niedziela, 12 sierpnia 2018

Kasza gryczana z kurkami – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Kasza gryczana z kurkami - kuchnia podkarpacka

Grzyby leśne to idealny składnik wzbogacający smak kaszy. W kuchni podkarpackiej głównie używa się grzybów suszonych ze względu na możliwość korzystania z nich przez cały rok, a nie tylko w sezonie. Najczęściej suszymy podgrzybki i prawdziwki, bądź – jak kto woli – borowiki. Te pierwsze mają intensywny smak, a ich sok barwi potrawy na głęboki brązowy kolor. Są idealne do bigosów, gołąbków, kasz, czy kapusty przyrządzanej na różne sposoby. Suszone prawdziwki lepiej nadają się do dań, w których grają główną rolę, ze względu na ich delikatny smak, np. do barszczu grzybowego, polewki, sosu z prawdziwków itp. Rzadziej suszymy kozaki (koźlarze) ze względu na to, że potrawa z ich dodatkiem nabiera szarego koloru, przez co wygląda mniej apetycznie, mimo że jest smaczna. Jednak pomimo wielu zalet grzybów suszonych smak świeżych leśnych grzybów jest tym, za czym tęsknimy cały rok, zwłaszcza że są gatunki grzybów, którymi można delektować się jedynie w sezonie. Dania z kurkami zawsze przygotowuje się ze świeżych grzybów. Zwykle są to sosy na bazie masła i śmietany, które doskonale komponują się zarówno z kaszą gryczaną, czy jęczmienną, jak i z ziemniakami.

Przepis na kaszę gryczaną z kurkami pochodzi od pań z Koła Gospodyń Wiejskich w Krasnej (okolice Domaradza i Krosna, Podkarpacie), a został opublikowany w zbiorze „Smaki regionalne LGD. Przepisy kulinarne KGW z gminy Korczyna”.

Kasza gryczana z kurkami - kuchnia podkarpacka

Składniki:
  • 200 g kaszy gryczanej
  • 250 g kurek
  • 3 ząbki czosnku
  • 2 łyżki masła
  • 200 g gęstej śmietany
  • 500 ml wywar z rosołu - bulionu (włoszczyzna, mięso z kością)
  • pieprz, sól
  • 1 czubata łyżka mąki pszennej do zagęszczenia (opcjonalnie)
  • natka pietruszki do dekoracji
Czosnek kroimy w plasterki i chwilkę dusimy go na maśle, po czym dodajemy pokrojone kurki. Dolewamy wywar rosołowy i dusimy na małym ogniu około 30 minut. Zaprawiamy śmietaną, którą można wymieszać z mąką, by sos był bardziej zawiesisty. Dodajemy sól i pieprz do smaku. Gotujemy kilka minut.
Kaszę gotujemy w posolonej wodzie według przepisu na opakowaniu. Podajemy ją polaną sosem i posypaną posiekaną natką pietruszki.


Kasza gryczana z kurkami - kuchnia podkarpacka


Więcej regionalnych przepisów w zakładce KUCHNIA PODKARPACKA


środa, 1 sierpnia 2018

Keks marchwiowy – kuchnia podkarpacka



Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Keks marchwiowy - kuchnia podkarpacka

Ciasto marchewkowe wpisane jest w tradycję kulinarną krajów anglosaskich i Stanów Zjednoczonych. Jednak i w kuchni polskiej marchewka jako składnik ciasta znana jest od dawna. Najczęściej była ona używana do przygotowania miękkiego, świeżego piernika. Kuchnia podkarpacka może natomiast być dumna z keksu marchewkowego pieczonego przez gospodynie z Krzeszowic koło Przeworska. Ciasto tego keksu jest miękkie, wilgotne i wypełnione bakaliami. W odróżnieniu od angielskiej wersji ciasta marchewkowego keks przyprawiony jest delikatnie jedynie cynamonem, bez ostrych przypraw korzennych typu goździki, gałka muszkatołowa czy ziele angielskie. Swój delikatny brązowy kolor keks marchwiowy zawdzięcza oczywiście marchewce, ale również sodzie oczyszczonej, która ma za zadanie spulchnienie wilgotnego ciasta.
W oryginalnym przepisie podano ilość składników na 2 foremki. I ma to sens, ponieważ keks po prostu znika. Jeśli na straganach kusi Was świeża marchewka, nie czekajcie z keksem do jesieni :)

Przepis pochodzi od pań z Koła Gospodyń Wiejskich w Krzeszowicach (gmina Kańczuga) i został opublikowany w „Wielkiej księdze tradycji kulinarnych województwa podkarpackiego” wydanej przez Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju i Promocji Podkarpacia „Pro Carpathia”.

Keks marchwiowy - kuchnia podkarpacka

Składniki na 2 keksówki 10x30 cm:

  • 5 dużych jajek (lub 6 małych)
  • 1 szklanka cukru
  • szczypta soli
  • 1 szklanka oleju
  • 300 g marchewki startej na drobnej tarce (waga startej marchewki)
  • 100 g posiekanych orzechów włoskich
  • 100 g rodzynek
  • 100 g suszonych śliwek pokrojonych w paski
  • 200 g konfitury wiśniowej (najlepiej żeby wiśnie były w dużych kawałkach)
  • 200 g mąki pszennej
  • 150 g kaszy manny
  • cukier waniliowy
  • 1 łyżeczka proszku do pieczenia
  • 1 łyżeczka sody oczyszczonej
  • 1 łyżeczka cynamonu
Do jednej miski wkładamy po kolei wszystkie składniki poza jajkami. Mąka, proszek i soda na wierzchu.
W drugiej większej misce ubijamy na sztywno białka i dodajemy po kolei po 1 żółtku. Do ubitych jajek stopniowo przesypujemy mieszankę z miski i mieszamy całość łyżką. Ciasto przelewamy do keksówek wyłożonych papierem do pieczenia.
Pieczemy w 170 stopniach C (grzałka góra-dół) około 45 minut.


