawano go na ucztach weselnych, chrzcinach oraz podczas świąt. Pieroga jaglanego nie mogło również zabraknąć na dożynkach, podczas żniw i wykopków. Obecnie nadal jest pieczony przez lokalne gospodynie, a pieczę nad przetrwanie tej pięknej tradycji trzymają panie z Koła Gospodyń Wiejskich z Brzózy Królewskiej. To dzięki ich uprzejmości mam dzisiaj przyjemność zaprezentować Wam przepis na ten wyjątkowy regionalny specjał.

Pieróg jaglany z Brzózy Królewskiej - kuchnia podkarpacka

Składniki na brytfankę wielkości 25x35 cm:

Rozczyn:
  • 20 g drożdży
  • 1 szklanka letniego mleka
  • 1 łyżeczka cukru
  • 2 łyżki mąki pszennej
Składniki mieszamy i zostawiamy przykryte ściereczką do wyrośnięcia.

Ciasto:
  • około 750 g mąki pszennej
  • 1 jajko
  • 1 łyżka oleju
  • duża szczypta soli
Do rozczynu dodajemy jajko, trochę oleju, szczyptę soli oraz mąki pszennej „tyle, ile zabierze”, tak żeby ciasto nie było zbyt twarde. Ciasto dobrze wyrabiamy i pozostawiamy do wyrośnięcia w ciepłym miejscu.

Kasza:
  • 2 i 1/2 garnuszka półlitrowego kaszy jaglanej (około 1200 g)
  • 1 kg rozkruszonego białego sera
  • 400 g masła
  • sól do smaku
Kaszę jaglaną gotujemy w 2 litrach wody. Do gotującej się kaszy dodajmy masło i sól do smaku. Kaszę gotujemy do miękkości. Do lekko przestudzonej kaszy dodajemy biały ser i dobrze mieszamy.

Wyrośnięte ciasto wałkujemy na prostokąt. Wykładamy nim dno i boki natłuszczonej blachy do pieczenia. Trochę ciasta zostawiamy na wierzch. Na ciasto wykładamy przygotowaną kaszę jaglaną i przykrywamy rozwałkowaną resztą ciasta dokładnie sklejając jego brzegi. Wierzch smarujemy roztrzepanym jajkiem, jak kto lubi można posypać delikatnie cukrem. Pieczemy w nagrzanym piecu (175-180 stopni C, grzałka góra-dół) około 1 godziny. 

Pieróg jaglany z Brzózy Królewskiej - kuchnia podkarpacka


Zapraszam również do zakłądki
po więcej przepisów na lokalne pyszności :)

sobota, 21 września 2019

Powidła ze śliwek węgierek – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Powidła ze śliwek węgierek - kuchnia podkarpacka


Nie będę przekonywać, że domowe powidła są najlepsze, bo to sprawa oczywista, ale będę Was przekonywać, że można przygotować powidła bez mieszania ich podczas kilkugodzinnego gotowania na wolnym ogniu. Już w ubiegłym roku przetestowałam sposób Pań z Koła Gospodyń Wiejskich w Rogoźnicy (gmina Głogów Małopolski) i w tym roku do niego wracam, ponieważ sprawdził się doskonale. Ważne, by użyć do tego celu garnka o grubym dnie i powstrzymać się od mieszania powideł łyżką. Raz pomieszane, zaczną przywierać do dna i trzeba będzie stać przy garnku i mieszać godzinami. Można natomiast od czasu do czasu lekko potrząsnąć całym garnkiem, żeby śliwki mieszały się ze sobą.
Powidła można przygotować zarówno z pierwszych, wakacyjnych węgierek, jak i z tych późnych, już lekko przemarzniętych. Powidła z późnych węgierek są słodsze, mają bardziej wyrazisty smak, gęstszą konsystencję i ciemniejszy kolor. Wczesne węgierki mogą wymagać nieco dłuższego gotowania (o godzinę), a powidła z nich przyrządzone są zwykle nieco jaśniejsze i lekko kwaskowe.
Z podanych w przepisie proporcji powidła wychodzą dość słodkie, więc można zmniejszyć ilość cukru, jeśli ktoś ma takie upodobania.

Przepis został opublikowany w zbiorze przepisów kulinarnych „Tradycja, smak i wdzięk”, wydanym przez LGD „Eurogalicja”.

Powidła ze śliwek węgierek - kuchnia podkarpacka

Składniki na około 12 słoiczków:
  • 5 kg śliwek węgierek
  • 1 kg cukru
  • 2 łyżki octu

Śliwki węgierki myjemy i usuwamy z nich pestki. Wkładamy do nieuszkodzonego garnka z grubym dnem, zasypujemy cukrem, skrapiamy octem i przykrywamy. Uwaga: nie wolno mieszać!
Śliwki odstawiamy na 12 godzin. Następnie, nie mieszając, gotujemy całość na wolnym ogniu przez 4 godziny.
Gorące powidła nakładamy do słoików i pasteryzujemy. Po wystygnięciu powidła gęstnieją.

Powidła ze śliwek węgierek - kuchnia podkarpacka


Zapraszam do zakładki
po więcej pomysłów na regionalne specjały :)