Keks marchwiowy - kuchnia podkarpacka


Po inne regionalne przepisy Podkarpacia zapraszam do zakładki KUCHNIA PODKARPACKA :)


sobota, 28 lipca 2018

Sałatka z bobu – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Sałatka z bobu - kuchnia podkarpacka


W ostatnich latach bób zyskuje na popularności i wraca na nasze stoły ze względu na swój wyjątkowy smak, ale również ze względu na bogactwo cennych składników takich jak białko, błonnik, żelazo czy magnez.
W wielu zakątkach Podkarpacia bób stanowi ważny element codziennych posiłków, które przygotowywane są zgodnie z rodzinną tradycją. Świetnym przykładem takiego dania jest klasyczna sałatka warzywna, w której bób gra główną rolę. Dobrze znane składniki takie jak marchewka, ziemniaki i ogórki kiszone w towarzystwie bobu i odrobiny kminku zyskują zupełnie nowy wymiar. Zapraszam więc do przygotowania sałatki z bobu według przepisu pań z Koła Gospodyń Wiejskich w Trześniowie (okolice Krosna).
Przepis pochodzi z „Wielkiej księgi tradycji kulinarnych województwa podkarpackiego” wydanej przez Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju i Promocji Podkarpacia „Pro Carpathia”.

Sałatka z bobu - kuchnia podkarpacka

Składniki:
  • 300-400 g łuskanego bobu
  • 2 jajka
  • 6 ziemniaków
  • 2 marchewki
  • 2 ogórki kiszone
  • 1 cebula
  • 1 łyżka kminku
  • sól, pieprz
  • śmietana lub majonez.
Świeży bób gotujemy w lekko osolonej wodzie do miękkości (około 15 minut). Jeśli bób jest lekko podsuszony, dzień wcześniej zalewamy go przegotowaną wodą i odstawiamy na noc. Gotujemy go do miękkości w tej samej wodzie z dodatkiem mleka. Po wystudzeniu bób obieramy z łupin.
Ziemniaki i marchewkę gotujemy do miękkości, studzimy, obieramy i kroimy w kostkę. Podobnie kroimy  ogórki kiszone. Jajka gotujemy i drobno siekamy. Cebulę kroimy w drobną kosteczkę.
Wszystkie składniki łączymy, dodajemy kminek, sól, pieprz i mieszamy ze śmietaną lub majonezem. Podajemy schłodzoną.


Zapraszam do zakładki KUCHNIA PODKARPACKA


środa, 25 lipca 2018

Bób w śmietanie z majerankiem i cząbrem – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Bób w śmietanie z majerankiem i cząbrem - kuchnia podkarpacka


Czytając o dawnej kuchni z regionu Polski południowo-wschodniej wśród popularnych roślin strączkowych bób często bywa wymieniany jako pierwszy. Z biegiem czasu jednak został on wyparty przez groch i fasolę. Być może dzieje się tak ze względów praktycznych. Fasola i groch doskonale się suszą i można ich używać cały rok, natomiast bób najlepszy jest świeży, ewentualnie lekko podsuszony. Warto zatem korzystać z sezonu i przyrządzić z bobu smaczne danie.
Przepis na bób w śmietanie z cząbrem i majerankiem znalazłam w publikacji „Grochem o kuchnię” wydanej przez Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej. Jest ona (publikacja) pokłosiem warsztatów kulinarnych prowadzonych przez panią Janinę Olszowy, znawczynię kuchni lasowiackiej. Bób według jej przepisu jest po prostu wyśmienity dzięki niezwykłemu aromatowi sosu śmietanowego. Jeśli tylko macie taką możliwość, użyjcie do jego przygotowania świeżych ziół, które doskonale komponują się ze smakiem bobu.
Bób przyrządzony w ten sposób jest podawany z młodymi ziemniakami posypanymi koperkiem.

Bób w śmietanie z majerankiem i cząbrem - kuchnia podkarpacka

Składniki:
  • 500 g łuskanego bobu
  • 2-3 cebule
  • 2 łyżki masła
  • 1/2 szklanki gęstej śmietany
  • 1 szklanka naturalnego jogurtu
  • 1 łyżka posiekanego majeranku
  • 1 łyżka posiekanego cząbru
  • sól, pieprz do smaku
Bób wrzucamy do osolonego wrzątku i gotujemy przez około 15 minut do miękkości. Zachowujemy około 1/2 szklanki wywaru.
Cebule obieramy, kroimy w kosteczkę i podsmażamy na maśle. Do cebuli dodajemy bób oraz śmietanę wymieszaną z wywarem. Chwilę gotujemy, by zredukować sos. Doprawiamy solą, pieprzem i dodajemy zioła. Dodajemy też roztrzepany jogurt i chwilkę podgrzewamy.


Bób w śmietanie z majerankiem i cząbrem - kuchnia podkarpacka


Zapraszam do zakładki KUCHNIA PODKARPACKA 
po przepisy na inne regionalne dania, np. pierogi z bobem :)


niedziela, 8 lipca 2018

Placuszki z kaszy gryczanej – kuchnia podkarpacka


Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Placuszki z kaszy gryczanej - kuchnia podkarpacka

W kuchni podkarpackiej kasza gryczana wykorzystywana jest na wiele różnych sposobów. W najprostszej formie podawana jest jako dodatek do mięs i sosów. Jednak równie często wykorzystuje się ją jako główny składnik farszu do gołąbków (gołąbki z kaszą gryczaną i grzybami, gołąbki z kaszą gryczaną i ziemniakami), czy pierogów (dukielskie pierogi z kaszą gryczaną i mięsem). Kaszą gryczaną nadziewa się również drób (kaczka nadziewana po chłopsku). Bywa ona także zapiekana (kasza gryczana po gospodarsku), a nawet podaje się ją w formie wytrawnego ciasta drożdżowego z nadzieniem gryczanym. Tym razem dla odmiany zaproponuję Wam jeszcze inną formę kaszy – placuszki smażone w sposób podobny do placków ziemniaczanych. W skład masy, z której przygotowuje się placuszki, poza kaszą wchodzą warzywa korzeniowe oraz cebula i czosnek, dzięki czemu mają one spójną konsystencję, są lekko chrupiące, ale przede wszystkim są bardzo smaczne.

Przepis pochodzi z publikacji „Czarnożecko-Strzyżowska kraina smaków. Tradycyjne przepisy kulinarne Kół Gospodyń Wiejskich z terenu działania Stowarzyszenia Czarnożecko-Strzyżowska Lokalna Grupa Działania”, a przekazały go panie z KGW Glinik Dolny z gminy Frysztak.

Placuszki z kaszy gryczanej - kuchnia podkarpacka

Składniki:
  • 200 g kaszy gryczanej
  • 1 duża cebula
  • 2 marchewki
  • 1 pietruszka
  • 1 seler
  • 1 por
  • 3 ząbki czosnku
  • natka pietruszki
  • 3-4 jajka
  • 2 łyżki mąki
  • 2 łyżki grysiku
  • 2 łyżki płatków owsianych
  • sól, pieprz, oraz przyprawy według uznania

Kaszę gotujemy do miękkości. Cebulę kroimy w kosteczkę, a por siekamy. Marchewki, pietruszkę i seler ścieramy na tarce. Warzywa mieszamy z kaszą, dodajemy zmiażdżony czosnek i posiekaną natkę pietruszki. Jajka roztrzepujemy widelcem i dodajemy do masy razem z mąką, grysikiem i płatkami owsianymi. Doprawiamy i dobrze wyrabiamy masę.
Smażymy na oleju niewielkie płaskie placuszki. Podajemy z gulaszem lub innym sosem oraz z surówką.



Zapraszam do zakładki KUCHNIA PODKARPACKA po wiecej regionalnych przepisów :)


niedziela, 24 czerwca 2018

Pierogi z bobem – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Pierogi z bobem - kuchnia podkarpacka


W dawnej kuchni podkarpackiej rośliny strączkowe stanowiły jeden z elementów codziennego jadłospisu. Zwykle wykorzystywano fasolę lub groch w połączeniu z kapustą, czy ziemniakami, ale zaradne gospodynie znajdowały dla nich również mniej konwencjonalne zastosowania, jak choćby tort na bazie gotowanej fasoli. Na północy Podkarpacia popularne były również pierogi z farszem przygotowanym z roślin strączkowych.
Na blogu znajdziecie wcześniejszy przepis na kupieńskie pierogi z farszem z fasoli, ale dzisiaj proponuję Wam przepis na pierogi z bobu. Jest on o tyle wyjątkowy, że pierogi przygotowane według podanej receptury zostały wpisane na ministerialną listę produktów tradycyjnych. Aby lokalny specjał mógł na nią trafić, wnioskodawca musi udokumentować wielopokoleniowy związek dania z lokalną kuchnią. Jednocześnie w zamian przepis i nazwa stają się znakiem chronionym i nie mogą być wykorzystywane w celach handlowych przez innych. Ma to swoje zalety i wady. Moim zdaniem główną wadą jest to, że przepisy na lokalne specjały zostają zamknięte w czyjejś szufladzie i zamiast przyczyniać się do popularyzacji dania i umacniać jego związek z kuchnią regionalną, stają się specjałem, który inni mogą poznać tylko z nazwy. Na liście jest wiele produktów, na które trudno znaleźć przepis w ogólnodostępnych źródłach. Są też na przykład ciasta, które można kupić jedynie w jednej sieci cukierni. Tym bardziej cieszę się mogąc za zgodą Pani Marii Piwińskiej ze Stowarzyszenia na Rzecz Ekorozwoju Wsi Cygany  podzielić się z Wami przepisem na pierogi z bobu, które od kilku pokoleń podają gospodynie ze wsi Cygany położonej na terenie dawnej Puszczy Sandomierskiej, na północy Podkarpacia (przy okazji dziękuję Zofii Dąbrowskiej ze strony Życie z przytupem za pośrednictwo :)).
W latach 80-tych ubiegłego wieku Franciszek Kotula, regionalista i miłośnik rzeszowiackiej i lasowiackiej kultury, martwił się, że jest już za późno na utrwalanie dawnych zwyczajów, pieśni i tradycji, ponieważ niemal zupełnie odeszły w zapomnienie. Tymczasem mieszkańcy wsi Cygany z okolic Tarnobrzega udowadniają, że kultura lasowiacka przetrwała i nadal przekazywana jest z pokolenia na pokolenie. Tamtejsi mieszkańcy kultywują tradycję regionalnego haftu, śpiewu, tańca, wytwarzania różnorodnych ozdób z bibuły czy słomy… Sporo się tam dzieje :) Działaniami tymi objęte są również tradycje kulinarne, dzięki czemu w okolicy nadal popularne są dania przygotowywane tam od pokoleń.
Pierogi z bobu to smaczne sycące danie sezonowe. Do ugotowanego i zmielonego bobu dodaje się podsmażoną cebulę i drobno pokrojony wędzony boczek. Dzięki temu farsz staje się bardziej wyrazisty i ma lepszą konsystencję. Doprawia się go solą i pieprzem, choć można dodać również odrobinę majeranku lub kminku. Ugotowane pierogi okrasza się skwarkami lub podsmażonym boczkiem. Same pierogi nadają się do podsmażenia następnego dnia. W moim domu pierogi z bobu szybko znalazły swoich fanów. Mam nadzieję, że i Wam posmakują :)

Pierogi z bobem - kuchnia podkarpacka

Składniki na około 60 sztuk:
Ciasto:
  • 500 g mąki pszennej
  • 1 całe jajko i 1 żółtko
  • 1/2 łyżeczki soli
  • 1/2 szklanki wody z gotowania ziemniaków (w zależności od mąki ciasto może potrzebować nieco więcej wody, u mnie wzięło 3/4 szklanki)
Farsz:
  • 500 g świeżego bobu
  • 100 g boczku, najlepiej wędzonego
  • 2 cebule
  • 1 ząbek czosnku
  • 1 łyżeczka pieprzu i soli (można dodać szczyptę majeranku i/lub kminku)
(dodatkowo 2 łyżki masła do podsmażenia cebuli)
Do okraszenia:
  • 100 g słoniny lub boczku
Jeśli nasiona bobu są lekko suche dzień wcześniej należy je namoczyć, by napęczniały. Bób gotujemy w lekko osolonej wodzie do miękkości (około 15-20 minut) i odcedzamy. Po ostudzeniu mielimy go w maszynce do mielenia mięsa. Cebulę drobno siekamy, podsmażamy na maśle i dodajemy do bobu. Dodajemy również drobniutko posiekany boczek, zmiażdżony czosnek i wszystko doprawiamy solą i pieprzem. Wyrabiamy jednolity farsz.
Do mąki dodajemy sól, roztrzepane jajko z żółtkiem i stopniowo dolewamy wodę. Wyrabiamy miękkie, elastyczne ciasto. Rozwałkowujemy je cienko podsypując stolnicę lekko mąką. Szklanką wykrawamy kółka, nakładamy na nie farsz i zlepiamy.
Lekko osoloną wodę zagotowujemy, partiami wrzucamy do niej pierogi i mieszamy drewnianą łyżką, żeby nie przywarły do dna. Gotujemy na wolnym ogniu pod przykrywką, a kiedy wypłyną odkrywamy i gotujemy jeszcze 7-10 minut. Okraszamy skwarkami lub podsmażonym boczkiem.



Po inne regionalne przepisy zapraszam do zakładki KUCHNIA PODKARPACKA
między innymi znajdziecie tam wiele przepisów na pierogi :)



niedziela, 17 czerwca 2018

Surówka z czerwonej cebuli z jabłkiem – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Surówka z czerwonej cebuli z jabłkiem - kuchnia podkarpacka


W kuchni podkarpackiej nie brakuje oryginalnych przepisów, których nie spotka się nigdzie indziej. Mam wrażenie, że surówka z czerwonej cebuli z jabłkiem jest jednym z nich. Danie, którego podstawowym składnikiem jest cebula, to danie dla koneserów - trzeba ją lubić w surowej postaci, by danie docenić. W surówce ostrą cebulę równoważy słodko-kwaśne chrupiące jabłko, a jej intensywny smak nieco neutralizuje śmietana z natką pietruszki i koperkiem. Moim zdaniem surówka najlepsza jest na drugi dzień.
Surówka z czerwonej cebuli to danie pań z Koła Gospodyń Wiejskich w Jazowej z okolic Strzyżowa.

Przepis pochodzi z publikacji „Czarnożecko-Strzyżowska kraina smaków. Tradycyjne przepisy kulinarne Kół Gospodyń Wiejskich z terenu działania Stowarzyszenia Czarnożecko-Strzyżowska Lokalna Grupa Działania”.

Przy tej okazji przypominam też o innym podkarpackim daniu na bazie cebuli, które gości na blogu od dawna. To bieszczadzki bigos z cebuli po jałowsku. Danie wyjątkowe i niepowtarzalne.

Bigos z cebuli po jałowsku

Zachęcam do wypróbowania obu przepisów :)



Składniki na surówkę:
  • 4 czerwone cebule
  • 2-3 duże jabłka (najlepiej twarde, słodkie)
  • 2 duże łyżki posiekanego koperku
  • 2 duże łyżki posiekanej natki pietruszki
  • 5 łyżek śmietany
  • sok z cytryny
  • sól, cukier i pieprz do smaku
Surówka z czerwonej cebuli z jabłkiem - kuchnia podkarpacka

Cebule obieramy, kroimy na pół i każdą połówkę kroimy cienko w piórka (czyli wzdłuż włókien). Dzięki temu cebula pozostanie jędrna, będzie trzymała kształt i nie będzie się łamać. Do cebuli dodajemy 2 łyżki śmietany i dokładnie mieszamy.
Jabłka myjemy i razem ze skórką kroimy w ósemki, a następnie każdy kawałek kroimy na cienkie plasterki. Skrapiamy je sokiem z cytryny, by zachowały swój kolor.
Koperek i natkę pietruszki dodajemy do pozostałej śmietany. Dodajemy również sól, cukier oraz pieprz i mieszamy. Łączymy z cebulą i jabłkami. Surówkę przechowujemy w lodówce. W mojej opinii najlepiej smakuje następnego dnia, gdy smaki się połączą, a cebula straci nieco na swojej mocy.


Zapraszam do zakładki KUCHNIA PODKARPACKA po więcej regionalnych przepisów :)



niedziela, 10 czerwca 2018

Karkówka w sosie paprykowym – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Karkówka w sosie paprykowym - kuchnia podkarpacka

Karkówka w sosie paprykowym to przepis pań z okolic Krosna, z Koła Gospodyń Wiejskich Czarnorzeki, na smaczne mięso do obiadu. Karkówka przygotowana według ich wskazówek jest mięciutka, a sos z dodatkiem mielonej papryki i śmietany jest delikatny i aromatyczny. Przygotowanie dania nie wymaga ani wiele pracy, ani szczególnych umiejętności. Potrzebny jest jedynie czas, by mięso stało się miękkie i delikatne. Warto go poświęcić :)

Przepis pochodzi z publikacji „Smaki regionalne LGD. Tradycyjne przepisy kulinarne KGW z gminy Korczyna”.

Karkówka w sosie paprykowym - kuchnia podkarpacka

Składniki:
  • 1,2 kg karkówki
  • 5 łyżek śmietany
  • liść laurowy, ziele angielskie,
  • sól, pieprz
  • 4 łyżki suszonej słodkie papryki
  • 1 litr wody
  • 3-4 łyżki mąki pszennej
  • olej do smażenia
W szerokim garnku z grubym dnem zagotowujemy wodę i dodajemy do niej odrobinę soli, liść laurowy i 4 ziarna ziela angielskiego.
Karkówkę kroimy w plastry grubości około 1,5 cm. Doprawiamy solą i pieprzem.
Na patelni rozgrzewamy olej i na dużym ogniu obsmażamy kolejno plastry karkówki z obu stron. Mięso bezpośrednio z patelni wkładamy do gotującego się wywaru. Po obsmażeniu całego mięsa pozostały na patelni tłuszcz również dodajemy do wywaru. Zmniejszamy ogień pod karkówką, przykrywamy pokrywką i dusimy około 1,5 h mieszając od czasu do czasu.
Kiedy mięso jest miękkie śmietanę mieszamy z mąką i papryką. Zaprawiamy ją kilkoma łyżkami gorącego wywaru i dodajemy do mięsa. Sos doprawiamy solą i pieprzem.


Zapraszam do mojego zbioru przepisów na DANIA KUCHNI PODKARPACKIEJ



niedziela, 20 maja 2018

Gołąbki z kaszą jęczmienną z Hucisk – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Gołąbki z kaszą jęczmienną z Hucisk - kuchnia podkarpacka


Choć współcześnie gołąbki kojarzą się przede wszystkim z ryżem, w kuchni podkarpackiej to kasze były tym składnikiem, który w gołąbkach pojawiał się najczęściej. W liście kapusty zawijano najczęściej farsz z kaszy gryczanej lub jęczmiennej. Często było to również połączenie kilku kasz, lub kaszy z ryżem, albo z tartymi surowymi ziemniakami. Mięso w gołąbkach bywało, ale niekoniecznie. Natomiast nieodzowne były grzyby suszone, a wraz z nimi sos do gołąbków zrobiony na bazie grzybowego wywaru.
Dzisiejsze danie pochodzi z północy Podkarpacia, z okolic Leżajska, położonego na skraju dawnej Puszczy Sandomierskiej. Są to gołąbki z kaszą jęczmienną perłową, suszonymi grzybami i gotowaną wołowiną. Tradycyjne danie pełne smaku, które godne jest świątecznego stołu.

Przepis pochodzi od pań z Koła Gospodyń Wiejskich z Hucisk (gmina Leżajsk). Opublikowany został w „Wielkiej księdze tradycji kulinarnych województwa podkarpackiego”, wydanej przez Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju i Promocji Podkarpacia "Pro Carpathia".

Składniki:
  • 1 główka kapusty
  • 1 kg kaszy perłowej (jęczmiennej)
  • 1 kg mięsa wołowego w kawałkach
  • 300 g suszonych grzybów
  • 2-3 łyżki masła
  • 1 szklanka śmietany
  • 2 kopiate łyżki mąki pszennej
  • sól, pieprz.
Grzyby moczymy przez kilka godzin, solimy i gotujemy do miękkości w wodzie, w której się moczyły (można je zalać wrzątkiem i ugotować bez uprzedniego moczenia – gotują się wówczas trochę dłużej, około 45 minut). Grzyby odcedzamy zachowując wywar, który będzie bazą do sosu. Pokrojone grzyby podsmażamy na 2-3 łyżkach masła.
Mięso gotujemy w posolonej wodzie (można dodać włoszczyznę), studzimy i mielimy w maszynce.
Kaszę gotujemy na sypko i studzimy. Do kaszy dodajemy mięso i grzyby. Doprawiamy do smaku solą i pieprzem.
Z kapusty wycinamy głąb i gotujemy ją w dużym garnku, stopniowo odrywając liście. Na liście kapusty nakładamy farsz i zwijamy je ściśle. Gotowe gołąbki układamy ciasno w natłuszczonym i wyłożonym liśćmi kapusty rondlu. Podlewamy wodą i dusimy lub pieczemy w piekarniku (180 stopni C, około 60-90 minut, w zależności od kapusty – duża, przerośnięta kapusta z grubymi liśćmi potrzebuje więcej czasu).
Do gołąbków przygotowujemy sos grzybowy. Zagotowujemy wywar z grzybów, dodajemy do niego śmietanę wymieszaną z mąką i doprawiamy do smaku solą oraz pieprzem.

 
Gołąbki z kaszą jęczmienną z Hucisk - kuchnia podkarpacka

Polecam też inne przepisy na podkarpackie gołąbki, które można znaleźć w zakładce


poniedziałek, 14 maja 2018

Zupa ze świeżej kapusty na śmietanie – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Zupa ze świeżej kapusty na śmietanie - kuchnia podkarpacka


Dawna kuchnia podkarpacka to dla mnie przede wszystkim kuchnia gospodarska, żeby nie powiedzieć wiejska. W swoich próbach odtwarzania i przypominania dawnych regionalnych dań instynktownie omijam dania kuchni dworskiej, ponieważ te proste, swojskie wydają mi się bardziej autentyczne i bliższe są mojemu sercu. Kuchnia wiejska rodzi skojarzenia z sycącymi tłustymi daniami, ale nie zupełnie pokrywa się to z faktami. O ile dawne codzienne dania rzeczywiście musiały być syte, bo posiłków spożywano niewiele, zazwyczaj trzy, a praca w polu, czy w lesie była bardzo wyczerpująca i wymagała dużo siły, o tyle mięso czy tłuszcz były luksusem i gościły na stołach rzadko. Gotowano głównie z tego, co urosło w ogródku, w polu, lub w lesie, a najpopularniejszymi składnikami były te, które łatwo było przechowywać. Stąd tak wiele dań w kuchni podkarpackiej przygotowuje się z kapusty, czy ziemniaków.
Moja dzisiejsza propozycja to łemkowska zupa, która jest idealnym przykładem  codziennej potrawy, która z jednej strony jest syta, ale jednocześnie przygotowana jest ze świeżych składników bez dodatku mięsa. Ugotowana jest na wywarze warzywnym, który zagęszczony jest ziemniakami i kaszą, a na końcu zabielony śmietaną z żółtkami. Ten ostatni składnik pojawia się wielu regionalnych przepisach na zupy i polewki. Żółtka dodane do wywaru lekko go zagęszczają, poprawiają jego kolor i smak. Sposób ten znały i gospodynie łemkowskie, z samego południa regionu, jak i gospodynie lasowiackie z Puszczy Sandomierskiej. Zagęszczano w ten sposób polewki na bazie kwasu z kapusty, zupy grzybowe, ale również biały barszcz. Kuchnia współczesna zapomniała o tej starej metodzie, a szkoda, bo wzbogaca ona i smak i wygląd dania. Może czas to odmienić… :)

Przepis pochodzi z książki „Tradycijni lemkiwśki strawy” Terezy Kyszczak (za: „Wielka księga tradycji kulinarnych województwa podkarpackiego”)

Zupa ze świeżej kapusty na śmietanie - kuchnia podkarpacka
Składniki:
  • 1 główka kapusty (polecam młodą kapustę)
  • 1/2 kg ziemniaków
  • 1 marchew,
  • 1/2 szklanki kaszy (użyłam grubej kaszy jęczmiennej)
  • 1/2 łyżki soli
  • 2 żółtka
  • 3 łyżki śmietany
  • 1/2 łyżeczki pieprzu

Ziemniaki i marchew obieramy i kroimy w niewielką kostkę. Kapustę drobno szatkujemy. W dużym garnku zagotowujemy wodę. Wrzucamy do niej kaszę, dodajemy sól, a po kilku minutach dodajemy ziemniaki, marchewkę i kapustę. Zmniejszamy ogień i gotujemy. Kiedy ziemniaki będą niemal ugotowane, żółtka mieszamy ze śmietaną, hartujemy gorącym wywarem i wlewamy do zupy. Dodajemy pieprz i zagotowujemy. Na talerzu można zupę podprawić śmietaną. A ja do młodej kapusty polecam koniecznie koperek!

Zapraszam również na inne dania KUCHNI PODKARPACKIEJ :)



niedziela, 6 maja 2018

Grzebienie krucho-drożdżowe – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Grzebienie krucho-drożdżowe - kuchnia podkarpacka


Ciasto krucho-drożdżowe idealnie nadaje się do pieczenia małych ciasteczek nadziewanych marmoladą. Kruche z wierzchu i lekko puszyste w środku są uwielbiane przez małych i dużych. Nie wymagają wiele pracy, nie trzeba czekać aż ciasto wyrośnie (wręcz przeciwnie, ciasto trzyma się w lodówce, by rosło dopiero w piekarniku), a w efekcie otrzymujemy ciasteczka jak z cukierni. W kuchni podkarpackiej tego rodzaju ciasteczka przygotowuje się w różnych kształtach. Często są to ruloniki lekko wygięte i ponacinane nożem, lub mają formę trójkątnych ciastek. Tym razem ciastka wycina się okrągłą foremką i składa się na pół, zlepiając jak pierogi. Mimo różnych kształtów wspólny jest dla nich doskonały smak i charakterystyczna cukrowa posypka.

Przepis pochodzi z okolic Jarosławia, a udostępniły go panie z Koła Gospodyń Wiejskich Pawłosiów w publikacji: Dziedzictwo kulinarne obszaru LGD Stowarzyszenia „Z Tradycją w Nowoczesność”.

Grzebienie krucho-drożdżowe - kuchnia podkarpacka

Składniki na około 60 sztuk:
  • 500 g mąki pszennej
  • 250 g margaryny (zamieniłam na masło)
  • 50 g świeżych drożdży
  • 3 żółtka
  • 1 szklanka gęstej śmietany (może być kwaśna 18%)
  • 400 g marmolady
  • wierzch ciastek: 3 białka i cukier kryształ

Drożdże rozkruszamy, dodajemy łyżeczkę cukru i rozcieramy, aż zamienią się w płyn. Dodajemy śmietanę i mieszamy. Całość łączymy z mąką, tłuszczem i żółtkami. Wszystkie składniki siekamy nożem, łączymy i zagniatamy ciasto. Odrywamy od niego około 1/3, a resztę ciasta wkładamy do lodówki (ciastka przygotowujemy w kilku turach ze względu na ich ilość i na to, że nie powinny zbyt długo czekać na upieczenie – wyrastać mają dopiero w piekarniku).
Ciasto rozwałkowujemy dość cienko (1/2 cm lub mniej) i wycinamy szklanką kółka. Na środek nakładamy marmoladę lub ulubioną konfiturę. Składamy jak pierogi mocno dociskając brzegi. Następnie brzegi nacinamy nożem, aby powstały widoczne ząbki (użyłam ostrych nożyczek).
Wierzch ciastek smarujemy roztrzepanym białkiem i posypujemy cukrem. Układamy na blaszce wyłożonej papierem do pieczenia.
Pieczemy na złoty kolor w temperaturze 160-170 stopni C (grzałka góra-dół) przez około 20 minut.



Zapraszam do zakładki KUCHNIA PODKARPACKA


niedziela, 8 kwietnia 2018

Pierogi z kapustą i białym serem – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Pierogi z kapustą i białym serem - kuchnia podkarpacka


Beskid Dukielski to przygraniczny region położony na południu Podkarpacia, w dorzeczu rzeki Jasiołki. Poza Polakami zamieszkiwali go niegdyś Łemkowie, Rusini, Słowacy i Żydzi. Żyli oni w symbiozie, dzieląc się nie tylko swoją kulturą, ale i zwyczajami i upodobaniami kulinarnymi. Jednoczyły ich trudne warunki życia i miłość do beskidzkiej ziemi. Latem korzystali oni z dobrodziejstwa pół uprawnych i lasów. Zimą i na przednówku było jednak ciężej. Podstawę ich wyżywienia stanowiły wówczas ziemniaki, kapusta, fasola, grube kasze oraz mąka, głównie razowa. Choć dzisiaj Ziemia Dukielska słynie głównie wyrobami wędliniarskimi, kilka z nich znajduje się nawet na ministerialnej Liście Produktów Tradycyjnych, to podstawę regionalnej kuchni stanowią warzywa i nabiał. Pierogi ze świeżą, obgotowaną i poszatkowaną kapustą, do której dodaje się podsmażoną cebulkę oraz pokruszony biały ser, są przykładem smacznej, domowej kuchni opartej na prostych składnikach, dostępnych o każdej porze roku. Ten rodzaj farszu do pierogów popularny jest nie tylko na Dukielszczyźnie, ale też w innych miejscowościach wschodniego Podkarpacia.

Przepis pochodzi z publikacji wydanej przez Gminę Dukla pt. „Kuchnia Regionalna Beskidu Dukielskiego”, a przekazały go panie z Koła Gospodyń Wiejskich w Równem.

Pierogi z kapustą i białym serem - kuchnia podkarpacka

Składniki na około 70 pierogów:
Ciasto:
  • 600 g mąki pszennej
  • 1 szklanka letniego mleka
  • 1 łyżka oleju
  • 1 jajko
  • sól (nieco więcej niż pół łyżeczki)
Farsz:
  • 1 średnia główka białej kapusty
  • 2 cebule
  • 3-4 łyżki masła
  • 300 g sera białego (twarogu)
  • sól
  • pieprz
Masło i ewentualnie śmietana do omaszczenia.

Kapustę oczyszczamy z wierzchnich liści, dzielimy na ćwiartki i zalewamy wrzącą osoloną wodą. Gotujemy ją do miękkości, a następnie dokładnie odsączamy z wody. Kapustę siekamy drobno.
Cebulę obieramy i kroimy w kosteczce. Podsmażamy ją na maśle, a gdy jest gotowa, łączymy z kapustą. Ja zgodnie z radą mojej teściowej kapustę podsmażam jeszcze przez chwilę z cebulką, by lepiej odparowała i przeszła jej smakiem.
Do wystudzonej kapusty dodajemy biały ser pokruszony widelcem. Nadzienie przyprawiamy do smaku solą i pieprzem.
Z mąki i pozostałych składników wyrabiamy luźne ciasto, rozwałkowujemy je i wykrawamy krążki. Na krążki nakładamy farsz i dokładnie zlepiamy brzegi. Odkładamy na posypaną mąką deskę. Pierogi gotujemy po 10-12 sztuk we wrzącej osolonej wodzie. Ugotowane pierogi przelewamy delikatnie zimną wodą i polewamy zrumienionym masłem.
W kuchni dukielskiej tradycyjnie jako omastę do tych pierogów gospodynie stosują wysmażoną na masełko śmietankę, potrawa ta ma wtedy specyficzny smak.

Pierogi z kapustą i białym serem - kuchnia podkarpacka



Po więcej przepisów KUCHNI PODKARPACKIEJ zapraszam TUTAJ



Zapraszam również na pozostałe regionalne pierogi :)





























czwartek, 29 marca 2018

Chrzan z warzywami – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Chrzan z warzywami - kuchnia podkarpacka


Kuchnię podkarpacką cenię za proste składniki i znajome smaki, które nieodmiennie kojarzą  się z domowym ciepłem i rodzinnymi spotkaniami. Dobre składniki i umiejętne połączenie smaków sprawiają, że chętnie wracamy do dań, które znamy od dzieciństwa. Ale w kuchni regionalnej nie brak smacznych potraw, które zaskakują swoją pomysłowością. I taki właśnie jest chrzan z warzywami według przepisu pań z Koła Gospodyń Wiejskich w Trzebownisku.
Chrzan z jajkiem znamy wszyscy. Lubimy go za wyrazisty smak i za to, że dobrze komponuje się z chlebem i wędlinami. Może nas jednak zaskoczyć swoim smakiem, kiedy do znanych składników dodamy gotowaną marchewkę i pietruszkę. Chrzan z warzywami jest delikatniejszy i nieco słodszy,  ale nadal pasuje do jajek, wędlin i chleba. Przygotowuje się go szybko i łatwo, więc zachęcam do odkrycia chrzanu w nowej odsłonie :)

Przepis pochodzi z publikacji LGD Eurogalicja pt. „Tradycja, smak i wdzięk”

Chrzan z warzywami - kuchnia podkarpacka
Składniki:
  • 1 słoiczek ostrego chrzanu
  • 2 marchewki
  • 2 pietruszki
  • 4-5 jajek ugotowanych na twardo
  • 2 łyżki śmietany
  • sól, pieprz do smaku
Marchewkę i pietruszkę gotujemy i obieramy. Warzywa i jajka ścieramy na tarce o drobnych oczkach. Łączymy je z chrzanem, śmietaną i doprawiamy do smaku solą i pieprzem. Chłodzimy.
Chrzanem z warzywami można faszerować jajka, czy szynkę, ale można go również podać jako sałatkę, czy dodatek do mięs na zimno. Smacznego! :)

Chrzan z warzywami - kuchnia podkarpacka


Zapraszam do zakładki KUCHNIA PODKARPACKA :)







sobota, 24 marca 2018

Sernik szachownica – kuchnia podkarpacka

Trzeci Talerz - podkarpacki blog kulinarny
Sernik szachownica - kuchnia podkarpacka

Sernik szachownica według przepisu pań z Koła Gospodyń Wiejskich w Medyni Głogowskiej skradł ostatnio moje serce, a raczej podniebienie. Bardzo delikatna i puszysta masa serowa połączona jest w nim z kakaowym ciastem biszkoptowym. Dzięki odpowiedniemu przygotowaniu ciasta, prezentuje się ono w przekroju bardzo ciekawie, ale sernik ten wyróżnia przede wszystkim jego smak i delikatność. Efekt szachownicy uzyskany jest dzięki upieczeniu dość kruchego biszkoptu kakaowego (odpowiada za to proporcja mąki ziemniaczanej do pszennej), pokrojeniu go w paski i ponownym upieczeniu z masą serową. Bardzo polecam ten podkarpacki smakołyk nie tylko na nadchodzące Święta :)

Przepis pochodzi z publikacji „Tradycja, smak i wdzięk” wydanej przez LGD Eurogalicja.

Sernik szachownica - kuchnia podkarpacka

Składniki na brytfankę 25x35 cm:

Ciasto biszkoptowe:
  • 4 jajka
  • 170 g cukru
  • 1 łyżka kakao
  • 60 g mąki ziemniaczanej
  • 110 g mąki pszennej
  • 1 łyżeczka proszku do pieczenia
Masa serowa:
  • 1½ kg sera białego
  • 200 g masła
  • 10 jajek
  • olejek cytrynowy
  • cukier wanilinowy
  • 500 g cukru (użyłam 300 g)
  • 2 łyżki mąki ziemniaczanej
  • 1 łyżka kaszy manny
  • 1 łyżeczka proszku do pieczenia
Przygotowanie biszkoptu:
Żółtka oddzielamy od białek. Białka ubijamy na sztywną pianę, a następnie, nie przerywając ubijania, dodajemy po łyżce cukru. Kiedy piana będzie gęsta, dodajemy kolejno po 1 żółtku i nadal miksujemy. Na koniec do masy dodajemy wymieszane mąki, kakao i proszek do pieczenia. Delikatnie mieszamy i przekładamy na brytfankę wyłożoną papierem do pieczenia.
Pieczemy 25 minut w temperaturze 170 stopni C (grzałka góra-dół). Upieczony i przestudzony biszkopt kroimy w poprzek na 17 pasków.

Przygotowanie masy serowej:
Ser ucieramy z masłem w makutrze lub malakserze, stopniowo dodając po jednym żółtku, a następnie dodajemy mąkę i olejek. Białka w osobnej misce ubijamy na sztywną pianę dodając pod koniec ubijania stopniowo cukier. Pianę przekładamy do sera i delikatnie mieszamy.

Piekarnik nagrzewamy do około 180 stopni C (grzałka góra-dół). Brytfankę wykładamy papierem do pieczenia i na dnie, w równych odstępach, układamy 9 pasków biszkoptu. Odstępy między nimi wypełniamy masą serową. Masę cienką warstwą rozsmarowujemy również na wierzchu. Następnie układamy pozostałe 8 pasków biszkoptu w taki sposób, by leżały nad przestrzeniami wypełnionymi masą serową, a nie nad ciastem. Pozostałą masą serową wypełniamy miejsca między paskami biszkoptu i rozsmarowujemy równo na wierzchu ciasta. Pieczemy około 50-60 minut. Po ostygnięciu dekorujemy polewą czekoladową lub cukrem pudrem.

Sernik szachownica - kuchnia podkarpacka

Zapraszam do zakłądki KUCHNIA PODKARPACKA po inne regionalne przepisy



Szczególnie polecam przepisy na serniki: